“ĐẶNG THÙY TRÂM – MỘT THẾ HỆ ĐÃ SỐNG, MỘT THẾ HỆ HÔM NAY TIẾP BƯỚC”

Có những con người chúng ta chưa từng gặp, chưa từng nghe họ nói một câu, chưa từng được nhìn thấy nụ cười của họ, nhưng câu chuyện về cuộc đời họ vẫn có thể khiến một thế hệ sau phải lặng người. Với thế hệ sinh viên chúng tôi hôm nay, chiến tranh không còn là những ngày tháng phải sống trong bom đạn. Chúng tôi lớn lên trong tiếng giảng bài trên giảng đường, trong những con đường đông đúc, những chiếc điện thoại thông minh và những ước mơ rất đỗi bình thường về tương lai. Chính vì thế, đôi khi tôi tự hỏi: Nếu được sống trong những năm tháng đất nước còn chiến tranh, liệu mình có đủ can đảm để lựa chọn như những người trẻ ngày ấy?

   Mỗi khi nghĩ về câu hỏi ấy, tôi lại nhớ đến một người con gái đã dành tuổi thanh xuân của mình cho quê hương, đất nước – bác sĩ, liệt sĩ Đặng Thùy Trâm. Câu chuyện về chị không chỉ là câu chuyện của một người đã hy sinh trong chiến tranh, mà còn là câu chuyện về lý tưởng, tình yêu và trách nhiệm của một thế hệ. Từ góc nhìn của một người trẻ hôm nay, tôi nhận ra rằng có những giá trị dù thời gian thay đổi vẫn không bao giờ cũ.

   Đặng Thùy Trâm sinh năm 1942, là một nữ bác sĩ trẻ đã tình nguyện vào chiến trường miền Nam trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Khi ấy, chị mới ở độ tuổi mà nhiều người trẻ hôm nay đang bắt đầu những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời. Đó cũng là độ tuổi của những ước mơ, những dự định và những lựa chọn cho tương lai.

   Nhưng thay vì chọn một cuộc sống bình yên, chị đã chọn đến nơi chiến tranh khốc liệt nhất để chữa bệnh cho thương binh, chăm sóc đồng đội và chiến đấu bằng chính chuyên môn của mình. Những trang nhật ký của chị sau này được biết đến không chỉ bởi sự khốc liệt của chiến tranh mà còn bởi một tâm hồn rất trẻ: biết yêu, biết nhớ, biết đau, biết sợ nhưng vẫn lựa chọn bước tiếp.

   Điều khiến tôi xúc động nhất khi tìm hiểu về Đặng Thùy Trâm không phải là hình ảnh một người anh hùng được đặt trên những trang sách, mà là hình ảnh một cô gái rất đỗi đời thường. Chị cũng có những lúc nhớ gia đình, nhớ Hà Nội, nhớ những người thân yêu. Chị cũng có những phút yếu lòng trước sự mất mát của chiến tranh. Nhưng vượt lên trên những cảm xúc riêng tư ấy là một tình yêu lớn hơn dành cho đồng đội, cho người bệnh và cho đất nước.

   Tôi nghĩ đó chính là điều khiến câu chuyện của Đặng Thùy Trâm vẫn có thể chạm đến thế hệ chúng tôi.

   Chúng tôi sinh ra khi đất nước đã hòa bình. Những điều mà thế hệ trước phải đánh đổi bằng tuổi trẻ, máu và nước mắt thì thế hệ hôm nay được đón nhận như một điều tưởng chừng rất bình thường. Chúng tôi có thể đến trường mà không phải lo tiếng bom rơi. Có thể ngồi trong giảng đường để học tập, nghiên cứu và lựa chọn nghề nghiệp mình yêu thích. Có thể trở về nhà sau một ngày học tập và gọi điện cho gia đình bất cứ lúc nào.

   Nhưng chính sự bình yên ấy đôi khi khiến chúng tôi quên mất rằng nó không tự nhiên mà có.

   Đọc về Đặng Thùy Trâm, tôi bắt đầu nhìn những điều bình thường quanh mình bằng một ánh mắt khác. Một buổi sáng được đến trường, một lần trở về quê, một bữa cơm có đầy đủ người thân hay đơn giản là được tự do theo đuổi ước mơ của mình – tất cả đều là những điều đáng trân trọng. Đằng sau cuộc sống bình yên của thế hệ chúng tôi là cả một thế hệ đã từng sống và hy sinh trong những năm tháng không bình yên.

   Với tôi, Đặng Thùy Trâm còn gợi nhắc đến những người con của quê hương Quảng Ngãi đã đi qua chiến tranh. Quảng Ngãi hôm nay có những con đường, những ngôi trường, những vùng quê bình dị và những người trẻ đang từng ngày học tập, làm việc, xây dựng cuộc sống. Nhưng phía sau vẻ bình yên ấy là ký ức về một vùng đất từng chịu nhiều đau thương, mất mát. Có những người trẻ của quê hương đã rời gia đình, rời quê nhà để đi vào chiến trường và có người không bao giờ trở lại.

   Tôi từng nghĩ rằng lòng biết ơn là điều gì đó rất lớn lao, phải được thể hiện bằng những hành động đặc biệt. Nhưng càng trưởng thành, tôi càng hiểu rằng biết ơn đôi khi bắt đầu từ những điều rất nhỏ: biết trân trọng lịch sử, biết nhớ đến những người đã hy sinh, biết sống tử tế với gia đình và có trách nhiệm với cộng đồng.

   Đặng Thùy Trâm đã không thể sống đến ngày đất nước hòa bình để nhìn thấy những gì mình đã góp phần bảo vệ. Nhưng thế hệ chúng tôi được sống trong hòa bình và có cơ hội viết tiếp câu chuyện ấy bằng một cách khác.

   Nếu thế hệ của chị đã cầm súng, cầm bút và cầm dao mổ giữa chiến trường để bảo vệ Tổ quốc, thì thế hệ chúng tôi cần cầm lấy tri thức, trách nhiệm và khát vọng để xây dựng đất nước. Nếu ngày trước, lòng yêu nước có thể là sẵn sàng hy sinh tuổi trẻ vì độc lập dân tộc, thì hôm nay, lòng yêu nước có thể được thể hiện qua việc học tập nghiêm túc, làm tốt công việc của mình, giữ gìn văn hóa quê hương, sống có trách nhiệm và không thờ ơ trước những vấn đề của cộng đồng.

   Đó chính là sự tiếp nối mà tôi nghĩ thế hệ mình cần thực hiện.

   Chúng ta không thể sống lại tuổi trẻ của Đặng Thùy Trâm. Cũng không cần phải tìm kiếm một cuộc chiến để chứng minh lòng yêu nước. Điều chúng ta có thể làm là sống xứng đáng với những gì thế hệ trước đã trao lại.

   Một người trẻ hôm nay có thể không trở thành một anh hùng như Đặng Thùy Trâm, nhưng hoàn toàn có thể trở thành một người có ích. Một sinh viên có thể bắt đầu từ việc học tốt hơn, sống có kỷ luật hơn, yêu thương gia đình hơn và có trách nhiệm hơn với quê hương. Những điều tưởng như nhỏ bé ấy, khi được thực hiện bởi cả một thế hệ, sẽ trở thành một sức mạnh lớn.

   Đặng Thùy Trâm đã khép lại cuộc đời mình khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng câu chuyện của chị vẫn tiếp tục sống trong ký ức của nhiều thế hệ. Với tôi, chị không chỉ là một nhân vật lịch sử mà còn là một lời nhắc nhở dành cho người trẻ hôm nay: chúng ta đang được sống trong những ngày tháng mà thế hệ trước từng mơ ước bằng cả tuổi thanh xuân của họ.

   Từ quê hương Quảng Ngãi, từ những giảng đường nơi thế hệ chúng tôi đang học tập, tôi càng hiểu rằng sự bình yên hôm nay là một món quà được đánh đổi bằng biết bao mất mát của ngày hôm qua. Vì thế, lòng biết ơn không nên chỉ nằm trong những lời tưởng niệm, mà cần được biến thành hành động và cách sống.

Thế hệ của Đặng Thùy Trâm đã trao lại cho chúng tôi một đất nước hòa bình. Còn thế hệ chúng tôi có trách nhiệm trao lại cho thế hệ mai sau một đất nước tốt đẹp hơn.

Có lẽ đó chính là cách đẹp nhất để một thế hệ nói lời cảm ơn với một thế hệ đã đi qua chiến tranh: không quên quá khứ, trân trọng hiện tại và sống hết mình để viết tiếp tương lai.