ĐẶNG THÙY TRÂM – NGỌN LỬA TRONG NHỮNG TRANG NHẬT KÝ

Chị sinh ngày 26 tháng 11 năm 1942, trong một gia đình trí thức. Cha là bác sĩ, mẹ là dược sĩ. Năm 1966, chị tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội và tình nguyện nhận nhiệm vụ tại chiến trường Quảng Ngãi.

Sau một hành trình dài, tháng 3 năm 1967, chị đến Đức Phổ, Quảng Ngãi.

Chiến trường nơi đây vô cùng ác liệt.

Chị được giao phụ trách công tác y tế, cứu chữa thương binh và nhân dân.

Không có bệnh viện hiện đại.

Không có máy móc đầy đủ.

Không có thuốc men phong phú.

Có khi bệnh xá phải di chuyển vì bom đạn.

Nhưng những người bị thương vẫn cần được cứu chữa.

Và bác sĩ Thùy Trâm vẫn ở đó.

Một người từng được chị điều trị kể lại rằng chị rất tận tình với thương binh, coi họ như người thân. Những ký ức ấy cho thấy phía sau hình ảnh một nữ bác sĩ nơi chiến trường là một con người giàu tình cảm và trách nhiệm.

Năm 1969, bệnh xá Đức Phổ bị đánh phá ác liệt.

Chị cùng đồng đội chuyển bệnh xá đến địa điểm mới ở Hố Bầu Tây, thuộc vùng Ba Tơ, để tiếp tục cứu chữa thương binh và nhân dân.

Giữa chiến tranh, Đặng Thùy Trâm còn viết nhật ký.

Những trang nhật ký ấy không chỉ ghi lại chiến sự.

Đó còn là những suy nghĩ về đồng đội.

Về thương binh.

Về gia đình.

Về tình yêu.

Về nỗi nhớ.

Về lý tưởng.

Về những giằng co rất con người của một cô gái trẻ đang sống giữa chiến tranh.

Chính những trang viết ấy sau này làm cho câu chuyện về Đặng Thùy Trâm trở nên đặc biệt.

Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trên đường từ vùng núi Ba Tơ về đồng bằng, chị bị phục kích và hy sinh tại khu vực khe Nước Lạnh, xã Ba Trang, huyện Ba Tơ, Quảng Ngãi. Khi ấy chị chưa đầy 28 tuổi.

Nhưng câu chuyện chưa kết thúc.

Sau khi chị hy sinh, những cuốn nhật ký của chị rơi vào tay quân nhân Mỹ.

Thay vì bị tiêu hủy, chúng được giữ lại.

Nhiều năm sau, những cuốn nhật ký được trao trả về cho gia đình.

Năm 2005, câu chuyện về Đặng Thùy Trâm và những trang nhật ký của chị được công chúng biết đến rộng rãi.

Điều kỳ lạ là một cuốn nhật ký được viết trong chiến tranh lại có thể vượt qua thời gian và khoảng cách để đến với những người sinh ra sau chiến tranh.

Những người đọc không chỉ gặp một “anh hùng”.

Họ gặp một con người.

Một bác sĩ trẻ có lúc đau buồn.

Có lúc nhớ nhà.

Có lúc mệt mỏi.

Nhưng vẫn cố gắng tiếp tục công việc.

Chính điều đó làm nên sức lay động của câu chuyện.

Đặng Thùy Trâm cho thấy người anh hùng không phải là người không biết sợ, không biết đau hay không có những phút yếu lòng.

Người anh hùng có thể cũng rất bình thường.

Nhưng khi đối diện với trách nhiệm, họ cố gắng vượt lên trên hoàn cảnh.

Ngày nay, Di tích lưu niệm Đặng Thùy Trâm ở Quảng Ngãi trở thành một địa chỉ để các thế hệ tìm hiểu về cuộc đời chị. Năm 2006, chị được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Câu chuyện Đặng Thùy Trâm đặc biệt phù hợp để kể cho học sinh, bởi chị từng là một người trẻ có ước mơ nghề nghiệp.

Chị chọn nghề y.

Chị học tập.

Chị tốt nghiệp đại học.

Và rồi chị đem kiến thức của mình đến nơi khó khăn nhất.

Ngày nay, học sinh cũng có thể đặt câu hỏi:

Mình sẽ làm gì với kiến thức được học?

Nếu sau này trở thành bác sĩ, có thể cứu người.

Nếu trở thành giáo viên, có thể dạy học sinh.

Nếu trở thành kỹ sư, có thể xây dựng những công trình mới.

Nếu trở thành người nông dân, có thể làm ra lương thực.

Nếu trở thành cán bộ, công nhân, chiến sĩ hay bất kỳ nghề nghiệp nào, đều có thể đóng góp cho cộng đồng.

Đó là cách câu chuyện của Đặng Thùy Trâm tiếp tục có ý nghĩa trong thời bình.

Chị đã để lại những trang nhật ký.

Nhưng thứ còn lại sâu sắc hơn những trang giấy là một câu hỏi dành cho thế hệ sau:

Khi mình có kiến thức, tuổi trẻ và cơ hội, mình sẽ sống như thế nào để cuộc đời có ích?

Đặng Thùy Trâm đã trả lời câu hỏi ấy bằng chính cuộc đời mình.

Và ngọn lửa trong những trang nhật ký của chị vẫn còn được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Không phải ngọn lửa của chiến tranh.

Mà là ngọn lửa của trách nhiệm, tình yêu con người và khát vọng sống có ý nghĩa.