Đặng Văn Việt

Đặng Văn Việt sinh năm 1920, là người làng Nho Lâm, xã Diễn Thọ, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Gia đình ông có nhiều người nổi tiếng. Tổ tiên ông là danh tướng Đặng Tất, Đặng Dung thời Hậu Trần. Ông nội của ông là Đình nguyên Hoàng giáp Đặng Văn Thụy (khoa Giáp Thìn - 1904), từng làm Tế tửu Quốc tử Giám. Bà nội của ông là bà Cao Thị Bích, con gái của Đông các Đại học sĩ Cao Xuân Dục. Cha ông là Phó bảng Đặng Văn Hướng (khoa Kỷ Mùi 1919), Tham tri Bộ Hình triều đình nhà Nguyễn, Tổng đốc Nghệ An thuộc chính phủ Trần Trọng Kim. Từ năm 1947, ông Hướng là Quốc vụ khanh đặc trách công tác ở 3 tỉnh Thanh- Nghệ - Tĩnh trong Chính phủ Hồ Chí Minh. Mẹ của ông là bà Hoàng Thị Hiến,[2] con gái đầu của cụ Hoàng Đạo Phương, cụ Phương là anh ruột học giả Hoàng Đạo Thúy. Hai người dì đều lấy những nhân vật nổi tiếng như bà Hoàng Thị Hảo lấy ông Trịnh Văn Bính (từng giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính) hay bà Hoàng Thị Minh Hồ lấy thương gia Trịnh Văn Bô, chủ ngôi nhà 48 Hàng Ngang, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bản Tuyên ngôn độc lập.

Ông còn là cậu bên vợ của nhà tình báo, Thiếu tướng Nguyễn Đình Ngọc.

Chiến công tiêu biểu

• Ông là chỉ huy nổi tiếng trên mặt trận Đường số 4 (Cao Bằng – Lạng Sơn) trong kháng chiến chống Pháp.

• Chỉ huy nhiều trận phục kích, tập kích xuất sắc, gây thiệt hại nặng cho quân Pháp:

• Tiêu diệt và làm tan rã nhiều đoàn xe cơ giới, đơn vị tinh nhuệ của địch.

• Góp phần quan trọng làm thất bại kế hoạch chiếm đóng và tiếp viện của quân Pháp ở vùng biên giới.

• Với lối đánh mưu trí, táo bạo, quyết đoán, ông được quân Pháp gọi là

“Le Tigre gris de la RC4” (Hùm xám đường số 4).

• Những chiến công của ông góp phần quan trọng vào Chiến dịch Biên giới năm 1950, tạo bước ngoặt cho cuộc kháng chiến.