“ĐÁNH CHẮC, TIẾN CHẮC” – QUYẾT ĐỊNH Ở ĐIỆN BIÊN PHỦ

Trong rất nhiều câu chuyện về Võ Nguyên Giáp, có lẽ câu chuyện Điện Biên Phủ là câu chuyện được nhắc đến nhiều nhất. Nhưng phía sau chiến thắng ngày 7 tháng 5 năm 1954 không chỉ có những trận đánh vang dội. Có một khoảnh khắc đặc biệt quan trọng diễn ra trước khi chiến dịch bắt đầu: quyết định thay đổi phương châm tác chiến.

Cuối năm 1953, đầu năm 1954, quân Pháp xây dựng Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm lớn nhằm kiểm soát Tây Bắc và tạo điều kiện đối phó với lực lượng chủ lực Việt Minh. Bộ Chỉ huy chiến dịch Việt Nam quyết định tập trung lực lượng tiến công Điện Biên Phủ. Ban đầu, phương án “đánh nhanh, thắng nhanh” được xác định. Tuy nhiên, khi trực tiếp đến Sở chỉ huy tiền phương và nghiên cứu tình hình, Võ Nguyên Giáp nhận thấy nhiều khó khăn ngày càng rõ.

Ngày 12 tháng 1 năm 1954, Võ Nguyên Giáp đến Sở chỉ huy Thẩm Púa. Tại đây, phương án “đánh nhanh, thắng nhanh” được bàn bạc. Tuy nhiên, ông không hoàn toàn đồng tình với phương án này. Trước đó, việc đưa pháo vào trận địa, tổ chức lực lượng và chuẩn bị chiến trường cho thấy chiến dịch sẽ phức tạp hơn dự kiến.

Điều quan trọng là Võ Nguyên Giáp không đưa ra quyết định một cách vội vàng. Ông triệu tập hội nghị cán bộ để tiếp tục nghiên cứu. Trong quá trình chuẩn bị, ông và Bộ Chỉ huy nhận thấy việc tiến công nhanh có thể không bảo đảm chắc thắng. Đối phương có hệ thống phòng ngự mạnh, có pháo binh, không quân và các cứ điểm liên hoàn. Trong khi đó, bộ đội ta phải vận chuyển lực lượng, pháo binh và hậu cần qua địa hình vô cùng khó khăn.

Cuối cùng, phương châm tác chiến được chuyển từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”. Đây là quyết định có ý nghĩa rất lớn. Theo phương châm mới, quân ta tiến hành từng bước, tiêu diệt từng trung tâm đề kháng, làm suy yếu hệ thống phòng ngự của đối phương rồi tiến dần vào khu trung tâm.

Ngày 13 tháng 3 năm 1954, chiến dịch bắt đầu. 17 giờ 05 phút, Đại tướng Võ Nguyên Giáp ra lệnh nổ súng tiến công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Trận Him Lam mở màn. Sau đó là Độc Lập, Bản Kéo và những trận chiến đấu ngày càng quyết liệt ở các điểm cao phía Đông.

Chiến dịch kéo dài 56 ngày đêm. Từng mét chiến hào được đào, từng vị trí được tiến công, từng khu vực phòng ngự bị thu hẹp. Đối phương ngày càng mất khả năng cơ động. Quân ta từng bước tạo thế bao vây, chia cắt và tiến công vào trung tâm. Ngày 30 tháng 3, đợt tiến công thứ hai bắt đầu, tập trung vào các điểm cao phía Đông. Những trận đánh ở C1, D1, D2, 106, 311 và đặc biệt là A1 diễn ra vô cùng quyết liệt.

Trong suốt chiến dịch, Bộ Chỉ huy không chỉ chú trọng đến việc đánh địch mà còn quan tâm đến thương binh, hậu cần và sức khỏe của bộ đội. Ngày 8 tháng 4 năm 1954, Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi thư tới cán bộ, nhân viên, quân y, dân công, hộ lý, cấp dưỡng phục vụ thương binh, nhấn mạnh yêu cầu nâng cao công tác chăm sóc thương binh trong một chiến dịch quy mô lớn.

Đến cuối tháng 4, thế trận ngày càng nghiêng về phía quân ta. Quân Pháp mất dần các vị trí quan trọng, sân bay bị uy hiếp và khả năng tiếp tế bằng đường không bị hạn chế. Những chiến hào của quân ta ngày càng tiến gần trung tâm.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, chiến dịch kết thúc thắng lợi. Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị tiêu diệt. Chiến thắng ấy trở thành một trong những dấu mốc quan trọng nhất của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX.

Nhưng nếu hỏi đâu là một trong những bài học sâu sắc nhất từ Điện Biên Phủ, có lẽ đó là dám thay đổi khi thực tế cho thấy cần phải thay đổi. Võ Nguyên Giáp hiểu rằng một quyết định đúng không phải lúc nào cũng là quyết định đã được đưa ra đầu tiên. Trong chiến tranh, quyết định đúng là quyết định phù hợp với thực tế, bảo đảm mục tiêu và giảm thiểu tổn thất.

Điện Biên Phủ vì thế không chỉ là câu chuyện về một chiến thắng. Đó còn là câu chuyện về trách nhiệm của người chỉ huy trước sinh mạng của hàng vạn cán bộ, chiến sĩ. Và chính sự thận trọng, tỉnh táo trong khoảnh khắc quyết định ấy đã trở thành một trong những dấu ấn nổi bật nhất trong cuộc đời Võ Nguyên Giáp.