ĐẶNG VĂN LỢI – NGƯỜI GIỮ MẠCH DÂY GIỮA BOM ĐẠN TRỊ THIÊN
Đặng Văn Lợi, tức Văn Lồi, sinh năm 1937, dân tộc Dao, quê xã Vinh Tiền, huyện Thanh Sơn, tỉnh Vĩnh Phú, nhập ngũ tháng 6-1968. Khi được tuyên dương Anh hùng, ông là Hạ sĩ, Tiểu đội phó thông tin, Đại đội 18, Trung đoàn 1, Sư đoàn 324, Quân khu Trị Thiên, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Trên chiến trường Trị Thiên, ông nổi bật với nhiệm vụ bảo đảm thông tin liên lạc, gần 1.000 lần nối dây giữa lúc bom đạn đang đánh phá. Có những ngày đường dây bị đứt tới 27 lần, nhiều lần ông bị sức ép bom làm bất tỉnh, tỉnh dậy lại tiếp tục nhiệm vụ. Đặc biệt tại điểm cao 935 năm 1970, dù bị bom vùi, không thể đi được, ông vẫn bò tìm hai đầu dây để nối lại liên lạc. Ngày 20-12-1973, Đặng Văn Lợi được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.
CÂU CHUYỆN DẤU ẤN: KHI KHÔNG THỂ ĐI, ÔNG BÒ ĐI NỐI DÂY
Ngày 12 tháng 7 năm 1970.
Chiến sự quanh điểm cao 935 – Cốc Bai diễn ra ác liệt.
Trong tiếng bom đạn liên hồi, có một người lính thông tin vẫn bám lấy tuyến dây dài hơn hai kilômét.
Ông là Đặng Văn Lợi.
Nhiệm vụ tưởng như rất đơn giản:
Giữ cho đường dây luôn thông suốt.
Nhưng để hoàn thành nhiệm vụ ấy, có lúc người lính phải trả giá bằng chính mạng sống của mình.
23 NGÀY ĐÊM TRÊN HƠN 2 KI-LÔ-MÉT ĐƯỜNG DÂY
Tháng 7-1970, Đặng Văn Lợi được giao phụ trách một đoạn đường dây dài hơn 2 km, phục vụ trận đánh điểm cao 935.
Đối phương liên tục đánh phá.
Bom rơi xuống.
Đường dây bị cắt.
Đặng Văn Lợi lại lao ra tìm điểm đứt.
Nối xong.
Bom lại đánh.
Dây lại đứt.
Trung bình:
10–12 lần mỗi ngày.
Có ngày:
27 LẦN ĐỨT DÂY.
Điều đó cũng có nghĩa người lính thông tin phải liên tục tìm đến những nơi vừa bị đánh phá để khôi phục liên lạc.
Suốt 23 ngày đêm, Đặng Văn Lợi bám trọng điểm.
Không rời đường dây.
Không để mạch thông tin bị gián đoạn kéo dài.
BOM NỔ – ĐẤT VÙI GẦN KÍN NGƯỜI
Ngày 12-7-1970.
Đặng Văn Lợi lại đang trên đường làm nhiệm vụ.
Một quả bom nổ gần.
Sức ép dữ dội hất đất đá phủ lên người ông.
Đất vùi gần kín thân thể.
Đặng Văn Lợi bất tỉnh.
Một lúc sau, ông tỉnh lại.
Cơ thể bị sức ép đến mức không thể đi được.
Nhưng đường dây vẫn đang đứt.
Phía trước, đơn vị chiến đấu vẫn cần mệnh lệnh từ sở chỉ huy.
Không thể đứng lên, Đặng Văn Lợi chọn một cách khác.
ÔNG BÒ.
Từng chút một.
Giữa khu vực vừa bị bom đánh phá, ông dùng hết sức lực còn lại để bò đi tìm đường dây.
Một đầu dây được tìm thấy.
Rồi đầu còn lại.
Ông kéo chúng lại gần nhau.
Và nối lại.
Tín hiệu thông tin được khôi phục.
Trong khoảnh khắc ấy, một người lính gần như không còn sức để bước đi vẫn giữ được đường liên lạc cho đơn vị.
A BIA – BỊ NƯỚC CUỐN VẪN TRỞ LẠI ĐƯỜNG DÂY
Sự bền bỉ ấy không chỉ xuất hiện một lần.
Tháng 7-1969, trong chiến dịch A Bia, phía tây Thừa Thiên, tuyến thông tin do đơn vị phụ trách trở thành mục tiêu bị đánh phá liên tục.
Theo bản thành tích, đối phương sử dụng phi pháo đánh hàng trăm lần vào đoạn đường dây và 6 lần cho bộ binh nống ra cắt dây.
Mỗi lần như vậy, Đặng Văn Lợi lại dẫn đầu tổ đi sửa chữa.
Có lần ông phải vượt sông A Sáp.
Nước chảy mạnh.
Dòng nước cuốn ông va vào đá rồi bất tỉnh.
Đồng đội phải dìu ông vào bờ.
Khi tỉnh lại, Đặng Văn Lợi không xin trở về phía sau.
Ông tiếp tục nhiệm vụ.
Lại đi tìm dây.
Lại nối dây.
Lại giữ liên lạc.
GẦN 1.000 LẦN NỐI DÂY
Từ năm 1969, chiến trường Trị Thiên trở thành nơi Đặng Văn Lợi gắn bó với những cuộn dây thông tin.
Ông đã thực hiện:
GẦN 1.000 LẦN NỐI DÂY
trong lúc đối phương đang đánh phá.
Đằng sau con số ấy là hàng trăm lần chạy vào khu vực vừa trúng bom, lần theo những đoạn dây bị đất đá vùi lấp, tìm hai đầu dây đứt và nối chúng lại.
Có những lúc chưa kịp ăn.
Ông vẫn đi.
Có những lần phải nhịn đói.
Ông vẫn nối dây.
Có những lần sức ép bom khiến ông bất tỉnh.
Tỉnh lại, ông tiếp tục nhiệm vụ.
ĐƯỜNG 9 – NAM LÀO: SỨC KHỎE GIẢM VẪN XIN RA TRẬN
Đến Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào năm 1971, sức khỏe của Đặng Văn Lợi đã giảm sút.
Những năm tháng chiến trường, những lần bị sức ép bom và điều kiện sinh hoạt khắc nghiệt đã ảnh hưởng tới cơ thể ông.
Nhưng khi đơn vị bước vào chiến dịch, ông vẫn quyết tâm xin được đi chiến đấu.
Đối với người lính thông tin ấy, chừng nào đơn vị còn chiến đấu, chừng đó đường dây vẫn cần người bảo vệ.
Tinh thần ấy đã tác động mạnh đến đồng đội, cổ vũ mọi người cùng vượt qua khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ.
TRỊ THIÊN 1972 – KHÔNG NGHỈ MỘT NGÀY
Năm 1972, chiến sự Trị Thiên bước vào giai đoạn đặc biệt quyết liệt.
Đặng Văn Lợi tiếp tục có mặt.
Trong suốt chiến dịch, theo bản thành tích:
ÔNG KHÔNG NGHỈ MỘT NGÀY.
Có những đợt kéo dài 10 ngày liên tục, Đặng Văn Lợi ăn và ngủ ngay trên tuyến rải dây.
Đường dây ở đâu, ông ở đó.
Máy bay đánh phá, dây đứt – ông đi nối.
Nối xong, ông tiếp tục bám tuyến.
Hàng trăm lần máy bay đánh vào khu vực đường dây, người tiểu đội phó thông tin vẫn lao vào những nơi nguy hiểm để khôi phục liên lạc.
Bởi sau mỗi sợi dây ấy là mệnh lệnh chiến đấu.
NGƯỜI LÍNH KHÔNG CẦM SÚNG XUNG PHONG
Chiến công của Đặng Văn Lợi không được tính bằng số xe tăng bị phá hủy hay số cứ điểm bị đánh chiếm.
Dấu ấn của ông là một con số khác:
GẦN 1.000 LẦN NỐI DÂY.
Mỗi lần nối thành công là một lần đường truyền chỉ huy được khôi phục.
Mỗi lần ông lao vào trọng điểm là thêm một lần chấp nhận đối mặt với bom đạn để mệnh lệnh không bị gián đoạn.
Và trong hàng nghìn lần ấy, có một hình ảnh đặc biệt:
Ngày 12-7-1970.
Một người lính vừa bị bom vùi.
Không thể đứng.
Không thể bước.
Nhưng phía trước, đường dây đang đứt.
Vì vậy...
ÔNG BÒ ĐI NỐI DÂY.
Đặng Văn Lợi được tặng:
🏅 5 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng ba
🏅 3 lần danh hiệu Chiến sĩ thi đua
Ngày 20 tháng 12 năm 1973, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng Đặng Văn Lợi danh hiệu:
ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN GIẢI PHÓNG
DẤU ẤN CÒN LẠI
Trong chiến tranh, một mệnh lệnh chỉ có giá trị khi nó đến được người cần nhận.
Bởi vậy, giữa những trận đánh dữ dội ở A Bia, Cốc Bai, Đường 9 – Nam Lào và chiến trường Trị Thiên, những người lính thông tin như Đặng Văn Lợi đã âm thầm giữ một thứ vô cùng quan trọng:
mạch liên lạc của chiến trường.
Bom có thể đánh đứt đường dây. Sức ép có thể làm người lính bất tỉnh. Nhưng khi tỉnh lại, Đặng Văn Lợi lại tìm đến hai đầu dây bị đứt và nối chúng với nhau. Không đi được thì bò – miễn sao thông tin vẫn thông suốt.



