Đặng Văn Ngữ – Người Trở Về Để Chế Ngự "Thần Chết" Giữa Đại Ngàn

Tôi xin gửi đến bạn câu chuyện về một người anh hùng không đứng trong đội ngũ quân đội chính quy, không có tên trong các danh sách binh chủng chiến đấu, nhưng chiến công của ông lại được khắc tên vào lịch sử ngành y tế thế giới và là niềm tự hào của trí tuệ Việt Nam. Đó chính là Anh hùng Lao động, Giáo sư Đặng Văn Ngữ.

Nếu những người anh hùng khác chiến đấu với quân thù bằng súng đạn hay mưu kế tình báo, thì "chiến trường" của Đặng Văn Ngữ là những ống nghiệm, là kính hiển vi và kẻ thù của ông là những dịch bệnh tàn khốc đang tàn phá sức chiến đấu của quân đội ta giữa rừng sâu.

Trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp và Mỹ, có một kẻ thù vô hình nhưng vô cùng đáng sợ: Bệnh sốt rét. Nó đã quật ngã nhiều chiến sĩ hơn cả bom đạn. Giữa lúc quân và dân ta đang bế tắc vì thiếu thuốc men, một người đàn ông đã từ bỏ cuộc sống nhung lụa và sự nghiệp khoa học rạng rỡ tại Nhật Bản để trở về chiến khu, mang theo một thứ tài sản quý giá hơn mọi vàng bạc: Chủng nấm sản sinh ra Penicillin.

1. Thông tin cá nhân

• Năm sinh: 1910 (Hy sinh năm 1967).

2. Từ bỏ hào quang để về với núi rừng

Năm 1949, khi đang là một nhà khoa học có tên tuổi tại Nhật Bản, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, Đặng Văn Ngữ đã bí mật vượt đường biển, băng qua nhiều quốc gia để về đến chiến khu Việt Bắc. Hành lý của ông không có gì ngoài những ống nghiệm chứa chủng nấm kháng sinh. Trong điều kiện thiếu thốn đến tận cùng của rừng sâu, ông đã tự tay xây dựng "phòng thí nghiệm" bằng tre nứa. Ông dùng nước dừa, nước ngô để nuôi cấy nấm, sản xuất ra loại nước lọc Penicillin thần kỳ để điều trị vết thương cho thương binh. Sự sáng tạo này đã cứu sống hàng ngàn chiến sĩ khỏi bị cưa chân tay do nhiễm trùng, một kỳ tích mà các chuyên gia y tế thế giới lúc bấy giờ cũng phải ngỡ ngàng.

3. Cuộc chiến với kẻ thù mang tên "Sốt rét"

Bước sang cuộc kháng chiến chống Mỹ, kẻ thù lớn nhất của bộ đội hành quân dọc đường Trường Sơn chính là sốt rét ác tính. Không cam lòng nhìn đồng đội ngã xuống bên bờ suối, Giáo sư Đặng Văn Ngữ ở tuổi ngoài 50 đã quyết liệt xin vào chiến trường miền Nam – nơi ác liệt nhất. Ông không ngồi trong phòng máy lạnh ở miền Bắc mà trực tiếp đeo ba lô, đi bộ dọc con đường huyền thoại để nghiên cứu tại chỗ các loại ký sinh trùng. Ông đã lấy chính cơ thể mình làm vật thí nghiệm, tự tiêm mầm bệnh vào người để thử nghiệm vaccine, một hành động dũng cảm đến mức cực đoan vì tình yêu đồng chí.

4. Sự hy sinh lặng lẽ giữa rừng già

Ngày 1 tháng 4 năm 1967, trong một trận oanh tạc bằng bom B-52 của Mỹ tại vùng núi Thừa Thiên Huế, Giáo sư Đặng Văn Ngữ đã vĩnh viễn nằm lại dưới lòng đất mẹ. Ông hy sinh khi tay vẫn còn cầm cuốn sổ ghi chép những số liệu nghiên cứu dang dở về vaccine chống sốt rét. Ông không ngã xuống với khẩu súng trên tay, nhưng ông ngã xuống như một chiến sĩ tiên phong trên mặt trận khoa học, dùng tri thức để bảo vệ sinh mệnh cho dân tộc.

Cuộc đời của Đặng Văn Ngữ là biểu tượng của tinh thần trí thức dấn thân. Ông chứng minh rằng, lòng yêu nước không chỉ thể hiện qua tiếng súng, mà còn thể hiện qua sự tận tụy, hy sinh thầm lặng trong phòng thí nghiệm. Ông là "người anh hùng trong chiếc áo blouse trắng", người đã biến những con số, những mẫu bệnh phẩm thành vũ khí sắc bén để bảo vệ giống nòi.