Đặng Thùy Trâm – Người nữ bác sĩ gửi lại tuổi xuân giữa chiến trường Quảng Ngãi

Có những người đi qua chiến tranh bằng khẩu súng. Có những người đi qua chiến tranh bằng những trang nhật ký. Và cũng có những người mang theo cả trái tim của một người thầy thuốc để chữa lành những vết thương giữa nơi bom đạn khốc liệt nhất.

Đặng Thùy Trâm là một người như thế.

Nữ bác sĩ trẻ đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi thanh xuân cho chiến trường miền Nam. Chị hy sinh khi mới 27 tuổi, để lại những trang nhật ký chân thành, trong trẻo và đầy lý tưởng, trở thành một phần ký ức xúc động về thế hệ trẻ Việt Nam trong chiến tranh.

Từ giảng đường y khoa đến chiến trường

Đặng Thùy Trâm sinh ngày 26/11/1942, tại Hà Nội, trong một gia đình có truyền thống học tập và yêu nước.

Sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Y khoa Hà Nội, chị tình nguyện lên đường vào miền Nam công tác.

Năm 1967, nữ bác sĩ trẻ được phân công về chiến trường Đức Phổ, Quảng Ngãi, làm công tác điều trị cho thương bệnh binh và Nhân dân.

Một cô gái vừa rời giảng đường y khoa đã bước vào một chiến trường khốc liệt.

Nơi ấy không có bệnh viện hiện đại.

Không có đầy đủ thuốc men.

Không có những điều kiện cần thiết của một cơ sở y tế thông thường.

Chỉ có những lán trại dã chiến giữa rừng, những thương binh cần được cứu chữa và tiếng bom đạn có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Người bác sĩ giữa rừng sâu

Ở Đức Phổ, Đặng Thùy Trâm phụ trách công tác tại một bệnh xá.

Công việc của chị không chỉ là khám và chữa bệnh.

Chị phải tổ chức cứu chữa thương binh trong điều kiện thiếu thốn, chăm sóc người bệnh, động viên cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân.

Có những ca cấp cứu diễn ra ngay sau các trận đánh.

Có những thương binh được đưa về trong tình trạng nguy kịch.

Có những lúc thuốc men gần như cạn kiệt.

Nhưng người bác sĩ trẻ vẫn cố gắng làm tất cả những gì có thể.

Đối với chị, mỗi người thương binh không chỉ là một bệnh nhân.

Đó là một người đồng đội, một người con của gia đình nào đó đang gửi gắm hy vọng sống vào bàn tay người thầy thuốc.

Người phụ nữ viết nhật ký giữa chiến tranh

Giống như Nguyễn Văn Thạc, Đặng Thùy Trâm cũng viết nhật ký.

Những trang viết của chị ghi lại cuộc sống, công việc và những suy nghĩ sâu kín của một nữ bác sĩ trẻ giữa chiến trường.

Chị viết về những thương binh.

Viết về đồng đội.

Viết về gia đình.

Viết về những người mình yêu thương.

Và viết về những giằng co trong tâm hồn của một người trẻ khi phải sống giữa chiến tranh.

Đôi lúc chị cũng buồn, cũng nhớ nhà, cũng đau đớn trước sự hy sinh của đồng đội.

Nhưng vượt lên tất cả là tình yêu quê hương và ý thức trách nhiệm của một người bác sĩ.

“Đừng đốt, trong này đã có lửa”

Tháng 6/1970, Đặng Thùy Trâm hy sinh tại Đức Phổ, Quảng Ngãi.

Sau khi chị qua đời, một sĩ quan quân đội Mỹ đã tìm thấy hai cuốn nhật ký của chị.

Ông được yêu cầu đốt chúng.

Nhưng ông đã không làm vậy.

Ông giữ lại những cuốn nhật ký và sau chiến tranh, chúng được trao trả về Việt Nam.

Trên hành trình trở về với gia đình, những trang viết ấy đã mang theo câu chuyện về một người phụ nữ Việt Nam mà người đọc ở nhiều thế hệ sau mới có cơ hội biết đến.

Những cuốn nhật ký sau đó được xuất bản với tên “Nhật ký Đặng Thùy Trâm”.

Tác phẩm nhanh chóng tạo được sự xúc động mạnh mẽ trong lòng độc giả Việt Nam và quốc tế.

Một người bác sĩ, một người con, một người lính

Điều đặc biệt trong nhật ký Đặng Thùy Trâm là chị không chỉ xuất hiện như một người anh hùng.

Chị hiện lên rất đời thường.

Là một người con nhớ mẹ.

Một người chị yêu thương gia đình.

Một người phụ nữ có những rung động, những nỗi nhớ và những ước mơ riêng.

Nhưng đồng thời, chị cũng là một bác sĩ không bỏ cuộc trước thương bệnh binh và một người chiến sĩ không lùi bước trước gian khổ.

Chính sự kết hợp ấy khiến hình ảnh Đặng Thùy Trâm trở nên gần gũi.

Chị không phải một con người không biết sợ.

Chị là một người trẻ biết sợ, biết đau, biết nhớ nhưng vẫn lựa chọn ở lại với đồng đội và bệnh nhân.

Ngày cuối cùng ở Đức Phổ

Ngày 22/6/1970, Đặng Thùy Trâm hy sinh khi đang làm nhiệm vụ.

Chị mới 27 tuổi.

Một nữ bác sĩ trẻ với tương lai còn rộng mở đã nằm lại giữa chiến trường Quảng Ngãi.

Chị không được trở về Hà Nội.

Không tiếp tục nghề y trong hòa bình.

Không có cơ hội xây dựng gia đình và thực hiện những ước mơ riêng.

Nhưng sự hy sinh của chị đã để lại một di sản tinh thần đặc biệt.

Đó là những trang nhật ký được viết bằng trái tim của một người trẻ.

Những trang viết vượt qua chiến tranh

Hơn nửa thế kỷ sau ngày Đặng Thùy Trâm hy sinh, nhật ký của chị vẫn được nhiều người tìm đọc.

Bởi đó không chỉ là một tài liệu lịch sử.

Đó là câu chuyện về con người.

Qua những dòng chữ ấy, thế hệ hôm nay có thể cảm nhận được chiến tranh đã lấy đi của tuổi trẻ những gì, nhưng đồng thời cũng nhìn thấy sức mạnh tinh thần của những con người đã sống trong thời đại ấy.

Đặng Thùy Trâm đã viết trong chiến tranh nhưng những trang viết ấy lại nói rất nhiều với thời bình.

Đó là lòng nhân ái.

Là trách nhiệm.

Là tình yêu quê hương.

Là khát vọng sống có ý nghĩa.

Người nữ bác sĩ và bài học về sự cống hiến

Ngày nay, những người trẻ không còn phải điều trị thương binh dưới bom đạn như Đặng Thùy Trâm.

Những bác sĩ trẻ được làm việc trong bệnh viện hiện đại hơn, có đầy đủ trang thiết bị và điều kiện chuyên môn.

Nhưng tinh thần của người bác sĩ Đặng Thùy Trâm vẫn còn nguyên giá trị.

Đó là đặt người bệnh ở vị trí trung tâm.

Là tận tâm với nghề.

Là không bỏ cuộc trước khó khăn.

Và rộng hơn, đó là ý thức sống có trách nhiệm với cộng đồng.

Mỗi người trẻ hôm nay có thể có một “chiến trường” khác nhau.

Với bác sĩ, đó là cuộc chiến giành lại sự sống cho người bệnh.

Với người làm giáo dục, đó là hành trình gieo tri thức.

Với người làm khoa học, đó là hành trình chinh phục những giới hạn mới.

Với thanh niên ở mỗi địa phương, đó có thể là những công việc tình nguyện, xây dựng cộng đồng và góp sức cho quê hương.

Đức Phổ – nơi người con gái nằm lại

Đức Phổ hôm nay đã đổi thay.

Những cánh rừng từng là nơi bệnh xá dã chiến năm xưa giờ đã trở thành những vùng quê thanh bình.

Nhưng câu chuyện về người nữ bác sĩ trẻ vẫn được nhắc lại.

Đặng Thùy Trâm đã nằm lại nơi này khi tuổi đời còn rất trẻ.

Chị ra đi, nhưng những trang nhật ký đã đưa hình ảnh của chị vượt qua giới hạn của thời gian.

Một bác sĩ trẻ. Một người phụ nữ. Một liệt sĩ. Một người viết nhật ký.

Bốn hình ảnh ấy cùng hội tụ trong cuộc đời Đặng Thùy Trâm.

Tuổi trẻ không chỉ là những năm tháng đã qua

Đặng Thùy Trâm hy sinh ở tuổi 27.

Nhưng tuổi trẻ của chị không khép lại vào ngày chị nằm xuống.

Nó tiếp tục sống qua những trang nhật ký.

Sống trong những câu chuyện được kể lại cho thế hệ sau.

Sống trong những người trẻ đang tiếp tục học tập, lao động và cống hiến cho đất nước.

Đặng Thùy Trâm – nữ bác sĩ, liệt sĩ của chiến trường Đức Phổ, Quảng Ngãi – đã gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường, nhưng để lại một thông điệp vượt qua chiến tranh: hãy sống một cuộc đời có tình yêu, có trách nhiệm và có ích cho người khác.

Và hôm nay, khi đọc lại những trang nhật ký ấy, mỗi chúng ta càng hiểu hơn giá trị của hòa bình:

Bởi để có một cuộc sống bình yên hôm nay, đã có những người trẻ như Đặng Thùy Trâm gửi lại nơi chiến trường những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời mình.