Danh y Tuệ Tĩnh – Ông Tổ Thuốc Nam "Nam Dược Trị Nam Nhân"

Lịch sử Việt Nam không chỉ ghi danh những anh hùng cầm gươm súng trên chiến trường, mà còn tôn thờ những vị anh hùng thầm lặng cứu sống hàng vạn mạng người bằng trí tuệ và lòng nhân đức, tiêu biểu nhất là Thiền sư Tuệ Tĩnh (Nguyễn Bá Tĩnh), người được tôn vinh là Ông tổ của ngành y học cổ truyền Việt Nam.

Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, Tuệ Tĩnh được các nhà sư nuôi dưỡng tại chùa. Ông là người thông minh xuất chúng, thi đỗ hoàng giáp dưới thời nhà Trần nhưng không ra làm quan mà chọn con đường tu hành và nghiên cứu y học cứu người. Ông nhận thấy một thực trạng đau lòng: đất nước ta có khí hậu nhiệt đới, cây cỏ thuốc quý mọc khắp nơi, nhưng người dân khi mắc bệnh lại không biết dùng, cứ phải tìm mua những vị thuốc bắc đắt đỏ từ phương Bắc xa xôi, dẫn đến nhiều người nghèo phải chết oan uổng.

Từ đó, Tuệ Tĩnh dành cả cuộc đời để đi khắp các vùng nông nghiệp núi rừng, tìm kiếm, nghiên cứu công dụng của các loài cây cỏ bản địa. Ông đúc kết nên một triết lý y học vĩ đại: "Nam dược trị Nam nhân" (Thuốc Nam dùng để chữa bệnh cho người nước Nam). Ông đã biến các ngôi chùa thành nơi trồng thuốc, chế thuốc miễn phí cho người nghèo, cứu sống hàng vạn người qua các trận dịch bệnh khủng khiếp.

Năm 1385, do danh tiếng lẫy lừng, ông bị triều đình nhà Minh (Trung Quốc) bắt đi cống sang phương Bắc để chữa bệnh cho hoàng gia Minh. Tại đất khách quê người, ông chữa khỏi những căn bệnh hiểm nghèo cho hoàng hậu nhà Minh, được phong là "Đại y thiền sư". Sống trong nhung lụa phương Bắc nhưng lòng ông luôn đau đáu hướng về quê cha đất tổ. Trước khi mất nơi đất khách, ông đã khóc và dặn dò đồng nghiệp đục lên bia mộ mình dòng chữ: "Ai về nước Nam cho tôi về với". Dòng chữ ấy là minh chứng cho lòng yêu nước, tình gắn bó máu thịt với tổ quốc của vị danh y vĩ đại.