Bài viết

Đặng Văn Ngữ – Nhà khoa học rời phòng thí nghiệm ra chiến trường

Đặng Văn Ngữ – Nhà khoa học rời phòng thí nghiệm ra chiến trường

Lâm Đồng19/08/2026Xã Ba Vì (Đoàn xã Ba Vì)4 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp, bên cạnh những người trực tiếp cầm súng chiến đấu còn có những người thầy thuốc, nhà khoa học âm thầm chiến đấu bằng tri thức.

Giáo sư, bác sĩ Đặng Văn Ngữ là một trong những người như thế. Cuộc đời ông là câu chuyện đẹp về một trí thức đã rời phòng thí nghiệm để đi vào kháng chiến, đem khoa học phục vụ sức khỏe của bộ đội và nhân dân.

🌿 Người thầy thuốc say mê khoa học

Đặng Văn Ngữ (1910–1967) sinh tại Huế.

Từ những năm còn trẻ, ông đã dành nhiều tâm huyết cho ngành y và nghiên cứu khoa học.

Ông đặc biệt quan tâm đến các bệnh truyền nhiễm và những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người.

Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công và cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bắt đầu, ông lựa chọn trở về phục vụ đất nước.

🔬 Từ phòng thí nghiệm đến chiến khu

Trong chiến tranh, điều kiện y tế vô cùng thiếu thốn.

Bộ đội và nhân dân phải đối mặt với nhiều bệnh tật, trong đó có sốt rét – một căn bệnh gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và khả năng chiến đấu của bộ đội.

Đặng Văn Ngữ không chỉ nghiên cứu trong phòng thí nghiệm.

Ông trực tiếp tìm hiểu thực tế, nghiên cứu các phương pháp phòng chống bệnh và tìm cách sản xuất penicillin phục vụ điều trị.

Đó là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn trong điều kiện chiến khu thiếu thốn về máy móc, nguyên liệu và trang thiết bị.

🔥 Khoa học cũng là một mặt trận

Đặng Văn Ngữ hiểu rằng trong chiến tranh, cứu chữa và bảo vệ sức khỏe cho bộ đội cũng chính là góp phần bảo vệ lực lượng chiến đấu.

Ông cùng các cộng sự nghiên cứu, sản xuất thuốc và triển khai các biện pháp phòng bệnh.

Những công việc ấy không có tiếng súng, nhưng đòi hỏi sự kiên trì, chính xác và tinh thần trách nhiệm rất cao.

Một kết quả nghiên cứu thành công có thể giúp cứu sống nhiều người.

Một phương pháp phòng bệnh hiệu quả có thể giúp giảm thiểu tổn thất cho cả một đơn vị.

🌺 Trở về từ hậu phương để tiếp tục cống hiến

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Đặng Văn Ngữ trở về miền Bắc và tiếp tục xây dựng ngành y tế, nghiên cứu khoa học và đào tạo cán bộ.

Ông góp phần đặt nền móng cho lĩnh vực ký sinh trùng học và nghiên cứu bệnh truyền nhiễm ở Việt Nam.

Đối với ông, khoa học không phải là công việc tách rời cuộc sống.

Khoa học phải phục vụ con người.

Đó chính là tinh thần xuyên suốt trong sự nghiệp của người thầy thuốc này.

Nhà khoa học vào chiến trường

Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, Đặng Văn Ngữ lại lựa chọn đi vào chiến trường.

Năm 1967, ông vào chiến trường Trị – Thiên để nghiên cứu tình hình bệnh tật và phục vụ công tác phòng chống bệnh cho bộ đội.

Trong một chuyến công tác, ông đã hy sinh.

Giáo sư, bác sĩ Đặng Văn Ngữ ra đi khi đang thực hiện công việc chuyên môn của mình.

Sự hy sinh ấy thể hiện một quan niệm giản dị nhưng cao đẹp:

Người trí thức có thể đóng góp cho Tổ quốc bằng chính tri thức và chuyên môn của mình.

🌱 Bài học cho tuổi trẻ hôm nay

Câu chuyện Đặng Văn Ngữ đặc biệt có ý nghĩa đối với thế hệ trẻ trong thời đại khoa học và chuyển đổi số.

Ông cho thấy tri thức chỉ thật sự có giá trị khi được sử dụng để phục vụ con người và xã hội.

Tuổi trẻ hôm nay có thể học ở ông:

  • Say mê học tập và nghiên cứu.

  • Không ngại khó khăn trong công việc.

  • Biết gắn chuyên môn với nhu cầu thực tế.

  • Có trách nhiệm với cộng đồng.

  • Dùng tri thức để giải quyết những vấn đề của quê hương.

  • Đối với đoàn viên, thanh niên, tinh thần ấy có thể được thể hiện bằng những việc rất thiết thực: ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, hỗ trợ người dân và đưa kiến thức mới đến với vùng khó khăn.

    Thông điệp

    Đặng Văn Ngữ – nhà khoa học, người thầy thuốc đã biến tri thức thành sức mạnh phục vụ kháng chiến và nhân dân.

    “Có người chiến đấu bằng khẩu súng. Có người chiến đấu bằng ngòi bút. Và có những người chiến đấu bằng tri thức khoa học. Đặng Văn Ngữ đã dành cả cuộc đời để chứng minh rằng khoa học cũng là một mặt trận.”

    Câu chuyện của ông nhắc tuổi trẻ hôm nay:

    Hãy học tập thật tốt, làm chủ tri thức và dùng năng lực của mình để giải quyết những vấn đề thiết thực của cộng đồng, quê hương và đất nước.

    Từ phòng thí nghiệm đến chiến trường – hành trình của Đặng Văn Ngữ là câu chuyện về một trí thức đã chọn đứng về phía nhân dân, lấy khoa học làm phương tiện và sự cống hiến làm lẽ sống.

    Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn