Danh tướng Phạm Ngũ Lão
Phạm Ngũ Lão là vị danh tướng tài ba dưới triều Trần, nổi tiếng với lòng yêu nước và tài thao lược hơn người. Từ một chàng trai nghèo mê nghĩ việc cứu nước, ông đã trở thành cánh tay đắc lực của Trần Hưng Đạo trong các cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông. Cuộc đời và sự nghiệp của Phạm Ngũ Lão là biểu tượng đẹp về chí lớn, lòng trung quân ái quốc và khí phách hào hùng của dân tộc Việt Nam thời Trần.
Phạm Ngũ Lão sinh năm 1255 tại Phù Ủng trong một gia đình nhiều đời làm nông. Dù xuất thân bình dị, ông lại là người có chí lớn, luôn đau đáu nỗi lo đất nước trước họa xâm lăng. Vào thời điểm quân Nguyên – Mông chuẩn bị xâm lược Đại Việt lần thứ hai năm 1285, Trần Hưng Đạo được vua giao trọng trách thống lĩnh quân đội chống giặc. Một ngày nọ, khi đoàn quân của Trần Hưng Đạo đi ngang qua làng, mọi người đều tránh đường, chỉ riêng một chàng trai vẫn ngồi bên vệ đường chăm chú đan sọt. Dù quân lính quát tháo, thậm chí dùng giáo đâm vào đùi, chàng trai ấy vẫn không hề động đậy. Khi được gọi đến hỏi chuyện, chàng trai mới giật mình đứng dậy hành lễ. Đó chính là Phạm Ngũ Lão. Ông thưa rằng tuy đang ngồi đan sọt nhưng tâm trí lại mãi nghĩ đến việc nước và cách đánh giặc cứu dân nên không biết đoàn quân đi qua. Câu trả lời đầy khí phách và lòng yêu nước của Phạm Ngũ Lão khiến Trần Hưng Đạo vô cùng khâm phục. Từ đó, ông được đưa về kinh thành và trở thành môn khách của Hưng Đạo Vương. Nhờ tài năng và ý chí phi thường, Phạm Ngũ Lão nhanh chóng được giao cai quản quân cấm vệ. Để chứng minh năng lực, ông đã khổ luyện võ nghệ suốt nhiều tháng trời và khiến toàn bộ quân sĩ phải nể phục khi so tài. Trong các cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông, Phạm Ngũ Lão lập nhiều chiến công hiển hách. Ông cùng các tướng lĩnh nhà Trần tham gia những trận đánh nổi tiếng như Chương Dương, Hàm Tử và Vạn Kiếp, góp phần đánh tan quân xâm lược và bảo vệ nền độc lập của Đại Việt. Đặc biệt, trong cuộc kháng chiến lần thứ ba năm 1287 – 1288, ông cùng quân dân nhà Trần tham gia trận Trận Bạch Đằng lịch sử, tiêu diệt đoàn quân hùng mạnh của giặc Nguyên trên sông Bạch Đằng. Không chỉ giỏi cầm quân, Phạm Ngũ Lão còn là người sống nghĩa tình, luôn yêu thương binh sĩ và đồng cam cộng khổ cùng quân lính. Ông nổi tiếng nghiêm minh trong quân đội nhưng cũng rất gần gũi với thuộc hạ nên được mọi người kính trọng. Ngoài tài thao lược, ông còn để lại dấu ấn trong văn học với bài thơ Thuật hoài nổi tiếng. Tác phẩm thể hiện chí làm trai, tinh thần yêu nước và khí phách hào hùng của con người Đại Việt thời Trần. Suốt cuộc đời cầm quân, Phạm Ngũ Lão chưa từng nếm mùi thất bại. Tên tuổi ông mãi được lịch sử dân tộc ghi nhớ như một trong những vị danh tướng kiệt xuất nhất của Việt Nam.


