Đào Đình Luyện – Người đặt nền móng cho một thế hệ Không quân
Nếu những phi công như Nguyễn Văn Bảy, Trần Hanh, Nguyễn Văn Cốc hay Phạm Tuân là những người trực tiếp viết nên các chiến công trên bầu trời, thì Đào Đình Luyện là một trong những người có vai trò quan trọng trong xây dựng, tổ chức và chỉ huy lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam.
Đào Đình Luyện sinh năm 1929 tại Quỳnh Hội, Quỳnh Phụ, Thái Bình. Ông tham gia phong trào cách mạng từ tháng 3/1945 và nhập ngũ trong năm 1945. Trong kháng chiến chống Pháp, ông trưởng thành qua nhiều cương vị chỉ huy và tham gia các chiến dịch lớn, trong đó có Điện Biên Phủ.
Sau năm 1954, nhiệm vụ xây dựng một lực lượng không quân hiện đại trở thành yêu cầu quan trọng. Đào Đình Luyện tham gia quá trình xây dựng lực lượng này. Giai đoạn 1959–1963, ông giữ chức Cục trưởng Cục Không quân. Từ năm 1964, ông giữ cương vị Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 921 – trung đoàn không quân đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trong những năm chiến tranh chống Mỹ, ông tiếp tục giữ nhiều cương vị chỉ huy cao cấp của lực lượng Không quân, góp phần tổ chức lực lượng, huấn luyện phi công và xây dựng phương án tác chiến bảo vệ miền Bắc.
Một trong những dấu mốc quan trọng là cuộc chiến đấu trên không cuối năm 1972. Hệ thống chỉ huy, radar, tên lửa phòng không và lực lượng tiêm kích phải phối hợp chặt chẽ để đối phó với chiến dịch không kích quy mô lớn.
Sau chiến tranh, Đào Đình Luyện tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách của Quân đội nhân dân Việt Nam, trong đó có chức vụ Tổng Tham mưu trưởng. Ông qua đời ngày 3/8/1999 tại Hà Nội.
