Danh tướng Nguyễn Tri Phương và Cuộc chiến thà chết không hàng bảo vệ Thành Hà Nội
Lê Văn Quản
Nguyễn Tri Phương (1800 – 1873) quê tại huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế, là đại thần kiệt xuất triều Nguyễn. Ông là bậc tướng lĩnh kiên trung, từng kinh qua nhiều chiến trường từ Nam ra Bắc, luôn giữ vững khí tiết thà chết chứ nhất quyết không đầu hàng thực dân Pháp.
Tháng 11 năm 1873, khi thực dân Pháp do Francis Garnier chỉ huy bất ngờ nổ súng tấn công Thành Hà Nội lần thứ nhất, Nguyễn Tri Phương dù đã 73 tuổi vẫn trực tiếp lên thành chỉ huy quân sĩ dũng cảm đánh trả. Trong lúc chiến đấu ác liệt, ông bị đạn pháo giặc bắn trúng bụng bị thương nặng. Khi bị quân Pháp bắt giữ và tìm mọi cách cứu chữa, dụ dỗ nhằm lợi dụng uy tín của ông, Nguyễn Tri Phương đã thẳng thắn từ chối mọi sự cấp cứu, tuyệt thực suốt nhiều ngày và thốt lên lời khẳng khái trước khi trút hơi thở cuối cùng: "Thần tử gặp nạn nước, chỉ có chết là tròn bổn phận!".


