Đào Xuân Thanh

Sinh năm 1950, Đào Xuân Thanh là người lớn tuổi nhất trong nhóm này, cũng là người đi vào chiến trường sớm nhất. Ngày tháng 7 năm 1968, khi đất nước còn chia cắt, khắp miền có chiến tranh, Thanh rời quê hương nhập ngũ, phục vụ tại TĐ256, qk.m.b. Những năm tháng ấy khác hẳn mọi thời điểm sau – bom đạn liên miên, đường đi đầy hiểm nguy, mỗi ngày sống được đều là một điều may mắn. Thanh đã chứng kiến những mất mát đau thương nhất: những người bạn trẻ, cùng vào đơn vị, cùng ăn, cùng ngủ, cùng hẹn nhau ngày hòa bình sẽ trở về xây nhà, trồng cây – nhưng nhiều người trong số họ đã vĩnh viễn nằm lại dưới lá rừng, không bao giờ thực hiện được ước mơ ấy. Những mất mát đó khiến tình nghĩa giữa những người còn sống trở nên thiêng liêng hơn bao giờ hết. Họ sống thay cho những người đã ra đi, yêu thương thay cho những người đã ngã xuống, gắn bó với nhau như muốn bù đắp phần thiếu vắng. Thanh nhớ có lần bị thương, nằm trong rừng chờ chuyển viện, đồng đội đã cõng anh đi suốt ba ngày đêm, không ngại hiểm nguy, không nghĩ đến bản thân – và chính những người bạn ấy, sau này cũng hy sinh khi bảo vệ đồng đội. Ngày hòa bình đến, ngày trở về tháng 6 năm 1975, Thanh mang trong mình nỗi nhớ không lời, và cả sự trân quý sâu sắc với từng ngày sống. Về Noong Khắt, anh sống lặng lẽ, không khoe công, không khoe huân chương, nhưng ai cũng biết: ông là người đã trao phần tuổi trẻ đẹp nhất của mình cho Tổ quốc. Khi được hỏi về những ngày xưa, anh chỉ nói: “Chúng tôi đi, không phải để được nhớ tên, mà để các em sau này được sống trong hòa bình”.