Danh nhân Nguyễn Đình Chiểu – Ngôi sao sáng của văn thơ yêu nước
Cuộc đời và sự nghiệp của cụ Đồ Chiểu – người thầy giáo, thầy thuốc mù lòa nhưng mang trái tim rực lửa yêu nước, đã dùng ngòi bút làm vũ khí chống lại kẻ thù xâm lược.
Nguyễn Đình Chiểu (1822 – 1888), tục gọi là Đồ Chiểu, sinh ra tại quê mẹ ở làng Tân Thới, phủ Tân Bình, huyện Bình Dương, tỉnh Gia Định. Cuộc đời ông là một bản anh hùng ca về nghị lực sống phi thường và tấm lòng tận trung với nước, tận hiếu với dân.
Tuổi trẻ của Nguyễn Đình Chiểu trải qua nhiều biến cố bi thương. Đang lúc lều chõng quảy thi, nghe tin mẹ mất, ông khóc thương đến mù lòa hai mắt, con đường công danh đứt đoạn, tình duyên trắc trở. Thế nhưng, không gục ngã trước số phận trớ trêu, ông đã vượt lên nỗi đau tột cùng để mở trường dạy học, bốc thuốc chữa bệnh cho dân nghèo và sáng tác thi ca. Tác phẩm "Lục Vân Tiên" ra đời trong giai đoạn này đã trở thành khúc tráng ca về đạo lý làm người, truyền bá rộng rãi trong nhân dân Nam Bộ.
Năm 1859, thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Gia Định, mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược nước ta. Mặc dù đôi mắt không nhìn thấy ánh sáng, nhưng tấm lòng yêu nước của cụ Đồ Chiểu lại sáng hơn bao giờ hết. Ông tị nạn về Ba Tri (Bến Tre) và dùng chính ngòi bút của mình làm vũ khí chiến đấu sắc bén với quan niệm: "Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm / Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà". Ông đã sát cánh cùng các phong trào khởi nghĩa, liên hệ mật thiết với các lãnh tụ nghĩa quân như Trương Định, Đốc binh Kiều...
Đỉnh cao trong sự nghiệp văn chương cứu nước của Nguyễn Đình Chiểu là bài "Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc" (1861). Bằng những giọt nước mắt xót thương và niềm tự hào dân tộc mãnh liệt, ông đã tạc nên bức tượng đài bi tráng, bất tử về những người nông dân mặc áo vải, cầm tầm vông đứng lên đánh giặc cứu nước. Khi thực dân Pháp dùng mọi thủ đoạn từ mua chuộc, hứa trả lại ruộng đất đến đe dọa, ông đều khảng khái chối từ, giữ trọn khí tiết của người trí thức yêu nước đến hơi thở cuối cùng.
Ngày 3 tháng 7 năm 1888, Nguyễn Đình Chiểu trút hơi thở cuối cùng tại Ba Tri, Bến Tre trong niềm tiếc thương vô hạn của nhân dân. Cuộc đời cụ Đồ Chiểu là một vì sao sáng ngời trên bầu trời văn hóa và lịch sử Việt Nam, minh chứng vĩnh cửu cho tinh thần bất khuất, "tuy đui mà giữ đạo nhà" của dân tộc ta.
