ĐẶNG TIẾN LỢI – NGƯỜI ĐẶC CÔNG NƯỚC VÀ NHỮNG NHỊP CẦU TRONG LỬA ĐẠN

Năm 1972, chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng diễn ra quyết liệt.

Trên tuyến đường số 1, những cây cầu lớn là những mắt xích quan trọng của hệ thống giao thông. Muốn tiếp cận được chúng, người lính đặc công nước phải vượt qua không chỉ dòng nước, mà cả hệ thống canh phòng nghiêm ngặt.

Trong lực lượng ấy có Đặng Tiến Lợi – người chiến sĩ quê Thái Bình mới nhập ngũ từ tháng 1-1971.

Chỉ sau một thời gian ngắn, ông đã trở thành một cán bộ đặc công nước, trực tiếp nhận những nhiệm vụ đòi hỏi sự gan dạ, kiên trì và khả năng hoạt động bí mật rất cao.

Một trong những mục tiêu đầu tiên của ông là:

Cầu Liên Chiểu.

CÂY CẦU HƠN 100 MÉT

Cầu Liên Chiểu ở Hòa Vang dài hơn 100 mét, nằm trên đường số 1, đoạn từ Đà Nẵng đi đèo Hải Vân.

Đối phương hiểu rõ tầm quan trọng của cây cầu nên tổ chức bảo vệ chặt chẽ.

Thường xuyên có một tiểu đội canh gác.

Thỉnh thoảng lính gác lại bắn súng và ném lựu đạn xuống nước nhằm ngăn lực lượng đặc công tiếp cận.

Muốn đánh được cầu, trước hết phải hiểu rõ cách bố phòng.

Đặng Tiến Lợi cùng đồng đội tiến hành trinh sát kỹ mục tiêu.

Sau khi phương án được xác định, ngày 10-5-1972, ông xung phong nhận nhiệm vụ trực tiếp đưa khối bộc phá vào chân cầu.

Khối thuốc nổ nặng:

80 KI-LÔ-GAM.

Giữa dòng nước, Đặng Tiến Lợi từng bước đưa khối bộc phá tiến về mục tiêu.

Nhưng khi gần tới chân cầu, sự cố xảy ra.

Khối thuốc nổ mắc cạn.

TRÊN CẦU, ĐỊCH BẮN XUỐNG DỮ DỘI

Khối bộc phá không thể tiếp tục di chuyển.

Trong khi đó, phía trên, đối phương phát hiện động tĩnh và bắt đầu bắn dữ dội xuống sông.

Tình thế trở nên đặc biệt nguy hiểm.

Bỏ khối thuốc đồng nghĩa nhiệm vụ thất bại.

Cố đưa nó đi tiếp đồng nghĩa phải ở lại lâu hơn ngay dưới hỏa lực đối phương.

Đặng Tiến Lợi lựa chọn tiếp tục nhiệm vụ.

Giữa làn đạn, ông bình tĩnh tìm cách kéo khối bộc phá 80 kg ra khỏi chỗ mắc cạn.

Rồi tiếp tục đưa nó về phía trụ cầu.

Từng mét.

Từng mét một.

Cuối cùng, khối thuốc nổ được đưa đến vị trí cần thiết.

Đặng Tiến Lợi rời mục tiêu.

Một tiếng nổ lớn vang lên.

Cầu Liên Chiểu bị đánh sập.

Và người chiến sĩ đặc công nước trở về đơn vị an toàn.

Chỉ bốn ngày sau, ông lại bước vào một nhiệm vụ mới.

100 KI-LÔ-GAM BỘC PHÁ DƯỚI CẦU THỦY TÚ

Ngày 14-5-1972.

Mục tiêu lần này là cầu Thủy Tú, cũng thuộc Hòa Vang.

Nếu cầu Liên Chiểu được bảo vệ nghiêm ngặt thì Thủy Tú cũng không kém phần nguy hiểm.

Đèn điện được thắp sáng suốt đêm.

Lực lượng bảo vệ thường xuyên tuần tra quanh các trụ cầu.

Đặng Tiến Lợi dẫn một tổ đặc công tiếp cận mục tiêu.

Lần này, khối bộc phá còn nặng hơn:

100 kg.

Tổ chiến đấu bí mật đưa khối thuốc vào cầu.

Nhiệm vụ thành công.

Vụ nổ làm ba nhịp cầu với tổng chiều dài khoảng 150 mét bị sập, khiến giao thông trên đường số 1 bị gián đoạn một thời gian.

Nhưng những cây cầu chưa phải mục tiêu khó khăn nhất trong năm 1972 của Đặng Tiến Lợi.

Phía trước ông là bán đảo Sơn Trà.

GẦN MỘT THÁNG ĂN GẠO RANG BÁM SƠN TRÀ

Tháng 8-1972, Đặng Tiến Lợi được giao nhiệm vụ đánh khu trung tâm ra-đa trên bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng.

Để chuẩn bị trận đánh, ông dẫn một tổ trinh sát bơi hàng chục ki-lô-mét trên biển tiến vào khu vực mục tiêu.

Hệ thống phòng thủ tại đây rất nghiêm ngặt.

Trên các đường vào bán đảo có nhiều vọng gác.

Lực lượng đối phương liên tục tuần tra.

Muốn tìm được sơ hở, tổ trinh sát không thể chỉ quan sát trong một vài giờ hay một vài ngày.

Họ phải ở lại.

Ngày này qua ngày khác.

Đặng Tiến Lợi cùng đồng đội gần một tháng ăn gạo rang, kiên trì bám địch, nghiên cứu cách bố phòng và quy luật hoạt động của lực lượng bảo vệ.

Cuối cùng, những thông tin cần thiết đã được thu thập.

Đặng Tiến Lợi trở về đơn vị báo cáo.

Sau gần một tháng trinh sát trong điều kiện khắc nghiệt, sức khỏe ông đã suy giảm.

Cấp trên cho ông nghỉ.

Nhưng Đặng Tiến Lợi không muốn nghỉ.

Ông đề nghị:

Cho mình tiếp tục tham gia trận đánh.

Lý do rất cụ thể.

Ông lo rằng nếu thời tiết thay đổi thì việc vượt biển sẽ trở nên khó khăn, những điều đã trinh sát được có thể không còn thuận lợi để khai thác.

Và rồi chính điều ông lo ngại đã xảy ra.

BỐN NGÀY CHỜ BÃO TRÊN BIỂN

Tổ chiến đấu lên đường.

Nhưng khi ra tới biển, họ gặp bão lớn.

Không thể tiếp tục.

Đặng Tiến Lợi cùng đồng đội phải chờ.

Một ngày.

Hai ngày.

Ba ngày.

Bốn ngày.

Khi bão tan, tổ lập tức vượt biển.

Họ bí mật tiến vào bán đảo Sơn Trà theo phương án đã chuẩn bị.

Những ngày ăn gạo rang bám mục tiêu cuối cùng phát huy tác dụng.

Tổ Đặng Tiến Lợi tiếp cận được khu trung tâm.

Mìn được đặt vào mục tiêu.

Vụ nổ sau đó phá hỏng nặng khu trung tâm ra-đa.

Nhiệm vụ hoàn thành.

8-11-1972 – TRỞ LẠI THỦY TÚ

Ngày 8 tháng 11 năm 1972.

Đặng Tiến Lợi trở lại cầu Thủy Tú.

Đây là lần thứ hai ông tham gia đánh mục tiêu này.

Một lần nữa, người trung đội phó đặc công nước bí mật đưa mìn vào chân cầu.

Nhưng lần này, khi ông đang đặt mìn—

Đối phương phát hiện.

Hỏa lực lập tức tập trung vào khu vực chân cầu.

Đạn bắn dữ dội.

Đặng Tiến Lợi đang ở ngay tại mục tiêu.

Trong thời khắc quyết định ấy, ông vẫn giữ bình tĩnh.

Nhiệm vụ chưa hoàn thành.

Khối mìn phải được kích nổ.

Giữa hỏa lực đối phương, Đặng Tiến Lợi cho mìn nổ, phá cầu.

Nhiệm vụ hoàn thành.

Nhưng người trung đội phó đặc công nước đã anh dũng hy sinh.

DẤU ẤN CÒN LẠI

Chỉ trong năm 1972, Đặng Tiến Lợi tham gia 4 trận chiến đấu. Tổ do ông chỉ huy được ghi nhận phá sập 3 cầu lớn dài từ 100 mét trở lên, đánh phá khu trung tâm ra-đa Sơn Trà và diệt 20 địch.

Riêng ông trực tiếp phá sập 2 cầu.

Đặng Tiến Lợi được tặng:

🏅 2 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì
🏅 Nhiều bằng khen và giấy khen

Ngày 20-12-1973, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam truy tặng ông danh hiệu:

ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN GIẢI PHÓNG

Trong những chiến công của Đặng Tiến Lợi, có thể nhớ đến 80 kg bộc phá ở Liên Chiểu, 100 kg bộc phá ở Thủy Tú, những ngày ăn gạo rang gần một tháng ở Sơn Trà, hay bốn ngày chờ bão để vượt biển.

Nhưng tất cả đều gặp nhau ở một phẩm chất:

Khi nhiệm vụ gặp trở ngại, ông không bỏ cuộc.

Khối thuốc mắc cạn – ông kéo ra.

Biển nổi bão – ông chờ bão tan.

Sức khỏe suy giảm – ông vẫn xin tiếp tục trận đánh.

Và trong trận cuối cùng, khi đã bị phát hiện dưới chân cầu Thủy Tú, ông vẫn bình tĩnh hoàn thành nhiệm vụ.

Ngày 8-11-1972, giữa làn đạn dưới chân cầu Thủy Tú, Đặng Tiến Lợi cho khối mìn phát nổ. Cây cầu bị phá – và người chiến sĩ đặc công nước đã ở lại mãi với dòng sông.