ĐẶNG TÍNH – NGƯỜI CHÍNH ỦY TRÊN TUYẾN LỬA TRƯỜNG SƠN
ĐẶNG TÍNH – NGƯỜI CHÍNH ỦY TRÊN TUYẾN LỬA TRƯỜNG SƠN
Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ, có một con đường đặc biệt đã trở thành biểu tượng của ý chí kết nối hậu phương với tiền tuyến. Đó là Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh.
Trên tuyến đường ấy, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong và lực lượng phục vụ đã ngày đêm bảo đảm việc vận chuyển con người, lương thực, vũ khí và nhiều loại vật chất từ hậu phương vào các chiến trường. Trường Sơn vì thế không đơn thuần là một tuyến đường. Đó là một hệ thống chiến lược có vai trò rất quan trọng đối với cuộc kháng chiến.
Giữa những con người từng gắn bó với tuyến đường ấy có một người cán bộ chính trị được đồng đội nhớ đến bởi sự gần gũi, khiêm tốn và sâu sát. Đó là Đặng Tính.
Ông sinh năm 1920, quê tại xã Cự Khê, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Đặng Tính tham gia cách mạng từ năm 1944 và trải qua nhiều cương vị trong quân đội.
Những năm tháng đầu tiên của cuộc đời hoạt động cách mạng đưa ông đến với nhiều chiến trường và nhiều nhiệm vụ khác nhau.
Qua thực tiễn công tác, Đặng Tính từng bước trưởng thành trong đội ngũ cán bộ chính trị của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Sau năm 1954, đất nước bước vào một giai đoạn mới. Miền Bắc được giải phóng và trở thành hậu phương lớn, trong khi cuộc đấu tranh vì thống nhất đất nước tiếp tục diễn ra ở miền Nam.
Trong bối cảnh ấy, nhiệm vụ xây dựng lực lượng phòng không và không quân trở nên ngày càng quan trọng.
Đặng Tính từng giữ cương vị Cục trưởng Cục Không quân trong những năm 1955–1960, sau đó đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác trong quân đội. Ông cũng từng giữ cương vị Chính ủy Quân chủng Phòng không – Không quân. Đồng đội nhớ đến ông là một người lãnh đạo dân chủ, điềm đạm, gần gũi và luôn quan tâm đến cán bộ, chiến sĩ.
Nhưng rồi cuộc chiến bước vào một giai đoạn mới.
Tuyến Trường Sơn ngày càng trở thành một địa bàn có ý nghĩa chiến lược.
Từ những tuyến đường ban đầu, hệ thống Trường Sơn dần được mở rộng thành mạng lưới đường bộ, đường ống, kho trạm, cầu cống, thông tin liên lạc và nhiều lực lượng chuyên môn khác nhau. Mục tiêu là bảo đảm việc chi viện liên tục cho các chiến trường.
Tháng 10 năm 1971, Đặng Tính nhận nhiệm vụ vào Trường Sơn, giữ cương vị Chính ủy Bộ Tư lệnh Trường Sơn.
Đây là một bước ngoặt lớn trong cuộc đời ông.
Từ một cán bộ lãnh đạo từng hoạt động trong lĩnh vực phòng không – không quân, ông bước vào một chiến trường rộng lớn, nơi những tuyến đường xuyên qua núi rừng liên tục phải được bảo đảm trong điều kiện vô cùng khó khăn.
Đặng Tính không lựa chọn cách làm việc chỉ dựa trên báo cáo.
Ông đi xuống các đơn vị.
Ông tìm hiểu thực tế.
Ông đến những khu vực đang thực hiện nhiệm vụ.
Ông trò chuyện với cán bộ, chiến sĩ để hiểu những khó khăn mà họ đang gặp phải.
Sau một thời gian ngắn, ông nắm được tình hình và những yêu cầu của Bộ Tư lệnh Trường Sơn trong kế hoạch vận chuyển giai đoạn 1971–1972.
Điều đáng nhớ ở Đặng Tính là ông luôn coi trọng việc học hỏi từ chính thực tiễn.
Những kinh nghiệm mà cán bộ, chiến sĩ Trường Sơn tích lũy qua nhiều năm được ông tìm hiểu, tổng kết và truyền đạt lại theo cách dễ nhớ, dễ hiểu.
Ông còn có một đặc điểm khá đặc biệt.
Đặng Tính yêu thơ.
Trong những ngày tháng ở Trường Sơn, ông ghi lại nhiều suy nghĩ và những điều quan sát được vào nhật ký bằng thơ. Những trang viết ấy sau này trở thành tư liệu giúp thế hệ sau hiểu thêm về cuộc sống của người cán bộ giữa tuyến lửa.
Nhưng thơ đối với ông không phải là sự tách khỏi chiến trường.
Ngược lại, những trang thơ ấy gắn với công việc, với đồng đội và với những suy nghĩ về nhiệm vụ đang đặt ra trước mắt.
Ngay trong thời gian đầu nhận nhiệm vụ, Đặng Tính đã đề nghị được cùng Phó Chính ủy Lê Xy trực tiếp phụ trách chỉ huy tiền phương của Chiến dịch Đồng Xoài, qua đó thâm nhập thực tế và nắm tình hình tại các đơn vị.
Cách làm ấy cho thấy một phẩm chất quan trọng của người cán bộ lãnh đạo: muốn hiểu công việc thì phải đến gần thực tế.
Trường Sơn khi ấy là một chiến trường đặc biệt.
Nhiệm vụ vận chuyển không đơn giản là đưa hàng hóa từ nơi này đến nơi khác.
Đó là cả một hệ thống tổ chức với lực lượng vận tải, công binh, phòng không, thông tin, giao liên, bộ binh và nhiều đơn vị khác cùng phối hợp.
Mỗi đoạn đường được mở thêm đều tạo điều kiện để con người và vật chất có thể tiến sâu hơn vào chiến trường.
Mỗi cây cầu được dựng lên, mỗi tuyến đường được khôi phục, mỗi kho trạm được tổ chức đều góp phần duy trì sự vận hành của tuyến chi viện chiến lược.
Chính vì vậy, nhiệm vụ của những người chỉ huy Trường Sơn không chỉ là tổ chức vận chuyển.
Họ còn phải xây dựng tinh thần, củng cố niềm tin và động viên cán bộ, chiến sĩ vượt qua những điều kiện khắc nghiệt.
Đặng Tính đặc biệt chú trọng công tác chính trị và tư tưởng.
Ông thường xuyên đến với các đơn vị cơ sở, tìm hiểu tâm tư của cán bộ, chiến sĩ và động viên mọi người hoàn thành nhiệm vụ. Những người từng làm việc với ông nhớ đến hình ảnh một người lãnh đạo không tạo khoảng cách với cấp dưới.
Trong những năm tháng ấy, tuyến Trường Sơn tiếp tục được mở rộng.
Đến giai đoạn 1973–1975, hệ thống đường Đông và Tây Trường Sơn ngày càng hoàn chỉnh, tạo điều kiện để vận chuyển khối lượng lớn vật chất và cơ động lực lượng phục vụ những chiến dịch quyết định về sau.
Đặng Tính không có cơ hội chứng kiến ngày đất nước hoàn toàn thống nhất.
Ngày 4 tháng 4 năm 1973, trong một chuyến công tác trên tuyến Trường Sơn, ông qua đời tại khu vực cao nguyên Bolaven, Lào.
Ông ra đi khi mới 53 tuổi.
Thời gian Đặng Tính trực tiếp công tác tại Trường Sơn không dài, chỉ khoảng một năm rưỡi.
Nhưng khoảng thời gian ấy đủ để ông để lại dấu ấn trong một giai đoạn quan trọng của tuyến chi viện chiến lược.
Sau này, đồng đội nhắc đến ông bằng hình ảnh một người Chính ủy sâu sát, một cán bộ chính trị giàu kinh nghiệm và một con người sống giản dị, khiêm nhường.
Tên tuổi của Đặng Tính cũng gắn với những trang nhật ký bằng thơ mà ông để lại.
Những trang viết ấy có giá trị đặc biệt bởi chúng không được viết từ một khoảng cách xa.
Đó là những suy nghĩ của một người trực tiếp đi qua tuyến đường, trực tiếp gặp gỡ đồng đội và trực tiếp chứng kiến những thay đổi của Trường Sơn trong những năm chiến tranh.
Nhìn rộng hơn, câu chuyện Đặng Tính giúp chúng ta hiểu rằng những thắng lợi lớn của lịch sử không được tạo nên bởi một vài cá nhân riêng lẻ.
Đằng sau mỗi chiến dịch là cả một hệ thống con người.
Đằng sau mỗi tuyến đường là những người mở đường, sửa đường, vận chuyển, bảo vệ, thông tin và phục vụ.
Đằng sau mỗi quyết định là những cán bộ phải thường xuyên có mặt ở cơ sở để hiểu thực tế.
Và phía sau tất cả là một thế hệ đã đặt trách nhiệm với đất nước lên trên những lợi ích riêng của bản thân.
Đặng Tính là một trong những con người như thế.
Ông không phải là nhân vật thường xuyên xuất hiện trong những câu chuyện lịch sử quen thuộc với học sinh.
Nhưng nếu nhìn vào hành trình của ông, chúng ta sẽ thấy một bài học rất rõ về trách nhiệm và tinh thần tận tụy.
Ông từng giữ những vị trí quan trọng.
Nhưng khi nhận nhiệm vụ mới, ông vẫn đi xuống cơ sở.
Ông từng là cán bộ lãnh đạo cấp cao.
Nhưng khi đến Trường Sơn, ông vẫn tìm cách lắng nghe những người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ.
Ông có kiến thức và kinh nghiệm.
Nhưng ông vẫn tiếp tục học từ thực tế.
Đó là một phẩm chất rất đáng quý.
Đối với người trẻ hôm nay, bài học từ Đặng Tính không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao.
Có thể bắt đầu bằng việc làm tốt nhiệm vụ của mình.
Khi tham gia một tập thể, hãy biết lắng nghe những người xung quanh.
Khi gặp một vấn đề, đừng chỉ nhìn từ xa mà hãy tìm hiểu nguyên nhân từ thực tế.
Khi được giao trách nhiệm, hãy cố gắng hoàn thành bằng tinh thần nghiêm túc và chủ động.
Và khi mình có kiến thức, hãy chia sẻ để cùng mọi người tiến bộ.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày Đặng Tính rời tuyến Trường Sơn.
Những con đường năm xưa hôm nay đã trở thành những tuyến giao thông phục vụ cuộc sống trong hòa bình.
Nhưng ký ức về những người từng góp phần xây dựng và bảo vệ tuyến đường ấy vẫn còn trong lịch sử.
Đặng Tính – người Chính ủy trên tuyến lửa Trường Sơn – để lại một câu chuyện về trách nhiệm, sự gần gũi với cơ sở, tinh thần học hỏi và lòng tận tụy với nhiệm vụ.
Với tuổi trẻ hôm nay, tiếp nối những giá trị ấy không nhất thiết phải làm những điều phi thường.
Đó có thể là học tập nghiêm túc hơn, sống có trách nhiệm hơn, biết hợp tác, biết lắng nghe và luôn cố gắng hoàn thành tốt phần việc của mình.
Bởi đôi khi, những đóng góp lớn cho cộng đồng được bắt đầu từ chính việc làm tốt một nhiệm vụ nhỏ bằng tất cả sự nghiêm túc và trách nhiệm của mình.
