Đất nước gọi tên mình.

Tháng 5 năm 1973, khi đất nước vẫn còn vang vọng tiếng bom và những con đường ra tiền tuyến chưa một ngày ngơi nghỉ, chàng trai Nguyễn Hữu Niệm, quê xã Thiệu Tâm, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa, vừa tròn 17 tuổi.

Ở cái tuổi đáng lẽ còn cắp sách đến trường, Niệm đã khoác lên mình màu áo Thanh niên xung phong.

Ngày ấy, lời kêu gọi lên đường không cần những điều quá lớn lao. Chỉ cần biết rằng phía trước là Tổ quốc, phía sau là quê hương, là mẹ, là những mái nhà thân thuộc. Thế là những chàng trai, cô gái tuổi mười bảy, đôi mươi nối nhau lên đường.

Niệm gia nhập Đội 4201, đơn vị C107. Nhiệm vụ của anh và đồng đội chủ yếu là làm đường tại các địa bàn Thạch Thành, Cẩm Thủy, Quan Hóa của Thanh Hóa.

Những con đường thời chiến không giống những con đường hôm nay.

Có những đoạn vừa san xong đã bị bom đánh phá. Có những đêm cả đội phải làm việc dưới ánh đèn dầu leo lét. Đất đá nặng trĩu trên đôi vai người thanh niên trẻ. Mồ hôi thấm ướt lưng áo, bàn tay chai sần, nhưng chẳng ai kêu ca.

Bởi ai cũng hiểu:

Đường thông thì xe mới ra trận. Đường mở thì hàng hóa, lương thực mới đến được nơi cần đến.

Có những buổi sáng, Niệm cùng đồng đội vừa đặt cuốc xuống thì tiếng máy bay vọng từ xa. Mọi người nhanh chóng tìm nơi trú ẩn. Đất rung lên bởi tiếng bom. Khói bụi phủ kín cả một vùng rừng núi.

Rồi khi tiếng bom vừa dứt, những người thanh niên lại bước ra.

Người tìm cuốc.

Người xúc đất.

Người san đường.

Người kiểm tra từng đoạn vừa bị phá.

Không ai hỏi mình sẽ được ghi công thế nào. Cũng chẳng ai nghĩ rằng những việc mình làm sau này sẽ trở thành một phần của lịch sử.

Họ chỉ biết mình còn trẻ, đất nước đang cần mình.

Ba năm tuổi xuân của Niệm trôi qua như thế.

Từ tháng 5 năm 1973 đến tháng 5 năm 1976, chàng trai quê Thiệu Hóa đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho con đường và cho những nhiệm vụ của Thanh niên xung phong.

Năm 1976, chiến tranh đã lùi lại phía sau.

Niệm trở về quê.

Không còn tiếng bom. Không còn những cung đường xuyên rừng. Không còn những đêm thức trắng giữa tiếng máy bay.

Anh lại trở về với ruộng đồng, với quê hương, với cuộc sống bình dị của một người nông dân.

Nhưng có những điều thời gian không thể xóa nhòa.

Đó là ký ức về những người đồng đội năm xưa.

Là những ngày cùng nhau chia từng ngụm nước, nắm cơm.

Là những buổi chiều nhìn mặt trời khuất sau núi, khi cả đội vẫn còn đang sửa đường.

Là những tiếng gọi nhau giữa khói bom.

Và là tuổi thanh xuân đã gửi lại trên những cung đường năm ấy.

Nhiều năm sau, khi mái tóc đã bạc, bàn tay đã chai theo năm tháng làm ruộng, Niệm vẫn nhớ về thời hoa lửa.

Ông không kể về mình như một người anh hùng.

Ông chỉ thường nhớ về đồng đội.

Nhớ những người đã cùng ông đi qua những năm tháng gian khổ nhất.

Bởi với thế hệ ấy, đất nước không chỉ được làm nên bằng những chiến công lớn lao, mà còn bằng hàng triệu việc làm âm thầm của những con người bình dị.

Một con đường được mở.

Một chuyến xe được thông.

Một đoạn đường được sửa sau trận bom.

Một tuổi trẻ được gửi lại cho quê hương.

Và hôm nay, khi cuộc sống đã bình yên, những người từng khoác áo Thanh niên xung phong có thể mỉm cười nhìn lại.

Ba năm không dài so với một đời người.

Nhưng ba năm tuổi trẻ ấy đã trở thành một phần không thể quên của lịch sử.

Đó là câu chuyện của một chàng trai Nguyễn Hữu Niệm.

Cũng là câu chuyện của cả một thế hệ “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, của những người đã sống những năm tháng đẹp nhất bằng lòng nhiệt huyết, sự hy sinh và niềm tin vào ngày đất nước hòa bình.

Thời hoa lửa đã đi qua.
Nhưng những con người của thời hoa lửa thì vẫn còn đó — mang trong tim ký ức về một thời tuổi trẻ không thể nào quên.