Đặng Trần Đức (Ba Quốc) - Sống trong bóng tối để giữ trọn ánh sáng hòa bình

 Đặng Trần Đức (Ba Quốc) - Sống trong bóng tối để giữ trọn ánh sáng hòa bình

  "Phần thưởng lớn nhất của một điệp viên là sự im lặng. Không có huy chương công khai, không có tiếng vỗ tay, chỉ có sự bình yên của quốc gia." Thật vậy, trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, có một mặt trận không tiếng bom nhưng lại vô cùng nghẹt thở. Đó là mặt trận tình báo. Họ chiến đấu trong bóng tối để bảo vệ ánh sáng của hy vọng, của độc lập, tự do. Và anh hùng Đặng Trần Đức là một người như vậy, ông đã hiến dân cả cuộc đời cho tổ quốc. Cuộc đời của ông là chuỗi ngày dài trong sự cô độc dường như bất tận, 21 năm không được gặp mặt gia đình. Nơi ranh giới giữa thật và giả hoàn toàn bị xóa nhòa. Giữa cái nền sục sôi của một “thời hoa lửa” đầy máu và nước mắt, ông vẫn bừng cháy trong những góc khuất tối tăm nhất của chiến trường.

     Ông từng nói rằng: “ Đất nước là gì? Đất nước là mẹ, Tổ quốc là mẹ, là ngôi nhà của mình. Nếu mà có vợ có con, thì đất nước cũng là vợ con, gia đình mình”. Câu nói ấy thể hiện tình yêu nước cao đẹp và tình yêu gia đình nồng thắm của ông. Ấy vậy mà để dấn thân vào con đường tình báo, sự hy sinh đầu tiên và lớn nhất của ông Ba Quốc chính là gia đình. Năm 1954, ông nhận lệnh để lại người vợ trẻ và ba đứa con thơ tại Hà Nội để vào Nam làm nhiệm vụ. Để tạo một vỏ bọc an toàn tuyệt đối, ông phải cắt đứt hoàn toàn liên lạc, chấp nhận sống như một kẻ quay lưng với quê hương. Suốt hơn hai mươi mốt năm, người vợ miền Bắc gánh chịu tiếng xấu là "vợ kẻ di cư", một mình nuôi con trong gian khó. Trong khi đó ở miền Nam, ông phải lập gia đình mới để hợp thức hóa thân phận theo yêu cầu tổ chức. "Sự cô đơn của điệp viên không phải là ở một mình, mà là ở giữa đám đông nhưng không một ai thực sự biết bạn là ai." Giữa những đêm Sài Gòn hoa lệ, sau những bữa tiệc ngoại giao và những ván bài cân não, người điệp viên ấy chỉ biết nuốt ngược nước mắt vào trong, ôm nỗi giằng xé tột cùng để bảo vệ lý tưởng tối thượng của Tổ quốc. 

    "Nghệ thuật tối cao của chiến tranh là khuất phục kẻ thù mà không cần chiến đấu... và điều này phụ thuộc vào những điệp viên tài ba nhất”. Quả đúng như câu nói trên, một trong những chiến công ly kỳ nhất của ông Ba Quốc là cuộc giải cứu các đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng, trong đó có đồng chí Nguyễn Văn Linh (sau này là Tổng Bí thư) mà ông cần phải chiến đấu mà không phải đổ máu và tốn một viên đạn nào.

    Thời điểm đó, mật vụ Sài Gòn đã vây lỏng và chuẩn bị cất lưới một cơ sở cách mạng. Nhận được tin mật, ông Ba Quốc lập tức hành động. Ông mưu trí dùng chính chiếc xe công vụ của Phủ Đặc ủy Trung ương Tình báo – chiếc xe có đặc quyền không bị xét hỏi – để đi thẳng vào vùng nguy hiểm.

      Bằng sự bình tĩnh và uy nghiêm của một quan chức tình báo cấp cao, ông đã đón các đồng chí lãnh đạo lên xe và hiên ngang đi qua hàng loạt chốt chặn của cảnh sát, đưa họ về vùng an toàn ngay trước khi lệnh bủa vây chính thức được thi hành. Cuộc giải cứu diễn ra gọn gàng, nghẹt thở đến từng giây và đối phương hoàn toàn không hề hay biết kẻ "phản lưới nhà" lại chính là người của mình.

    Với trí tuệ xuất chúng, ông Ba Quốc nhanh chóng leo cao trong hàng ngũ địch, trở thành Trưởng phòng Phòng vệ Phản gián của Phủ Đặc ủy Trung ương Tình báo Sài Gòn. Đây là vị trí tối mật, chuyên đi săn lùng các điệp viên Cộng sản nằm vùng. Trớ trêu thay, "kẻ săn mồi" lớn nhất lại chính là người của ta. Ở vị trí này, ông đã cứu sống hàng trăm cán bộ, chiến sĩ bằng cách khéo léo làm sai lệch hồ sơ, tuyên bố họ "vô tội" hoặc điều hướng các cuộc điều tra của địch vào ngõ cụt. Nhiều lần, tài liệu mật của CIA vừa được chuyển đến bàn làm việc của trùm tình báo Sài Gòn thì chỉ vài giờ sau, bản sao của nó đã nằm trên bàn phân tích của bộ chỉ huy chiến dịch của ta tại chiến khu.

    "Sống bằng cuộc đời của người khác là cái giá phải trả để bảo vệ cuộc sống của chính đồng bào mình”. Cái giá mà ông phải rất xứng đáng vào ngày 30/4/1975, đất nước hoàn toàn thống nhất và thân phận thực sự của ông Ba Quốc mới được hé lộ. Người đàn ông trở về nhà sau 21 năm biệt tích, tóc đã chớm bạc, đối diện với người vợ tào khang ở miền Bắc trong một cuộc đoàn tụ đẫm nước mắt và cả những tổn thương cần thời gian chữa lành.

    Câu chuyện thời hoa lửa của Thiếu tướng Đặng Trần Đức là minh chứng cho tinh thần thép, sự hy sinh thầm lặng và trí tuệ đỉnh cao của con người Việt Nam. Ông không chỉ là một huyền thoại tình báo, mà còn là biểu tượng của một thế hệ sẵn sàng gạt lại hạnh phúc riêng tư vì nền hòa bình độc lập của dân tộc. Nhắc nhở chúng ta ngày hôm nay rằng: hòa bình không tự nhiên mà có, nó được đánh đổi bằng thanh xuân, bằng nước mắt và cả những cuộc đời chấp nhận sống vô danh.

Để tưởng nhớ công lao của ông. Một tuyến phố ở Hà Nội được đặt theo tên Thiếu tướng Đặng Trần Đức. Phố Đặng Trần Đức dài 350m, là đoạn từ ngã ba giao cắt phố Thanh Đàm, tại trụ sở UBND phường Thanh Trì (đối diện Đài tưởng niệm liệt sĩ phường Thanh Trì và Nhà tưởng niệm Thiếu tướng Đặng Trần Đức) đến Ngã ba giao cắt tại trụ sở Công an Phường Thanh Trì (tổ dân phố 7, phường Thanh Trì).