DANH NHÂN VĂN HÓA NGUYỄN BỈNH KHIÊM – TRẠNG TRÌNH VỚI TẦM NHÌN TỰA DỰ ĐOÁN LỊCH SỬ

Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 – 1585), tên thật là Nguyễn Bỉnh Khiêm, hiệu là Bạch Vân居 sĩ, quê ở làng Trung Am, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng. Ông là danh nhân văn hóa, nhà triết học, nhà thơ lớn và là nhà giáo vĩ đại thời Lê - Mạc, nổi tiếng với tri thức bách khoa và khả năng nhìn xa trông rộng.

Sinh ra trong thời kỳ xã hội phong kiến Việt Nam biến động dữ dội, Nguyễn Bỉnh Khiêm dành phần lớn tuổi trẻ để nghiên cứu kinh sử, triết học và Lý học. Đến năm 45 tuổi (1535), ông mới tham dự kỳ thi Đình dưới triều nhà Mạc và xuất sắc đỗ Trạng nguyên.

Ông làm quan cho nhà Mạc khoảng 8 năm, giữ đến chức Lại bộ Thượng thư. Nhận thấy triều đình xuất hiện nhiều phe phái và gian thần hoành hành, ông dâng sớ xin chém 18 tên nịnh thần. Khi yêu cầu không được chấp thuận, ông thẳng thắn từ quan về quê dựng am Bạch Vân, mở trường Tuyết Giang để dạy học và nghiên cứu khoa học.

Học trò của ông rất đông, nhiều người trở thành trụ cột quốc gia như Phùng Khắc Khoan, Nguyễn Dữ. Không chỉ đào tạo hiền tài, Nguyễn Bỉnh Khiêm còn là nhà tư vấn chiến lược cho các tập đoàn phong kiến thời bấy giờ. Lời khuyên nổi tiếng "Hoành Sơn nhất dải, vạn đại dung thân" dành cho Nguyễn Hoàng đã mở đường cho công cuộc khai phá miền Nam, định hình lãnh thổ Việt Nam sau này.