Đào Văn Tiến – Bữa cơm cuối cùng dưới chân 772

ó những ký ức chiến tranh bắt đầu từ những điều rất bình thường.

Một bữa cơm.

Một nồi cơm.

Một câu đùa của những người lính trẻ.

Rồi chỉ vài giờ sau, người ngồi bên mình đã không còn nữa.

Câu chuyện về liệt sĩ Đào Văn Tiến, người Hà Nội, được cựu chiến binh Lê Huy Tâm, đồng đội ở Trung đoàn 876, Sư đoàn 356, kể lại sau nhiều năm.

Tiến là một tiểu đội trưởng, được đồng đội gọi thân mật là Tiến “Chíp”. Những người từng sống cùng anh trong đơn vị nhớ về một người lính hiền lành, ít nói và được anh em yêu quý.

Tháng 7/1984, Trung đoàn 876, Sư đoàn 356 được giao nhiệm vụ tham gia chiến dịch MB84 trên mặt trận Vị Xuyên.

Mục tiêu quan trọng của hướng tiến công là cao điểm 772.

Nhìn từ xa, 772 hôm nay chỉ là một dải núi giữa màu xanh biên giới. Nhưng năm 1984, nơi đây là một trong những điểm nóng nhất của chiến trường.

Địa hình cao, dốc và nhiều đá.

Những vị trí của hai bên nằm trên các cao điểm khống chế lẫn nhau.

Pháo binh giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Chỉ cần một trận pháo tập trung, một đơn vị đang trú quân cũng có thể chịu tổn thất rất lớn.

Ngày 12/7/1984, chiến dịch MB84 bắt đầu.

Các đơn vị Việt Nam đồng loạt tiến công trên nhiều hướng. Trung đoàn 876 của Sư đoàn 356 tiến công cao điểm 772, với ý định chiếm lại những vị trí đã bị đối phương chiếm trước đó. Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt.

Nhưng trước khi bước vào trận đánh, những người lính vẫn là những chàng trai rất trẻ.

Họ vẫn ăn.

Vẫn nói chuyện.

Vẫn đùa với nhau.

Đêm trước trận đánh, Đào Văn Tiến cùng một số đồng đội ngồi ăn cơm.

Theo lời kể của Lê Huy Tâm, có bảy người đang ăn thì hết cơm. Những người lính trẻ chạy sang tiểu đội khác bê nồi cơm về ăn tiếp.

Một câu chuyện nhỏ.

Không có gì đặc biệt nếu nhìn từ cuộc sống bình thường.

Nhưng chiến tranh khiến những điều bình thường ấy trở thành ký ức cuối cùng.

Đó là bữa cơm cuối cùng mà Lê Huy Tâm được ăn cùng Đào Văn Tiến.

Rạng sáng 12/7, pháo binh đối phương bắn xuống khu vực dưới chân cao điểm 772.

Tiểu đội của Tiến trúng pháo.

Đào Văn Tiến hy sinh khi mới 19 tuổi.

Một người lính trẻ.

Một tiểu đội trưởng.

Một người vừa mới ngồi ăn cơm cùng đồng đội.

Và chỉ sau đó ít giờ, anh trở thành một trong những người nằm lại ở Vị Xuyên.

Nhiều năm sau, Lê Huy Tâm trở lại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên.

Ông nhìn thấy tên Đào Văn Tiến trên bia mộ.

Ba mươi năm đã trôi qua.

Nhưng ký ức về bữa cơm hôm ấy vẫn còn.

Ông đứng trước mộ người đồng đội, nhắc lại câu chuyện của bảy người lính trẻ năm xưa.

Điều đặc biệt là khi nhìn tấm bia, ông mới biết Tiến còn ít tuổi hơn mình. Trong những ngày chiến đấu, tuổi tác giữa những người lính dường như không còn quan trọng. Họ gọi nhau bằng chức vụ, bằng thứ tự nhập ngũ, bằng cách xưng hô của những người cùng đơn vị.

Chiến tranh đã lấy đi của họ rất nhiều.

Nhưng thời gian cũng không thể lấy đi ký ức của người còn sống.

Đào Văn Tiến chỉ là một trong hàng trăm người lính hy sinh trong trận đánh ngày 12/7.

Theo các tư liệu khác nhau, số người hy sinh trong ngày ấy có sự chênh lệch về thống kê. Riêng Sư đoàn 356 có nguồn ghi 592 người hy sinh, trong khi một số cựu cán bộ, cựu chiến binh đưa ra những con số khác. Vì vậy, điều chắc chắn có thể nói là tổn thất của trận đánh cực kỳ lớn, chứ không nên tùy tiện chọn một con số duy nhất khi nguồn còn khác nhau.

Nhưng với mỗi gia đình, con số ấy không bao giờ chỉ là một con số.

Đối với Lê Huy Tâm, đó là Tiến.

Một người đồng đội.

Một tiểu đội trưởng.

Một chàng trai Hà Nội.

Một người đã ngồi ăn cơm cùng ông trước giờ xuất kích.

Ngày nay, cao điểm 772 đã phủ màu xanh.

Không còn tiếng pháo.

Không còn những người lính trẻ chạy qua đá núi.

Nhưng trong ký ức của những người từng chiến đấu, 772 vẫn còn nguyên hình ảnh của năm 1984.

Và dưới chân cao điểm ấy, một bữa cơm bình thường đã trở thành bữa cơm cuối cùng của một người lính 19 tuổi.

Có những câu chuyện về chiến tranh không cần thêm thắt.

Chỉ cần kể đúng những gì đã xảy ra.

Bởi sự thật về một người lính trẻ như Đào Văn Tiến đã đủ khiến người đọc lặng đi.