Đặng Thùy Trâm — Người bác sĩ viết nhật ký giữa chiến tranh

Đặng Thùy Trâm sinh ngày 26 tháng 11 năm 1942 tại Hà Nội.

Bà là một bác sĩ.

Sau khi tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, bà tình nguyện vào chiến trường miền Nam trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam.

Năm 1967, Đặng Thùy Trâm vào công tác tại chiến trường Quảng Ngãi.

Bà làm nhiệm vụ của một bác sĩ tại bệnh xá.

Công việc của một bác sĩ chiến trường vô cùng khó khăn.

Không có bệnh viện hiện đại.

Không có đầy đủ thuốc men.

Không có điều kiện vô trùng như ở bệnh viện hậu phương.

Bệnh nhân lại thường là những người bị thương rất nặng.

Bác sĩ phải làm việc trong điều kiện chiến tranh liên tục đe dọa.

Đặng Thùy Trâm vừa điều trị cho thương binh, vừa phải di chuyển để tránh các cuộc càn quét.

Trong những năm tháng đó, bà viết nhật ký.

Những cuốn nhật ký ấy ghi lại cuộc sống của một nữ bác sĩ trẻ giữa chiến tranh.

Có những trang viết về công việc.

Có những trang thể hiện tình cảm với đồng đội.

Có những trang thể hiện nỗi nhớ gia đình.

Có lúc là sự mệt mỏi.

Có lúc là niềm tin.

Có lúc là những suy nghĩ rất riêng của một cô gái trẻ.

Chính điều đó khiến Nhật ký Đặng Thùy Trâm trở thành một tư liệu đặc biệt.

Nó không phải một cuốn sách lịch sử được viết nhiều năm sau chiến tranh.

Đó là những ghi chép được viết ngay trong thời điểm sự kiện diễn ra.

Năm 1970, Đặng Thùy Trâm hy sinh.

Ngày 22 tháng 6 năm 1970, bà bị phục kích trên đường công tác.

Bà chiến đấu và hy sinh khi mới 27 tuổi.

Sau khi bà mất, những cuốn nhật ký được một người lính Mỹ giữ lại.

Nhiều năm sau, chúng được trao lại cho gia đình.

Hai tập nhật ký sau đó được xuất bản với tên Nhật ký Đặng Thùy Trâm.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cho biết hai tập nhật ký đã được Nhà xuất bản Hội Nhà văn xuất bản và sau đó được dịch ra nhiều ngôn ngữ, xuất bản tại nhiều quốc gia.

Điều đặc biệt của những cuốn nhật ký là chúng cho thấy chiến tranh qua đôi mắt của một người đang sống trong chiến tranh.

Không phải qua bản đồ.

Không phải qua những con số.

Mà qua một người bác sĩ trẻ.

Một ngày có thể bắt đầu bằng việc chữa trị cho thương binh.

Sau đó là di chuyển vì máy bay hoặc pháo kích.

Rồi lại trở về với công việc.

Có những bệnh nhân không thể cứu được.

Có những người sống sót.

Có những người là đồng đội.

Có những người chỉ mới gặp lần đầu.

Tất cả xuất hiện trong những trang nhật ký.

Chính vì vậy, Đặng Thùy Trâm trở thành một nhân vật đặc biệt trong ký ức chiến tranh Việt Nam.

Bà không phải là một vị tướng.

Không phải một nhà lãnh đạo.

Bà là bác sĩ.

Và bà hy sinh trong khi đang làm nhiệm vụ cứu chữa thương binh.

Điều đó làm cho câu chuyện của bà có một ý nghĩa rất riêng.

Chiến tranh không chỉ được tạo nên bởi những trận đánh.

Có những người đứng phía sau trận đánh để cứu người bị thương.

Có những người làm nhiệm vụ y tế trong điều kiện nguy hiểm không kém người trực tiếp cầm súng.

Đặng Thùy Trâm là một trong số đó.

Điều khiến hình ảnh bà trở nên gần gũi với thế hệ sau còn nằm ở tuổi đời.

Bà chỉ sống 27 năm.

Ở tuổi ấy, ngày nay nhiều người vẫn đang bắt đầu sự nghiệp.

Nhưng Đặng Thùy Trâm đã trở thành bác sĩ và tình nguyện vào chiến trường.

Bà viết nhật ký trong những năm tháng cuối cùng của cuộc đời.

Những trang viết ấy sau này vượt khỏi phạm vi một cuốn nhật ký cá nhân.

Nó trở thành một tư liệu giúp các thế hệ sau hiểu hơn về tâm trạng của một thế hệ thanh niên Việt Nam trong chiến tranh.

Điều đáng quý nhất là nhật ký cho thấy bà không phải một hình tượng không có cảm xúc.

Bà có nhớ nhà.

Có đau buồn.

Có lo lắng.

Có lúc mệt mỏi.

Nhưng bà vẫn tiếp tục công việc.

Đó chính là điểm khiến câu chuyện của Đặng Thùy Trâm có sức sống lâu dài.

Bởi đằng sau hình ảnh “người anh hùng” vẫn là một con người trẻ tuổi.

Một người con.

Một người chị.

Một bác sĩ.

Một người đồng đội.

Và cuối cùng là một liệt sĩ.