ĐÁNH CHIẾM CẢ ĐỒN ĐỊCH KHÔNG NỔ MỘT PHÁT SÚNG: KỲ TÍCH CỦA NGUYỄN VĂN PHÙNG.

Nguyễn Văn Phùng, bí danh Phạm Khắc, sinh năm 1926 tại xã Xuân Sơn, huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh. Ông là một trong năm đảng viên đầu tiên của Huyện bộ Việt Minh Đông Triều, thuộc lớp cán bộ cách mạng trưởng thành từ phong trào đấu tranh yêu nước trước Cách mạng Tháng Tám.

Ngay từ những năm tiền khởi nghĩa, Nguyễn Văn Phùng đã tích cực tham gia hoạt động cách mạng. Với năng lực tổ chức và tinh thần trách nhiệm cao, ông được giao giữ nhiều nhiệm vụ quan trọng và trở thành Bí thư đầu tiên của chi bộ ghép hai xã Xuân Sơn – Kim Sơn.

Trong cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, ông là một trong những cán bộ nòng cốt góp phần tổ chức cuộc giành chính quyền ngày 8/6/1945 tại Đông Triều, đặt nền móng cho sự hình thành Đệ tứ Chiến khu – một trong những căn cứ cách mạng nổi tiếng ở vùng Đông Bắc.

Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, Nguyễn Văn Phùng tiếp tục thể hiện tinh thần tiên phong của người cán bộ cách mạng.

Năm 1946, trước nguy cơ quân Pháp mở rộng kiểm soát Quốc lộ 18 và nhiều địa bàn chiến lược, ông lãnh đạo nhân dân thực hiện chủ trương tiêu thổ kháng chiến, phá cầu, phá đường nhằm ngăn bước tiến của đối phương.

Điều đặc biệt là ngay cả ngôi nhà của gia đình mình, ông cũng tự nguyện phá bỏ để phục vụ cuộc kháng chiến.

Trong những năm tiếp theo, Nguyễn Văn Phùng lần lượt đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng như Chính trị viên Huyện đội Đông Triều, Trưởng ban Chính trị Tỉnh đội Quảng Yên và Chính trị viên phó Tỉnh đội Quảng Yên.

Năm 1951, ông được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Yên, trở thành một trong những cán bộ lãnh đạo chủ chốt của địa phương.

Giai đoạn 1952–1953, chiến trường Kinh Môn (Hải Dương) diễn biến đặc biệt căng thẳng. Thực dân Pháp xây dựng nhiều đồn bốt kiên cố nhằm kiểm soát địa bàn, đàn áp phong trào kháng chiến và cắt đứt sự liên lạc giữa các vùng căn cứ.

Trước tình hình đó, Nguyễn Văn Phùng được giao trực tiếp chỉ huy lực lượng địa phương phối hợp với bộ đội chủ lực phá vỡ hệ thống kiểm soát của địch.

Đỉnh cao của quá trình ấy là trận đánh đồn Trung Hòa tháng 4/1953.

Đây là một cứ điểm lớn do quân Pháp xây dựng kiên cố, được bảo vệ bởi một đại đội bảo an cùng nhiều loại vũ khí hiện đại. Tấn công trực diện sẽ gây tổn thất lớn, vì vậy Nguyễn Văn Phùng đã lựa chọn một phương án hoàn toàn khác.

Bằng sự kiên trì vận động và thuyết phục, ông xây dựng được cơ sở nội ứng ngay trong hàng ngũ đối phương. Người tham gia hỗ trợ cách mạng là Trần Văn Kim, một trung đội trưởng bảo an trong đồn.

Từ sự phối hợp ấy, một kế hoạch táo bạo được triển khai.

Đêm 11/4/1953, lực lượng của ta bí mật tập kết tại khu vực gần đồn. Theo kế hoạch đã định trước, nhiều binh lính trong đồn được mời đến dự một đám giỗ tại nhà mẹ vợ của Trần Văn Kim.

Khi ám hiệu phát ra, lực lượng phục kích lập tức khống chế toàn bộ số binh lính có mặt.

Ngay sau đó, các chiến sĩ cải trang thành quân địch, tiến thẳng vào đồn Trung Hòa.

Nhờ yếu tố bất ngờ và sự phối hợp chặt chẽ từ nội ứng, toàn bộ quân địch trong đồn nhanh chóng bị bắt giữ.

Trận đánh kết thúc mà hầu như không phải nổ súng.

Quân ta bắt sống toàn bộ đồn binh, thu hơn 100 khẩu súng cùng nhiều quân trang, quân dụng và trang thiết bị quân sự.

Đây được xem là một trong những trận đánh đặc sắc nhất của lực lượng kháng chiến vùng đồng bằng Bắc Bộ trong thời kỳ chống Pháp.

Tuy nhiên, chiến thắng ấy cũng dẫn đến cuộc phản kích dữ dội của thực dân Pháp.

Ngay ngày hôm sau, quân Pháp huy động lực lượng lớn gồm bộ binh, xe bọc thép, tàu chiến, pháo binh và máy bay mở cuộc càn quét quy mô lớn vào khu vực làng Đích Sơn – nơi lực lượng ta rút quân về sau trận đánh.

Dưới sự chỉ huy của Nguyễn Văn Phùng, bộ đội và du kích địa phương đã kiên cường chiến đấu, liên tiếp đẩy lùi bảy đợt tiến công của đối phương.

Nhiều sinh lực địch bị tiêu hao, hàng trăm binh lính Pháp và lính Âu – Phi bị loại khỏi vòng chiến đấu.

Đến cuối ngày, trước tình thế địch tiếp tục tăng cường xe tăng, pháo binh và máy bay nhằm áp đảo trận địa, Nguyễn Văn Phùng bình tĩnh chỉ đạo lực lượng giấu vũ khí, bảo toàn lực lượng và thực hiện chính sách khoan hồng đối với tù binh.

Riêng ông cùng một số đồng đội ở lại chặn địch, chiến đấu đến những phút cuối cùng.

Trong cuộc chiến đấu không cân sức ấy, Nguyễn Văn Phùng đã anh dũng hy sinh khi mới 27 tuổi.

Sự hy sinh của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho đồng đội và nhân dân địa phương, đồng thời trở thành biểu tượng về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và khí phách của người chiến sĩ cách mạng.

Ghi nhận những đóng góp to lớn đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, năm 1954, Nguyễn Văn Phùng được truy tặng Huân chương Quân công hạng Ba.

Năm 2018, Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày nay, tên Nguyễn Văn Phùng được đặt cho nhiều tuyến đường, công trình và địa danh tại Quảng Ninh, Hải Dương như một sự tri ân đối với người chiến sĩ đã hiến trọn tuổi xuân cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Cuộc đời ngắn ngủi của ông là minh chứng sinh động cho tinh thần bất khuất của thế hệ người Việt Nam đã sống, chiến đấu và hy sinh vì khát vọng độc lập dân tộc.

TUẤN KIỆT (tổng hợp)