Đất Nước Hình Bóng Mẹ
Người mẹ của cách mạng
Bà cụ ngồi bên bậu cửa, đôi bàn tay gầy guộc như rễ cây cổ thụ khẽ vuốt ve tấm bằng "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng" đã lồng khung kính cẩn thận. Ánh mắt bà mờ đục theo thời gian, nhưng khi nhắc về những ngày miền Nam rực lửa, đôi mắt ấy bỗng sáng lên một thứ ánh sáng kỳ lạ — thứ ánh sáng của một thời vừa đau thương, vừa hào hùng đến lạ lùng.
Bà bắt đầu kể, giọng trầm đục như tiếng vọng từ lòng đất:
1. Ngọn đèn dầu bên cửa sổ và căn hầm bí mật
"Hồi đó, ở cái đất này, ban ngày là của giặc, nhưng ban đêm là của mình."
Má nhớ như in căn hầm bí mật đào ngay dưới gầm chạn bát. Đất miền Nam mình lạ lắm, cứ đào lên là đụng mạch nước, nhưng vì các con (những chiến sĩ cách mạng), má với tía con cứ lụi cụi đào đêm này qua đêm khác. Đất đổ đi đâu? Má mang ra đổ ngoài vườn, rồi trồng thêm mấy luống rau lang phủ lên trên để che mắt giặc.
"Con biết không, ngọn đèn dầu hỏa trên cửa sổ nhà má hồi đó không chỉ để thắp sáng. Nếu má đặt đèn bên trái, nghĩa là yên ổn, các con cứ vào. Nếu đèn đặt bên phải, nghĩa là có động, phải rút ngay vào rừng."
Có những đêm mưa tầm tã, quân địch đi tuần tra rầm rập ngoài ngõ, má ngồi trên chạn bát, tim đập thình thịch mà miệng vẫn phải nhai trầu bình thản. Dưới chân má, ngay sát lớp ván gỗ mỏng manh, là ba chiến sĩ đang nín thở. Sự sống và cái chết khi ấy chỉ cách nhau bằng một hơi thở dài.
2. Bữa cơm tiếp tế giữa vòng vây
Gian khổ nhất là những lúc giặc càn quét, chúng phong tỏa hết các ngả đường không cho mang gạo muối vào rừng. Má giấu từng nắm cơm vắt vào trong giỏ đi chợ, phủ lên trên là một lớp cá ươn hoặc rau héo để đánh lạc hướng những con mắt cú vọ ở đồn bốt.
Sáng kiến của má: Má may thêm một lớp túi bí mật bên trong tà áo bà ba. Mỗi lần đi làm đồng, má giấu thêm vài phong lương khô, vài liều thuốc xuyên tâm liên.
Sự gan góc: Có lần bị chúng chặn lại lục soát, má cười hiền hậu: "Mấy ông coi, tui già rồi, đi chợ mua ít đồ về cúng giỗ, có gì đâu mà xét." Cái vẻ ngoài khắc khổ, chân chất của người mẹ quê chính là tấm khiên vững chắc nhất bảo vệ cán bộ.
3. Nỗi đau hóa thành sức mạnh
Nhưng chiến tranh không phải lúc nào cũng là những chiến thắng âm thầm. Má có bốn đứa con trai. Đứa lớn đi theo đơn vị chủ lực, đứa út làm giao liên.
Lần lượt, những lá thư báo tử gửi về. Đêm đầu tiên nhận tin anh cả hy sinh, má khóc cạn nước mắt dưới gốc dừa sau nhà. Nhưng đến đứa thứ hai, rồi thứ ba, má không khóc thành tiếng nữa. Má nén cái đau vào trong, để rồi sáng hôm sau lại tiếp tục vác cuốc ra đồng, tiếp tục đặt ngọn đèn dầu bên cửa sổ.
"Má hy sinh các con, không phải vì má không yêu chúng. Mà vì nếu ai cũng giữ con mình ở nhà, thì lấy ai giữ lấy mảnh đất này? Lấy ai cho má cháu mình sau này được ngủ một giấc không còn tiếng pháo?"
4. Lời nhắn cho mai sau
Bà cụ dừng lại, nhìn ra cánh đồng lúa xanh mướt trước nhà. Gió từ sông thổi vào, mang theo hương vị của hòa bình, của sự bình yên mà bà và biết bao người mẹ khác đã phải đánh đổi bằng cả "gia tài" lớn nhất của đời mình.
Lòng yêu nước: Không cần là những lời hô hào, nó nằm ở việc bà sẵn sàng nhịn ăn để dành gạo nuôi quân.
Sự kiên trung: Là dù có bị tra tấn, bị đe dọa, bà vẫn một lòng: "Tui không biết, tui chỉ là dân nghèo đi làm mướn."
Bà bảo: "Lịch sử mình viết bằng máu, nên con cháu đừng bao giờ quên. Má không cần người ta gọi mình là anh hùng, má chỉ mong tụi con biết trân trọng cái bình yên này. Hãy sống sao cho xứng đáng với những người đã nằm lại dưới những gốc dừa, dưới những dòng kênh để đất nước mình được nở hoa rực rỡ như hôm nay."
Câu chuyện của Má Việt Nam Anh hùng không bao giờ kết thúc ở trang sử cuối cùng, mà nó vẫn luôn thổn thức trong mỗi tấc đất, mỗi nhịp tim của thế hệ hôm nay. Ngọn lửa mà các má thắp lên từ những đêm kháng chiến ấy, chính là ngọn đuốc dẫn đường cho khát vọng cống hiến của tương lai.
