ĐẶNG THÙY TRÂM – NHẬT KÝ CỦA MỘT NỮ BÁC SĨ THỜI CHIẾN

ĐẶNG THÙY TRÂM – NHẬT KÝ CỦA MỘT NỮ BÁC SĨ THỜI CHIẾN

1. Một cuốn nhật ký và một cuộc đời

Có những cuốn sách được viết để kể lại lịch sử.

Nhưng cũng có những trang viết không hề được viết với mục đích trở thành lịch sử, mà chỉ đơn giản là những dòng tâm sự của một con người giữa những ngày tháng khốc liệt.

“Nhật ký Đặng Thùy Trâm” là một cuốn nhật ký như thế.

Đó là những trang viết của một nữ bác sĩ trẻ trong những năm chiến tranh chống Mỹ.

Đọc nhật ký của chị, người ta không chỉ nhìn thấy bom đạn, thương binh và cái chết.

Người ta còn nhìn thấy một cô gái trẻ biết nhớ nhà, biết yêu thương, biết đau đớn, biết hoài nghi, nhưng trên tất cả vẫn giữ được niềm tin vào lý tưởng và trách nhiệm của mình.

Đó chính là điều khiến câu chuyện về Đặng Thùy Trâm vượt qua giới hạn của một câu chuyện chiến tranh.

Nó trở thành câu chuyện về tuổi trẻ.

2. Cô gái Hà Nội mang lý tưởng vào chiến trường

Đặng Thùy Trâm sinh ngày 26/11/1942 tại Hà Nội, trong một gia đình trí thức.

Chị lớn lên trong những năm đất nước có chiến tranh.

Sau khi học tập và trở thành bác sĩ, thay vì lựa chọn một cuộc sống bình yên, chị tình nguyện vào chiến trường miền Nam.

Năm 1967, chị vào công tác tại chiến trường Quảng Ngãi.

Đó là một quyết định không đơn giản.

Một nữ bác sĩ trẻ có thể lựa chọn nhiều con đường khác.

Nhưng chị lựa chọn nơi gian khổ nhất.

Ở chiến trường, công việc của bác sĩ không chỉ là chữa bệnh.

Đó còn là giành giật sự sống cho thương binh trong điều kiện thiếu thốn thuốc men, thiếu dụng cụ y tế và thường xuyên phải đối mặt với bom đạn.

3. Bệnh xá giữa rừng

Hãy hình dung một bệnh xá giữa chiến trường.

Không có những phòng mổ hiện đại.

Không có máy móc đầy đủ.

Không có những điều kiện mà một bệnh viện bình thường cần có.

Chỉ có những người thầy thuốc, những người y tá và những thương binh.

Có người bị thương do bom.

Có người bị đạn.

Có người mất máu nghiêm trọng.

Có người tưởng như không còn cơ hội sống.

Trong hoàn cảnh ấy, Đặng Thùy Trâm làm việc gần như không ngừng nghỉ.

Chị chữa trị cho thương binh.

Chị chăm sóc người bệnh.

Chị động viên những người đang tuyệt vọng.

Có những lúc chị cũng mệt mỏi.

Có những lúc chị đau đớn khi chứng kiến đồng đội ra đi.

Nhưng sáng hôm sau, chị lại tiếp tục công việc.

Bởi phía trước chị vẫn còn những người đang cần được cứu sống.

4. Người bác sĩ cũng là một con người

Điều đặc biệt trong nhật ký Đặng Thùy Trâm là chị không cố biến mình thành một con người hoàn hảo.

Những trang viết của chị có cả niềm vui và nỗi buồn.

Có lúc chị nhớ gia đình.

Có lúc chị nhớ Hà Nội.

Có lúc chị nghĩ về tình yêu.

Có lúc chị đau đớn trước sự hy sinh của đồng đội.

Có lúc chị tự trách mình vì chưa làm được nhiều hơn.

Điều đó khiến hình ảnh Đặng Thùy Trâm trở nên rất gần gũi.

Chị không phải một nhân vật được tạo ra để trở thành biểu tượng.

Chị là một cô gái trẻ bằng xương bằng thịt, có trái tim, có cảm xúc và có những yếu đuối rất con người.

Nhưng chính trong những yếu đuối ấy, bản lĩnh của chị càng nổi bật.

Bởi dũng cảm không có nghĩa là không biết sợ hay không biết đau. Dũng cảm là dù đau vẫn lựa chọn bước tiếp.

5. Những trang nhật ký giữa bom đạn

Nhật ký trở thành nơi Đặng Thùy Trâm gửi gắm những suy nghĩ mà có lẽ chị không thể nói hết với những người xung quanh.

Chị viết về công việc.

Viết về đồng đội.

Viết về những người thương binh.

Viết về quê hương.

Viết về những mất mát.

Và viết về chính mình.

Có những trang viết chan chứa niềm tin.

Nhưng cũng có những trang đầy nước mắt.

Đằng sau những dòng chữ ấy là một tâm hồn rất nhạy cảm.

Chị nhìn chiến tranh không chỉ bằng con mắt của một người chiến sĩ mà còn bằng trái tim của một bác sĩ.

Mỗi người bị thương trước mặt chị không chỉ là một con số.

Đó là một con người.

Một cuộc đời.

Một gia đình đang chờ đợi.

Vì thế, mỗi lần không cứu được một người bệnh, chị đều đau đớn.

6. Khi tình yêu quê hương trở thành sức mạnh

Một trong những điều nổi bật trong nhật ký của Đặng Thùy Trâm là tình yêu sâu sắc đối với đất nước.

Chị yêu Hà Nội.

Yêu gia đình.

Yêu đồng đội.

Yêu những con người nơi chiến trường.

Và chính tình yêu ấy giúp chị vượt qua những thời khắc khó khăn.

Trong chiến tranh, người ta có thể mất đi rất nhiều thứ.

Nhưng nếu còn niềm tin, con người vẫn có thể đứng lên.

Đặng Thùy Trâm đã nhiều lần tự đấu tranh với những cảm xúc của mình để tiếp tục công việc.

Chị hiểu rằng mình không có quyền bỏ cuộc khi những người xung quanh vẫn đang chiến đấu và hy sinh.

7. Ngày cuối cùng

Tháng 6 năm 1970, Đặng Thùy Trâm đang trên đường công tác thì gặp lực lượng đối phương.

Ngày 22/6/1970, chị hy sinh tại khu vực Đức Phổ, Quảng Ngãi.

Chị mới 27 tuổi.

Một người phụ nữ trẻ, một bác sĩ trẻ, một cuộc đời còn rất dài phía trước.

Chị chưa kịp trở về Hà Nội.

Chưa kịp gặp lại gia đình.

Chưa kịp sống một cuộc đời bình thường sau chiến tranh.

Nhưng những trang nhật ký chị để lại đã sống tiếp.

Chúng vượt qua chiến tranh.

Vượt qua biên giới.

Và nhiều năm sau đó, trở thành một trong những cuốn nhật ký chiến tranh được nhiều thế hệ tìm đọc.

8. Cuộc gặp gỡ đặc biệt với người lính bên kia chiến tuyến

Câu chuyện về cuốn nhật ký còn có một chi tiết đặc biệt.

Sau khi Đặng Thùy Trâm hy sinh, một người lính Mỹ đã tìm thấy cuốn nhật ký của chị.

Đó là Frederic Whitehurst, khi ấy là một sĩ quan tình báo quân đội Mỹ.

Một người lính trong chiến tranh đã giữ lại cuốn nhật ký thay vì để nó bị tiêu hủy.

Sau này, ông cùng gia đình Đặng Thùy Trâm góp phần đưa những trang viết ấy trở về Việt Nam.

Điều đặc biệt là những dòng chữ của một nữ bác sĩ Việt Nam đã chạm đến trái tim của một người từng đứng ở phía bên kia chiến tuyến.

Chiến tranh có thể chia con người thành hai phía.

Nhưng những giá trị nhân văn chân thành có khả năng vượt qua ranh giới ấy.

Đó cũng là một trong những điều sâu sắc nhất mà câu chuyện Đặng Thùy Trâm để lại.

9. Bài học cho tuổi trẻ hôm nay

Điều gì khiến một cuốn nhật ký được viết cách đây hàng chục năm vẫn có thể chạm đến trái tim của thanh niên hôm nay?

Bởi trong đó có những câu hỏi mà tuổi trẻ thời nào cũng phải đối mặt.

Mình sống vì điều gì?

Mình sẽ làm gì khi gặp khó khăn?

Mình có dám theo đuổi điều mình tin là đúng hay không?

Đặng Thùy Trâm cho chúng ta một bài học về trách nhiệm.

Là bác sĩ, chị có trách nhiệm với người bệnh.

Là người chiến sĩ, chị có trách nhiệm với đồng đội.

Là người trẻ, chị có trách nhiệm với đất nước.

Ngày nay, chúng ta không sống trong chiến tranh.

Nhưng trách nhiệm vẫn tồn tại.

Một cán bộ trẻ có trách nhiệm với công việc.

Một đoàn viên có trách nhiệm với tổ chức.

Một học sinh có trách nhiệm với việc học.

Một thanh niên có trách nhiệm với cộng đồng.

Không cần phải làm những điều phi thường.

Điều quan trọng là làm tốt việc mình được giao và không quay lưng trước khó khăn.

10. Lời kết – Những trang nhật ký không khép lại

Đặng Thùy Trâm đã hy sinh khi mới 27 tuổi.

Nhưng cuộc đời chị không kết thúc ở ngày 22/6/1970.

Bởi những trang nhật ký vẫn còn đó.

Mỗi trang viết là một tiếng nói từ quá khứ gửi đến hiện tại.

Nó nhắc chúng ta rằng đã từng có một thế hệ thanh niên sống trong những năm tháng vô cùng khốc liệt nhưng vẫn giữ trong mình những ước mơ, tình yêu và khát vọng.

Họ cũng từng sợ hãi.

Họ cũng từng nhớ nhà.

Họ cũng từng mong một ngày hòa bình.

Nhưng họ đã không để những khó khăn của thời đại làm mất đi lý tưởng sống của mình.

Ngày hôm nay, thanh niên được sống trong hòa bình, được học tập, được lựa chọn nghề nghiệp, được tiếp cận tri thức và công nghệ.

Vì thế, câu chuyện Đặng Thùy Trâm không chỉ để chúng ta nhớ về chiến tranh.

Mà để chúng ta tự hỏi:

Nếu tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của cuộc đời, chúng ta sẽ làm gì để những năm tháng ấy trở nên có ý nghĩa?

Có thể chúng ta không cần phải hy sinh như thế hệ trước.

Nhưng chúng ta có thể sống có trách nhiệm hơn, học tập nghiêm túc hơn, làm việc tận tâm hơn và biết cống hiến nhiều hơn cho cộng đồng.

Bởi những người như Đặng Thùy Trâm đã để lại cho chúng ta không chỉ một cuốn nhật ký.

Chị để lại một lời nhắn về cách sống của tuổi trẻ.