DẤU ẤN CỤC TRƯỞNG CỤC CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN

(Nhân sự kiện đồng chí Trịnh Văn Quyết nhận quân hàm Đại tướng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, cùng nhớ về người Cục trưởng Cục Chính trị (Tiền thân của Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân) đầu tiên: VĂN TIẾN DŨNG)

Sau Cách mạng Tháng Tám, để đảm bảo tổ chức chỉ huy, lãnh đạo quân đội tiếp tục phát triển mạnh về lực lượng và hoạt động, đáp ứng yêu cầu mới của tình hình đất nước, ngày 25 tháng 3 năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 34/Sl về tổ chức Bộ Quốc phòng gồm 11 cơ quan cấp cục và tương đương cục. Chính trị cục là một trong số các cục của Bộ Quốc phòng, có nhiệm vụ: “Đào tạo các chính trị viên phái đi các bộ đội để giữ vững và nâng cao tinh thần chiến đấu, tinh thần ái quốc và sự tôn trọng kỷ luật trong quân đội” . Dẫu vậy, Chính trị cục chưa hình thành về tổ chức nên việc bổ nhiệm Cục trưởng chỉ dừng ở quyết định văn bản. Mặt khác, do chưa trải qua thực tiễn công tác, nên thời gian đầu, từ cán bộ phòng đến nhân viên đều có nhiều bỡ ngỡ, chưa biết phải bắt đầu từ đâu và làm như thế nào về công tác chính trị tư tưởng và tổ chức với toàn quân. Phải đến ngày 20 tháng 11 năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh 214/SL, bổ nhiệm đồng chí Văn Tiến Dũng - Chính trị uỷ viên Chiến khu 2 làm Phó Bí thư Trung ương Quân uỷ, Cục phó phụ trách Cục trưởng Cục Chính trị . Đến đây, cơ quan chính trị cấp toàn quân mới chính thức có cán bộ chủ trì. Biên chế tổ chức cơ bản định hình để tiến hành chỉ đạo tổ chức triển khai công tác đảng, công tác chính trị thống nhất trong toàn quân.

Đồng chí Văn Tiến Dũng về nhận công tác mới tại Cục Chính trị đặt tại số nhà 27 phố Triệu Quang Phục (sau này là phố Hàng Bài, Hà Nội). Đây là con phố rộng rãi, nhìn thẳng ra khu vực Hồ Gươm mang dấu ấn lịch sử truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc. Con phố lúc nào cũng lộng gió, chan hòa ánh nắng như thêm cổ vũ tinh thần cách mạng đang sục sôi của người chiến sĩ yêu nước trên mảnh đất đã được lịch sử lựa chọn. Được Đảng, Bác Hồ lựa chọn là người đứng đầu cơ quan chính trị của quân đội, đồng chí Văn Tiến Dũng hiểu rõ trách nhiệm lớn lao của mình: Phải làm sao để công tác đảng, công tác chính trị trở nên gần gũi, thiết thân với số đông cán bộ, chiến sĩ; thật sự là tấm khiên vững chắc trên mặt trận tư tưởng của quân đội ta. Đó là những trăn trở, nỗi niềm của người cán bộ chính trị đã kinh qua thực tiễn đấu tranh với kẻ thù.

Mùa xuân năm 1947, Trung ương Đảng và Chính phủ chuyển lên Việt Bắc, nơi đây trở thành trung tâm chỉ đạo cả nước kháng chiến. Cơ quan chính trị khẩn trương được củng cố. Ngày 12 tháng 2 năm 1947, Chính phủ quyết định (Sắc lệnh số 16/SL) bổ nhiệm đồng chí Văn Tiến Dũng - quyền Cục trưởng Cục chính trị giữ chức Cục trưởng.

Thời gian này, đồng chí Văn Tiến Dũng và đồng chí Võ Nguyên Giáp thường xuyên gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh để báo cáo tình hình. Bác căn dặn đồng chí Văn Tiến Dũng về việc đẩy mạnh các hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong quân đội, phải nắm vững nguyên tắc căn cốt: “Quân đội ta từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu, quân với dân như cá với nước, nên đối với dân phải bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân. Khi chiến đấu, quân đội phải dũng cảm, mưu trí, linh hoạt, thi đua cướp súng giặc để giết giặc và phát triển lực lượng ta. Muốn vậy, công tác chính trị, tư tưởng phải tốt, phải thông suốt từ trên xuống dưới” .

Đồng chí Văn Tiến Dũng cũng đã báo cáo thực tế đường hướng công tác đảng, công tác chính trị trong Vệ quốc quân và dân quân tự vệ. Dẫu vậy, đồng chí cũng bày tỏ băn khoăn về những hạn chế trong công tác tổ chức, kinh nghiệm hoạt động. Ở một số nơi, cơ quan chính trị chưa tổ chức xong, có nơi tổ chức đã hình thành nhưng quyền hạn chưa rõ ràng. Vậy nên, dù đã bố trí được hệ thống chính trị viên từ trên xuống cơ sở đại đội nhưng việc xác lập chế độ công tác chính trị, các nền nếp sinh hoạt chưa hoàn thiện. Người chính trị viên chưa nắm chắc nhiệm vụ nên đôi khi sao nhãng, mối quan hệ giữa cán bộ quân sự và cán bộ chính trị còn lúng túng.

Dường như thông cảm với nỗi lo về tình trạng thiếu cán bộ chính trị, Bác mỉm cười và nhắc nhở: “Đảng có bổ sung cho chú bao nhiêu người cũng không đủ đâu. Hãy tìm và cất nhắc những người được thử thách trong chiến đấu. Nếu không xây dựng được một tổ chức hợp lý và có đủ người phụ trách công việc thì dù kế hoạch hoàn hảo đến đâu cũng chỉ là kế hoạch trên giấy. Phải làm cho công tác chính trị trở thành công tác của mọi người” .