"Đánh địch mà đi, mở đường mà tiến"

Ngay sau khi nhận nhiệm vụ Tư lệnh Đoàn 559 đầu năm 1967, Đồng Sỹ Nguyên không vội đưa ra các mệnh lệnh từ sở chỉ huy. Ông dành nhiều ngày đi khảo sát thực tế trên toàn tuyến Trường Sơn để tận mắt đánh giá địa hình, cách tổ chức vận tải và phương thức đánh phá của đối phương. Qua thực tiễn, ông nhận thấy nếu chỉ tập trung sửa đường sau mỗi trận bom thì Bộ đội Trường Sơn sẽ luôn ở thế bị động.

Từ những chuyến khảo sát ấy, Đồng Sỹ Nguyên cùng Bộ Tham mưu đề ra tư duy chỉ đạo mới: "Đánh địch mà đi, mở đường mà tiến." Thay vì chỉ khôi phục tuyến cũ, Bộ đội Trường Sơn chủ động mở thêm nhiều trục dọc, trục ngang, đường kín dưới tán rừng, đường vòng tránh và tăng cường hiệp đồng giữa công binh, vận tải, phòng không và thông tin. Chính sự thay đổi này đã biến tuyến đường mòn ban đầu thành một mạng lưới giao thông chiến lược quy mô lớn, khiến đối phương rất khó phong tỏa hoàn toàn.

Các tài liệu nghiên cứu của Bộ Quốc phòng đánh giá rằng đây là bước ngoặt quan trọng trong nghệ thuật tổ chức chi viện chiến lược. Không chỉ chống lại sự đánh phá của không quân Mỹ, Bộ đội Trường Sơn còn từng bước giành thế chủ động, bảo đảm lượng lớn người và hàng hóa đến các chiến trường miền Nam, Lào và Campuchia.

Nhiều năm sau, khi nhìn lại chặng đường ấy, các đồng đội của Đồng Sỹ Nguyên đều thống nhất rằng dấu ấn lớn nhất của ông không chỉ nằm ở lòng dũng cảm mà còn ở tư duy đổi mới. Ông luôn yêu cầu cán bộ phải xuất phát từ thực tiễn, dám thay đổi những cách làm không còn phù hợp và tìm ra giải pháp hiệu quả hơn.