ĐẶNG THÙY TRÂM: NGƯỜI NỮ BÁC SĨ VÀ MẢNH NHẬT KÝ MANG NĂNG LƯỢNG MỘT THỜI ĐẠI
Sinh ngày 26/11/1942 tại Hà Nội và anh dũng hy sinh ngày 22/6/1970 tại vùng núi Đức Phổ (Quảng Ngãi), Bác sĩ - Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm đã ngã xuống khi mới tròn 27 tuổi. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, hình ảnh người nữ bác sĩ Hà thành cùng cuốn nhật ký "có lửa" của bà vẫn tỏa sáng như một biểu tượng bất tử về lý tưởng sống, lòng nhân ái và khát vọng hòa bình của thế hệ trẻ Việt Nam.

Từ cô gái Hà thành đến tuyến lửa Đức Phổ
Đặng Thùy Trâm sinh ra và lớn lên trong một gia đình trí thức tại Hà Nội (nguyên quán tại xã Phổ Cường, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi). Bà sở hữu mọi điều kiện để sống một cuộc sống yên bình nơi hậu phương: trí tuệ, sự tài hoa và một tương lai rộng mở sau khi tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội năm 1966.
Thế nhưng, nghe theo tiếng gọi của miền Nam ruột thịt, tháng 3 năm 1967, cô bác sĩ 24 tuổi đã tự nguyện gạt lại những riêng tư, xung phong vào chiến trường Quảng Ngãi khốc liệt và được phân công phụ trách Bệnh xá huyện Đức Phổ.
Máu xương ngã xuống ở tuổi 27
Tại Bệnh xá Đức Phổ – nơi ranh giới giữa sống và chết mong manh như một hơi thở, bác sĩ Thùy Trâm không chỉ làm nhiệm vụ cứu chữa cho hàng trăm thương bệnh binh dưới làn bom đạn, mà còn là chỗ dựa tinh thần cho đồng đội. Trong điều kiện thiếu thốn từ viên thuốc đến cuộn băng, tấm lòng người thầy thuốc ấy vẫn ấm áp và tràn đầy tình thương bao la.
Ngày 22/6/1970, trong một trận càn quét dã man của sư đoàn 4 bộ binh Mỹ vào khu căn cứ bệnh xá tại địa bàn xã Phổ Cường (huyện Đức Phổ), Bác sĩ Đặng Thùy Trâm cùng một số đồng chí đã anh dũng chiến đấu bảo vệ bệnh binh và hy sinh ngay trên mảnh đất quê hương khi vừa bước sang tuổi 27.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Hành trình kỳ diệu của cuốn nhật ký "có lửa"
Cái chết của bà tưởng như đã khép lại một số phận, nhưng hai tập nhật ký bà ghi chép từ năm 1968 đến trước khi mất vài ngày lại mở ra một hành trình kỳ diệu. Được tìm thấy bởi Frederic Whitehurst – một sĩ quan quân báo Mỹ, cuốn nhật ký đã không bị thiêu rụi nhờ lời ngăn cản lịch sử của người phiên dịch Nguyễn Trung Hiếu: "Đừng đốt, bản thân nó đã có lửa!".
Chính ngọn lửa của tình yêu thương và lý tưởng sống chân chính trong từng dòng chữ đã giữ cuốn nhật ký tồn tại suốt 35 năm qua bao thăng trầm, trước khi quay trở về với gia đình liệt sĩ tại Hà Nội vào năm 2005. Khi được xuất bản, "Nhật ký Đặng Thùy Trâm" lập tức trở thành một hiện tượng văn hóa, chạm đến trái tim của hàng triệu độc giả trong và ngoài nước.
Ngọn đuốc soi đường cho thế hệ trẻ hôm nay
Đọc những trang sách của Đặng Thùy Trâm, người ta không chỉ thấy sự khốc liệt của chiến tranh mà còn thấy một tâm hồn dịu dàng, biết yêu cái đẹp và trăn trở trước những nỗi đau của con người. Bà sống và cống hiến với một tâm niệm trọn vẹn: "Đời người chỉ sống có một lần, phải sống sao cho khỏi xót xa hối ân...".
Bác sĩ, Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm đã ngã xuống, nhưng tấm gương của bà vẫn còn nguyên giá trị. Bà nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của tự do, về trách nhiệm cống hiến và trên hết là biết sống có lý tưởng, biết yêu thương và chia sẻ với đồng loại.


