Đặng Văn Khoan – Người ở lại chặn giặc cho dân

Tháng 2 năm 1979.

Ở vùng biên giới phía Bắc, chiến tranh bất ngờ nổ ra.

Tại Bát Xát, Hoàng Liên Sơn, những người dân ở các bản làng biên giới đứng trước nguy hiểm.

Trong những giờ phút ấy, một người chiến sĩ Công an nhân dân đã lựa chọn ở lại phía sau.

Tên anh là Đặng Văn Khoan.

Anh sinh tháng 12 năm 1957, quê ở Đông Trà, Tiền Hải, Thái Bình. Sau khi tốt nghiệp trường nghiệp vụ Công an, anh được phân công về Công an huyện Bát Xát.

Người chiến sĩ giữa vùng biên giới

Đặng Văn Khoan không phải một người lính sống xa dân.

Anh được giao phụ trách địa bàn thôn Đông Phón, xã Bản Qua.

Công việc của anh là đi đến từng bản làng, xây dựng cơ sở, vận động nhân dân và nắm tình hình địa bàn.

Một đồng đội nhớ về Khoan là một người hiền lành, vui tính và sống hết mình với anh em.

Nhưng những ngày bình yên ấy không kéo dài.

Ngày 17/2/1979, chiến tranh biên giới phía Bắc bùng nổ.

Và người chiến sĩ trẻ ấy phải đối mặt với trận chiến khốc liệt nhất trong cuộc đời mình.

Đưa dân đi sơ tán

Khi tiếng súng vang lên, Đặng Văn Khoan lập tức đưa những người dân ở Đông Phón sơ tán về tuyến sau.

Đó là nhiệm vụ cấp thiết nhất lúc ấy.

Đưa được người dân ra khỏi vùng nguy hiểm.

Nhưng khi đoàn người đến thôn Bản Lợi, quân địch đã đuổi theo quá gấp.

Nếu tiếp tục đi cùng đoàn dân, rất có thể cả nhóm sẽ bị địch bắt kịp.

Khoan hiểu rằng cần phải có một người ở lại.

Và anh đã quyết định:

Mình ở lại.

Người ở lại phía sau

Trong tay Đặng Văn Khoan khi ấy chỉ có một khẩu súng carbine.

Phía trước là quân địch.

Phía sau là những người dân đang tìm đường rút chạy.

Anh biết nếu mình tiếp tục rút cùng mọi người, địch có thể đuổi kịp dân.

Vì vậy, anh chọn vị trí chặn lại.

Một mình đối mặt với quân địch.

Đồng đội kể rằng anh đã chiến đấu đến viên đạn cuối cùng.

Không phải vì anh không sợ.

Mà bởi phía sau anh lúc ấy là những người dân cần được sống.

Tuổi 22

Đặng Văn Khoan hy sinh ngày 17/2/1979.

Anh vừa tròn 22 tuổi.

Một độ tuổi rất trẻ.

Anh chưa lập gia đình.

Những năm tháng đẹp nhất của tuổi thanh xuân còn ở phía trước.

Nhưng cuộc chiến ở biên giới đã lấy đi tất cả.

Đồng đội không thể đưa anh về ngay.

Mãi đến ngày 20/3/1979, những người đồng đội mới vượt hơn 20 km từ Bản Xèo đến nơi anh hy sinh để tìm kiếm và mai táng anh.

Trong mưa phùn của vùng biên giới, họ đặt anh xuống lòng đất.

Và trên ngôi mộ ấy, đồng đội đã trồng một cây hồng trắng.

Có lẽ họ không biết rằng nhiều năm sau, cây hồng trắng ấy sẽ trở thành một hình ảnh gắn với câu chuyện về người chiến sĩ trẻ.

Người Anh hùng của Công an Yên Bái

Sau khi hy sinh, những đóng góp và sự hy sinh của Đặng Văn Khoan được Nhà nước ghi nhận.

Ông được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất.

Ngày 13/8/1980, Quyền Chủ tịch nước Nguyễn Hữu Thọ ký quyết định truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên tuổi ông trở thành một phần trong truyền thống của Công an Yên Bái.

Điều đặc biệt là ông không sinh ra ở Yên Bái.

Nhưng chính tại vùng đất biên giới phía Bắc này, ông đã để lại tuổi trẻ và tính mạng của mình.

Cây hồng trắng bên mộ

Có một chi tiết khiến câu chuyện về Đặng Văn Khoan trở nên đặc biệt.

Sau khi mai táng anh, đồng đội đã trồng một cây hồng trắng trên mộ.

Nhiều năm sau, người thân vẫn nhắc đến hình ảnh ấy.

Một cây hoa trắng giữa nghĩa trang biên giới.

Một người lính trẻ nằm lại.

Một cuộc đời chỉ mới bắt đầu nhưng đã kết thúc ở tuổi 22.

Cây hồng ấy giống như một lời tiễn biệt.

Không ồn ào.

Không có những lời hứa lớn lao.

Chỉ là một cách để những người ở lại nói với người đã khuất rằng:

“Chúng tôi vẫn nhớ anh.”

Điều còn lại

Đặng Văn Khoan không phải người có một chiến công được kể bằng những con số lớn.

Câu chuyện của anh chỉ xoay quanh một khoảnh khắc:

Khi người dân cần chạy về phía trước, anh chọn đứng lại phía sau.

Nhưng chính khoảnh khắc ấy đã làm nên ý nghĩa của một người chiến sĩ.

Anh đã dùng phần đời còn lại của mình để đổi lấy sự an toàn cho những người dân phía sau.

“Có những người không kịp trở về, bởi họ đã chọn đứng lại để người khác được trở về.”

Đặng Văn Khoan hy sinh khi mới 22 tuổi.

Nhưng hình ảnh người chiến sĩ trẻ một mình ở lại chặn địch giữa vùng biên giới, để người dân có thời gian rút lui, vẫn là một câu chuyện khiến nhiều thế hệ sau phải nhớ.

Đặng Văn Khoan – người chiến sĩ đã ở lại phía sau để bảo vệ những người phía trước.