ĐẶNG VĂN NGỮ – MANG GIỐNG NẤM PENICILLIN VỀ GIỮA NÚI RỪNG KHÁNG CHIẾN

Trong lịch sử y học Việt Nam, Giáo sư, bác sĩ Đặng Văn Ngữ là một trong những câu chuyện khiến nhiều người xúc động nhất. Ông là một nhà khoa học đã mang kiến thức từ phòng thí nghiệm ra chiến trường và cuối cùng hy sinh chính trên chiến trường.

Đặng Văn Ngữ sinh năm 1910 tại Huế. Ông tốt nghiệp ngành y và sớm trở thành một nhà nghiên cứu xuất sắc trong lĩnh vực ký sinh trùng. Năm 1943, ông sang Nhật Bản nghiên cứu.

Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam diễn ra quyết liệt, Đặng Văn Ngữ đứng trước một lựa chọn lớn. Ông có thể tiếp tục con đường khoa học thuận lợi ở nước ngoài hoặc trở về một đất nước đang thiếu thốn mọi thứ.

Ông lựa chọn trở về.

Một trong những tài sản quý giá nhất mà Đặng Văn Ngữ mang theo là giống nấm dùng để sản xuất penicillin. Tại chiến khu Việt Bắc, trong những phòng thí nghiệm đơn sơ bằng tre, nứa, lá, ông cùng đồng nghiệp tìm cách nuôi cấy và sản xuất nước lọc penicillin.

Không có phòng thí nghiệm hiện đại, không đủ hóa chất, thiết bị thiếu thốn, Đặng Văn Ngữ tận dụng cả những nguyên liệu rất bình thường như nước thân cây ngô giàu glucose để nuôi cấy nấm. Từ đó, thuốc được sản xuất và đưa đến các cơ sở quân y.

Thành quả này đã giúp cứu chữa nhiều thương binh bị nhiễm trùng, đặc biệt trong giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến chống Pháp và Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Nhưng hoài bão lớn của Đặng Văn Ngữ còn là chống bệnh sốt rét, căn bệnh từng làm suy giảm nghiêm trọng sức chiến đấu của bộ đội.

Trong kháng chiến chống Mỹ, ông tiếp tục đi vào những vùng chiến trường để nghiên cứu cách phòng chống sốt rét cho bộ đội và nhân dân.

Ngày 1 tháng 4 năm 1967, Giáo sư Đặng Văn Ngữ cùng đồng đội hy sinh trong một trận bom B-52 khi đang công tác tại chiến trường. Người bác sĩ đã dành cả đời chống lại bệnh tật cuối cùng ngã xuống như một người lính.

Câu chuyện của Đặng Văn Ngữ rất đặc biệt bởi ông không chỉ nghiên cứu để công bố những công trình khoa học.

Ông nghiên cứu để cứu người.

Mỗi liều thuốc được tạo ra giữa rừng có thể đồng nghĩa với một thương binh được giữ lại cánh tay, một người lính được cứu sống, một đơn vị có thêm sức chiến đấu.

Đặng Văn Ngữ đã đưa phòng thí nghiệm vào chiến trường và cuối cùng để lại cuộc đời mình giữa chiến trường. Ở ông, chiếc áo blouse trắng và màu áo người chiến sĩ gần như hòa làm một.