DANH HIỆU Ở LẠI SAU TRẬN ĐÁNH

Tôi được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân sau một trận đánh mà đến bây giờ, mỗi khi nhắm mắt lại, tôi vẫn còn nghe rất rõ tiếng đạn rít bên tai. Nhưng nếu có thể chọn lại, tôi ước gì cái tên được xướng lên ngày ấy không phải là của tôi, mà là của những người đã nằm lại.

Ngày trận đánh diễn ra, chúng tôi không nghĩ đến anh hùng. Chúng tôi chỉ nghĩ đến nhiệm vụ. Chốt của đơn vị nằm ở vị trí hiểm yếu, nếu mất chốt, địch sẽ tràn xuống làng phía dưới. Lệnh đưa ra rất ngắn: “Giữ bằng mọi giá.” Mà “mọi giá” khi ấy, ai cũng hiểu, có thể là mạng sống của chính mình.

Trận đánh kéo dài từ lúc trời còn mờ sương cho đến khi hoàng hôn tắt hẳn. Đạn bay như mưa. Đất đá văng lên, khói súng đặc quánh đến nghẹt thở. Tôi không nhớ mình đã bắn bao nhiêu viên đạn, chỉ nhớ từng gương mặt bên cạnh ngã xuống rồi không đứng dậy nữa. Có người vừa kịp gọi tên mẹ, có người chưa kịp nói gì, chỉ nhìn tôi rất nhanh rồi buông súng.

Có lúc tôi cũng muốn lùi. Không phải vì sợ chết, mà vì quá mệt. Nhưng phía sau lưng tôi là con đường dẫn về làng, nơi có dân đang trú ẩn, có trẻ con chưa kịp chạy xa. Tôi ở lại. Ở lại không phải để lập công, mà vì không còn đường nào khác. Khi trận đánh kết thúc, chốt vẫn giữ được. Còn chúng tôi thì vơi đi quá nửa.

Sau đó, tôi được đề nghị phong anh hùng. Ngày đứng trên lễ đài, nghe đọc quyết định, tôi thấy tay mình run. Trong tiếng vỗ tay, tôi chỉ nghĩ đến những người không còn mặt ở đó. Danh hiệu gắn lên ngực tôi nặng đến lạ. Nó không giống huân chương. Nó giống như một lời nhắc nhở rằng tôi đang sống thay phần của rất nhiều người khác.

Chiến tranh qua đi. Tôi trở về đơn vị cũ, rồi về quê. Mỗi khi có ai gọi tôi là anh hùng, tôi đều thấy khó trả lời. Bởi trong tôi, anh hùng là những người đã ở lại trên sườn đồi năm ấy, thân thể hòa vào đất, tên tuổi chỉ còn trong trí nhớ của vài người sống sót.

Có những đêm tôi tỉnh giấc, mồ hôi ướt lưng áo. Tôi mơ thấy trận đánh cũ, mơ thấy mình gọi đồng đội mà không ai đáp lại. Những lúc ấy, tôi ngồi dậy rất lâu, nhìn vào khoảng tối trước mặt và hiểu rằng: chiến tranh không kết thúc cùng tiếng súng. Nó theo người lính trở về, âm thầm sống tiếp trong ký ức.

Giờ đây, khi kể lại câu chuyện này cho thế hệ sau, tôi không kể về chiến công. Tôi kể về cái giá phải trả. Danh hiệu anh hùng không làm tôi cao hơn ai, mà khiến tôi cúi đầu nhiều hơn trước những mất mát. Nếu có điều gì tôi muốn gửi gắm, thì đó là mong ước giản dị: đất nước mãi bình yên, để sẽ không còn ai phải trở thành anh hùng theo cách như chúng tôi đã từng.

Tôi là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng trên hết, tôi là một người lính đã may mắn sống sót. Và phần đời còn lại của tôi, là để nhớ — nhớ cho đủ những người đã không còn cơ hội được kể lại câu chuyện của chính mình.