Đặng Văn Việt – Trận Bông Lau lần thứ hai: “Hùm xám” tiếp tục đánh quân Pháp trên Đường số 4

Sau nhiều trận đánh trên Đường số 4, giữa năm 1949, Bộ Quốc phòng quyết định hợp nhất Trung đoàn 28 của Lạng Sơn, Trung đoàn 72 của Bắc Kạn và Trung đoàn 74 của Cao Bằng để thành lập Trung đoàn 174. Đặng Văn Việt được giao làm Trung đoàn trưởng, Chu Huy Mân làm Chính ủy. Ngay trước ngày ra mắt đơn vị, Ban chỉ huy Trung đoàn quyết tâm giành một chiến thắng để đánh dấu sự ra đời của trung đoàn chủ lực mới.

Mục tiêu được lựa chọn là tuyến Đường số 4, nơi quân Pháp thường xuyên sử dụng các đoàn xe quân sự để vận chuyển người và phương tiện lên Cao Bằng. Trung đoàn tổ chức nghiên cứu địa hình, bố trí lực lượng phục kích và kiên trì chờ đợi. Phương châm được xác định là “bí mật, táo bạo, mưu trí”.

Ngày 3/9/1949, đoàn xe quân sự Pháp tiến vào khu vực Bông Lau – Lũng Phầy. Bộ đội ta đồng loạt nổ súng, đánh vào đội hình xe cơ giới trên tuyến đường. Theo Báo Quân đội nhân dân, trận đánh đã tiêu diệt 133 xe của địch; nhiều binh lính bị tiêu diệt và bắt sống, nhiều vũ khí cùng phương tiện được thu giữ. Một nguồn khác của QĐND cũng ghi nhận đây là trận phục kích tiêu biểu, góp phần buộc quân Pháp phải chấm dứt việc vận chuyển bằng đường bộ trên một đoạn quan trọng của Đường số 4.

Chiến thắng Bông Lau – Lũng Phầy có ý nghĩa đặc biệt đối với Trung đoàn 174. Đơn vị vừa thành lập đã đánh thắng ngay trận đầu, tạo nên truyền thống “Đã đánh là thắng, thắng ngay trận đầu”. Đối với Đặng Văn Việt, đây tiếp tục là một dấu mốc trong chuỗi trận phục kích mà ông trực tiếp chỉ huy trên Đường số 4. Chính những chiến công liên tiếp trên tuyến đường này khiến quân Pháp gọi ông bằng những biệt danh như “Hùm xám Đường số 4” và “Đệ tứ Quốc lộ Đại vương”.

Từ Bông Lau – Lũng Phầy, Trung đoàn 174 tiếp tục trưởng thành qua nhiều trận đánh trên Đường số 4. Một năm sau, đơn vị lại bước vào Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950, với trận Đông Khê ngày 16/9/1950 và những trận đánh quyết định trên tuyến đường biên giới. Những chiến công ấy nối tiếp nhau tạo nên một trong những giai đoạn nổi bật nhất trong cuộc đời chỉ huy của Đặng Văn Việt.