ĐÀO PHÚC LỘC – NGƯỜI ĐẶT NỀN MÓNG CHO NGÀNH TÌNH BÁO QUỐC PHÒNG VIỆT NAM

Đào Phúc Lộc, bí danh Hoàng Minh Đạo, sinh ngày 4/8/1923 tại Móng Cái, tỉnh Hải Ninh, nay thuộc tỉnh Quảng Ninh. Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước, tuổi thơ của ông trải qua nhiều mất mát khi mẹ qua đời sớm, các anh chị em phải sống xa nhau. Những năm tháng trọ học ở Hải Phòng đã đưa ông đến với cách mạng và gặp gỡ nhà cách mạng Tô Hiệu. Nhận thấy tố chất đặc biệt của người thanh niên trẻ, Tô Hiệu dìu dắt và kết nạp ông vào Đảng khi ông mới 16 tuổi.

Từ năm 1936, Đào Phúc Lộc hoạt động trong phong trào thanh niên, học sinh yêu nước và làm công tác giao thông liên lạc. Căn nhà trọ của hai chị em ông trở thành một điểm liên lạc bí mật của Khu ủy tại Hải Phòng, từng che chở cho đồng chí Tô Hiệu trong những năm cuối đời.

Năm 1940, ông bị thực dân Pháp bắt, tra tấn và kết án tù, sau đó bị quản thúc tại Móng Cái. Không khuất phục, ông tìm cách vượt biên sang Trung Quốc bắt liên lạc với tổ chức. Tại đây, ông được Tổng Bí thư Trường Chinh giao nhiệm vụ xây dựng cơ sở Đảng ở Móng Cái và tổ chức đường dây đưa cán bộ ra nước ngoài hoạt động. Ông thành lập Chi bộ Trần Hưng Đạo tại Đông Hưng và bắt đầu sử dụng bí danh Hoàng Minh Đạo.

Năm 1943, ông thành lập Huyện bộ Việt Minh Móng Cái, trực tiếp xây dựng và phát triển phong trào cách mạng. Ông còn tổ chức nhiều tuyến liên lạc quan trọng, đào tạo những cán bộ trở thành lực lượng nòng cốt của cách mạng và ngành tình báo sau này. Tháng 2/1945, ông trực tiếp dẫn đường cho đoàn đại biểu Tổng bộ Việt Minh do Hoàng Quốc Việt dẫn đầu sang Trung Quốc.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Đào Phúc Lộc tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng hệ thống tình báo quốc phòng. Trong kháng chiến chống Mỹ, ông là một trong những người đặt nền móng cho Ban Địch tình Xứ ủy và ngành Binh vận, góp phần hình thành những mũi đấu tranh đặc biệt quan trọng của cách mạng miền Nam.

Đằng sau những đóng góp lớn lao ấy là một cuộc đời đầy hy sinh. Do đặc thù công việc, ông phải xa vợ con trong nhiều năm, các con lớn lên với nỗi mong chờ ngày cha trở về. Nhưng với Đào Phúc Lộc, nhiệm vụ với Tổ quốc luôn được đặt lên trên hạnh phúc riêng. Tên tuổi Hoàng Minh Đạo vì thế mãi được ghi nhớ như một trong những người đặt nền móng cho ngành tình báo quốc phòng Việt Nam.