DANH TƯỚNG PHẠM NGŨ LÃO – KHÍ THẾ "MÚA GIÁO NON SÔNG" VÀ LÒNG TRUNG VỚI ĐẠI VIỆT
Tác giả: Lê Vân Hà
Phạm Ngũ Lão (1255 – 1320), quê ở làng PhÙ Ủng, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên. Ông là một danh tướng kiệt xuất xuất thân từ tầng lớp nông dân bình dân, người học trò xuất sắc được Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn phát hiện, đào tạo và trở thành vị tướng "trăm trận trăm thắng" của triều đại nhà Trần.
Truyền thuyết kể rằng, khi còn là một thanh niên đan sọt bên đường, Phạm Ngũ Lão mải suy nghĩ việc nước đến mức không hay biết quân lính của Hưng Đạo Vương đi qua, thậm chí bị giáo đâm thủng đùi vẫn ngồi yên. Nhận thấy chí lớn và thần thái phi thường của ông, Hưng Đạo Vương đã tiến cử ông vào triều đình và trực tiếp rèn luyện binh pháp.
Trong hai cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên - Mông lần thứ hai (1285) và lần thứ ba (1287 – 1288), Phạm Ngũ Lão luôn được giao quản lý những đội quân tiên phong nguy hiểm nhất. Ông đã lập nhiều chiến công lẫy lừng tại mặt trận Vạn Kiếp, Bạch Đằng, đặc biệt là trận phục kích tiêu diệt tướng giặc Nghĩ Tiết tại ải Nội Bàng và bến Vân Đồn.
Không chỉ là một thiên tài quân sự "ra trận là thắng", Phạm Ngũ Lão còn là một thi sĩ tài hoa. Tác phẩm Thuật hoài (Múa giáo) của ông là bản hùng ca khí thế hào hùng của thời đại:
"Cắp ngang ngọn giáo gìn giữ non sông đã mấy thu,
Ba quân như gấu hổ, át cả sao Ngưu Đẩu.
Thân nam nhi nếu chưa trả xong nợ công danh,
Ắt thẹn thùng khi nghe người đời kể chuyện Vũ hầu."
Ông giữ chức Điện sư qua 3 đời vua Trần, trọn đời cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ biên cương và phát triển đất nước.
