Đánh đuổi tàu chiến Mỹ xâm phạm vùng biển miền bắc (năm 1964)

Trước nguy cơ thất bại của Chiến lược “Chiến tranh đặc biệt”, Tổng thống Mỹ Johnson đã quyết định đẩy mạnh cuộc chiến tranh xâm lược miền Nam và tăng cường phá hoại miền bắc Việt Nam. Trung tuần tháng 4/1964, Mỹ lên kế hoạch ném bom 94 mục tiêu ở miền bắc. Đêm 31/7/1964, rạng sáng 1/8, tàu khu trục Ma Đốc của Mỹ đã tiến sâu vào vùng biển Việt Nam và gây ra nhiều tội ác đối với nhân dân ta.

Với quyết tâm trừng trị kẻ xâm phạm, ngày 2/8/1964, các tàu phóng lôi 333, 336, 339 đã xuất kích, anh dũng chiến đấu, buộc tàu Ma Đốc phải tháo chạy ra khỏi hải phận vùng biển miền bắc.

Đêm 8/4/1964, Chính quyền Mỹ đã dựng lên cái gọi là “Sự kiện Vịnh Bắc Bộ”, vu cáo Hải quân nhân dân Việt Nam cố ý tiến công tàu chiến Mỹ ở vùng biển quốc tế.

Ngày 5/8/1964, Mỹ dùng không quân tập kích ác liệt vào lực lượng Hải quân nhân dân Việt Nam từ Sông Gianh, Cửa Hội, Lạch Trường đến Bãi Cháy, nhằm tiêu hao lượng tàu chiến đấu, quân cảng, kho tàng, nhiên liệu của ta. Trong trận đầu thử lửa, Hải quân nhân dân Việt Nam đã hiệp đồng chặt chẽ với bộ đội phòng không quốc gia, công an vũ trang, dân quân tự vệ các địa phương, đập tan cuộc tập kích bằng không quân của Mỹ, bắn rơi tám máy bay, bắn bị thương nhiều chiếc khác, và bắt sống viên phi công Mỹ đầu tiên ở miền bắc.

Chiến thắng ngày 2 và 5/8/1964 là thắng lợi có ý nghĩa về chính trị, gây tiếng vang lớn trên thế giới của quân và dân Việt Nam, mãi mãi trở thành ngày truyền thống đánh thắng trận đầu của Hải quân nhân dân Việt Nam. Bị thất bại nặng nề ở chiến trường miền nam, Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền bắc bằng không quân và hải quân, nhằm phá hủy tiềm năng kinh tế-quốc phòng và ngăn chặn sự chi viện của hậu phương lớn miền bắc đối với chiến trường miền nam.

Hải quân nhân dân Việt Nam đã vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, ác liệt đã chiến đấu anh dũng 716 trận, bắn rơi 118 máy bay, bắn bị thương 102 lần chiếc, bắn chìm và bị thương 45 tàu thuyền của địch, góp phần đánh thắng cuộc chiến tranh leo thang phá hoại miền bắc của đế quốc Mỹ. Với quyết tâm “Đánh địch mà đi, mở đường mà tiến”, Hải quân nhân dân Việt Nam trở thành lực lượng nòng cốt, trực tiếp tháo gỡ, rà phá, làm mất hiệu lực 2.400 quả thủy lôi, mở tuyến thông luồng trên hầu hết các cửa sông, cửa biển và hải cảng cho tàu thuyền của ta vận tải chi viện cho chiến trường miền nam, góp phần chiến thắng cuộc chiến tranh phá hoại miền bắc lần thứ hai của địch. Để chi viện cho cách mạng miền nam, cùng với Đoàn 559 mở đường Hồ Chí Minh trên dãy Trường Sơn. Đoàn 759 (tiền thân của Đoàn 125) được thành lập để mở đường Hồ Chí Minh trên biển.

Trong suốt 14 năm vận chuyển chi viện cho chiến trường miền nam, Hải quân nhân dân Việt Nam đã chấp nhận mọi hy sinh, gian khổ, mưu trí vượt qua các tuyến bao vây, phong tỏa, đối phó với từng thủ đoạn của địch; sáng tạo nhiều phương thức hoạt động độc đáo, táo bạo; hình thành nhiều tuyến, mở hàng chục bến bãi thuộc các tỉnh ven biển miền nam, đến tận cùng của đất nước và sát cửa ngõ Sài Gòn; vận chuyển kịp thời và đúng thời cơ hàng ngàn tấn vũ khí, đạn dược, thuốc men, hàng chục ngàn lượt người đến những chiến trường khó khăn nhất, nơi mà con đường Hồ Chí Minh trên dãy Trường Sơn chưa vươn tới. Đường Hồ Chí Minh trên Biển Đông mãi mãi trở thành con đường huyền thoại, là nét độc đáo của nghệ thuật quân sự Việt Nam. Để tiến công địch trên chiến trường sông biển miền nam, đánh phá các căn cứ hậu cần, kho tàng, hải cảng, triệt phá các đường giao thông thủy bộ quan trọng, tạo thế bao vây quân Mỹ, ngụy, Hải quân nhân dân Việt Nam đã đảm nhận nhiệm vụ huấn luyện cán bộ, chiến sĩ đặc công nước chi viện cho các chiến trường và trực tiếp chiến đấu trên chiến trường Cửa Việt-Đông Hà.

Hải quân nhân dân Việt Nam đã huấn luyện, đào tạo, bổ sung cho các chiến trường miền nam được hơn 5.000 cán bộ, chiến sĩ đặc công. Trong 7 năm, chiến đấu trên chiến trường Cửa Việt-Đông Hà đặc công Hải quân đã đánh 300 trận; đánh chìm, đánh hỏng 336 tàu xuồng chiến đấu, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh, tiêu diệt nhiều sinh lực địch. Góp phần cùng các lực lượng trên khắp chiến trường miền nam đánh chìm, đánh hỏng 4.473 tàu thuyền, đánh sập hàng trăm cầu cống, vật chất phục vụ chiến tranh, cùng quân dân miền nam đánh thắng giặc Mỹ xâm lược. Tham gia chiến dịch mùa Xuân năm 1975, Hải quân nhân dân Việt Nam đã huy động đến mức cao nhất lực lượng tàu thuyền chiến đấu và vận tải để đưa gần 4.000 cán bộ, chiến sĩ đi chiến đấu, chở pháo, xe tăng, vũ khí các loại từ miền bắc vào chiến trường miền nam. Dùng tàu chiến thả thủy lôi ở cửa biển Thuận An-bán đảo Sơn Trà để chặn địch tháo chạy ra biển, góp phần tạo điều kiện để các đơn vị bộ binh giải phóng các thành phố, các tỉnh ven biển, tiếp quản căn cứ Quy Nhơn, Nha Trang, Cam Ranh.

Trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, Lữ đoàn 125 và Đoàn Đặc công 126 Hải quân cùng bộ đội Quân khu V, với tinh thần thần tốc, táo bạo, bất ngờ đã giải phóng quần đảo Trường Sa.