Đặng Văn Hòa-Vị quan thanh liêm

Đặng Văn Hòa — Vị quan thanh liêm, "Nguyên lão tứ triều" triều Nguyễn

Đặng Văn Hòa, hiệu Lễ Trai, còn có tên khác là Đặng Văn Thiêm, sinh năm 1791, tại làng Thanh Lương, nay thuộc thành phố Huế. Ông xuất thân trong gia đình có truyền thống học vấn, cha là thầy giáo làng, từ nhỏ đã được nuôi dưỡng và giáo dục trong nền nếp Nho học nghiêm túc.

Năm 1813, dưới triều vua Gia Long, ông dự khoa thi Hương và đỗ Hương cống, bắt đầu bước vào con đường làm quan. Năm 1819, ông được bổ nhiệm chức Tri huyện, sau đó dần thăng tiến, trải qua nhiều chức vụ quan trọng: Tuần phủ, Tổng đốc Hà Nội – Ninh Bình, Thượng thư năm bộ, và tham gia Cơ Mật viện — cơ quan tham mưu cao nhất của triều đình.

Đặng Văn Hòa là vị quan "nguyên lão tứ triều", phụng sự bốn đời vua đầu triều Nguyễn: Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị và Tự Đức, cống hiến gần 40 năm cho đất nước. Lần lượt giữ chức Tổng đốc Hà Nội – Ninh Bình hai nhiệm kỳ, ông chăm sóc đời sống nhân dân, sửa chữa đê điều, khuyến nông, mở trường dạy học, trị an, phòng thủ biên giới. Với lòng thanh liêm, cương trực, hết lòng vì dân, người dân Hà Nội yêu kính gọi ông là "Thánh đồng đen" — tấm gương trong sáng, gần gũi, đáng kính.

Ông luôn đặt lợi ích của nước và nhân dân lên trên hết, không tìm kiếm của cải riêng, được dân chúng tin yêu và kính phục. Đặng Văn Hòa qua đời năm 1856, thọ 66 tuổi, để lại danh tiếng thanh cao và tấm gương đạo đức cho hậu thế noi theo.

Ngày nay, tên tuổi và công đức của Đặng Văn Hòa vẫn được ghi nhớ, lăng mộ của ông tại Huế được công nhận là Di tích lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia, là nơi giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần trách nhiệm và đức độ thanh liêm cho các thế hệ sau.