Danh tướng Trần Nhật Duật và Chiến công thu phục Nhờm Bố, đại phá giặc tại Hàm Tử

Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật (1255 – 1330) là con trai thứ sáu của vua Trần Thái Tông. Ông là một danh tướng văn võ song toàn, nổi tiếng với tri thức bách khoa, sự am hiểu sâu sắc về ngôn ngữ, phong tục tập quán của các dân tộc thiểu số và các nước láng giềng, cùng tài năng thu phục lòng người hiếm có trong lịch sử.

Trong cuộc kháng chiến chống Nguyên - Mông lần thứ hai (1285), Trần Nhật Duật được giao chỉ huy mặt trận Hàm Tử Quan. Bằng uy tín và sự am hiểu ngôn ngữ, ông đã thu phục được Đội quân Mường của chúa đạo Trịnh Cáo và phối hợp với lực lượng của các cựu tướng nhà Tống (như Triệu Trung) gia nhập quân nhà Trần. Tại trận Hàm Tử, Trần Nhật Duật đã mưu trí chỉ huy lực lượng hỗn hợp này đánh bại hoàn toàn đồn chiến lược của tướng giặc Toa Đô và Ô Mã Nhi, mở đợt phản công chiến lược giải phóng Thăng Long. Ngoài ra, ông còn nổi tiếng với chiến công tay không đi vào sào huyệt thu phục chúa đạo Nhờm Bố ở vùng Đà Giang mà không tốn một giọt máu.