Đặng Việt Châu: Người Tiên Phong Xây Dựng Và Vực Dậy Nền Tài Chính – Kinh Tế Cách Mạng
Trong tiến trình lịch sử đấu tranh giành độc lập, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của Việt Nam, bên cạnh những tiếng súng nơi chiến trường, luôn có một mặt trận thầm lặng nhưng quyết định không kém: mặt trận kinh tế, tài chính và tiền tệ. Nhắc đến những nhà lãnh đạo tiền bối đã đặt những viên gạch hồng đầu tiên cho nền tài chính cách mạng nước nhà, không thể không nhắc đến đồng chí Đặng Việt Châu (1914 – 1990) – một nhà lãnh đạo tài năng, đức độ, người suốt đời gắn bó và tận tụy cho sự nghiệp kinh tế tài chính của Đảng.
1. Người Tri Thức Sớm Giác Ngộ Và Trưởng Thành Trong Phong Trào Cách Mạng
Đồng chí Đặng Việt Châu sinh ra tại xã Nam Hồng, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định, trong một gia đình nhà nho yêu nước có truyền thống hiếu học và tiết tháo.
Sớm tiếp thu tư tưởng tiến bộ, ông dấn thân vào con đường hoạt động cách mạng từ những năm tháng trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Trong cao trào Tổng khởi nghĩa, ông trực tiếp tham gia lãnh đạo giành chính quyền tại Vĩnh Yên và được tín nhiệm cử làm Chủ tịch Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh Vĩnh Yên.
Là đại biểu Quốc hội liên tục từ khóa I đến khóa VI, ông nhanh chóng chứng minh được năng lực quản lý xuất sắc qua nhiều vị trí trọng trách của chính quyền non trẻ như Chánh Văn phòng Bộ Nội vụ, Đặc phái viên tại Thanh Hóa, Phó Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính Khu IV, rồi Thứ trưởng Bộ Kinh tế trong suốt những năm tháng kháng chiến chống Pháp gian khổ.
2. Dấu Ấn Đậm Nét Trên Cương Vị Bộ Trưởng Bộ Tài Chính
Bước vào giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và chi viện cho tiền tuyến lớn miền Nam, năm 1965, đồng chí Đặng Việt Châu được Đảng và Nhà nước giao trọng trách giữ chức Bộ trưởng Bộ Tài chính (từ tháng 4/1965 đến tháng 3/1974).
Đây là giai đoạn ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nền kinh tế nước ta phải đối mặt với muôn vàn thiếu thốn, tàn phá từ chiến tranh phá hoại của địch.
Dưới sựèo lái của ông và tập thể lãnh đạo Bộ Tài chính, ngành tài chính đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử: bảo đảm nguồn thu, quản lý chặt chẽ ngân sách, cân đối thu - chi để vừa phục vụ đắc lực cho quốc phòng, đánh thắng chiến tranh phá hoại ở miền Bắc, vừa kịp thời chi viện tối đa sức người, sức của cho chiến trường miền Nam thống nhất đất nước.
3. Kiến Tạo Trên Nhiều Trọng Trách Chiến Lược Của Đất Nước
Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực tài chính, tầm nhìn chiến lược và sự nhạy bén kinh tế của đồng chí Đặng Việt Châu còn được thể hiện đậm nét qua nhiều cương vị chủ chốt khác:
Ngân hàng và Ngoại thương: Ông từng đảm nhiệm chức vụ Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Tổng Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (1974 – 1976), sau đó giữ chức Bộ trưởng Bộ Ngoại thương (1976 – 1980). Ở bất kỳ lĩnh vực nào, từ chính sách tiền tệ, lưu thông tín dụng đến hoạt động xuất nhập khẩu trong những năm tháng bao cấp nhiều biến động, ông đều để lại dấu ấn của một nhà quản lý thực tiễn, sâu sát và dám chịu trách nhiệm.
Tấm gương đạo đức cách mạng sáng ngời: Cả cuộc đời miệt mài cống hiến cho Đảng, Nhà nước và nhân dân, đồng chí Đặng Việt Châu luôn giữ trọn phẩm chất của một người cộng sản kiên trung: liêm khiết, giản dị, gần gũi với cán bộ cấp dưới và luôn đặt lợi ích chung lên trên hết. Những cống hiến to lớn của ông đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh và nhiều huân, huy chương kháng chiến hạng nhất.
"Cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng bền bỉ của đồng chí Đặng Việt Châu là biểu tượng sinh động cho bản lĩnh, trí tuệ của người cán bộ tài chính - kinh tế tiền bối; để lại bài học quý giá về tinh thần chủ động, sáng tạo và tận tụy phục vụ nhân dân trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước."
