Dấu ấn Lê Văn Phẩm trong cánh quân tiến vào Sài Gòn từ phía nam
Đồng chí Lê Văn Phẩm (1922-1990) là cán bộ giữ nhiều trọng trách trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước, từng là Bí thư Tỉnh ủy Mỹ Tho, Khu ủy viên Khu 8, Ủy viên Ban Thường vụ Khu ủy Khu 8, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Bí thư Tỉnh ủy Tiền Giang (1976-1986).
Tháng 3/1975, thắng lợi ở Tây Nguyên và Huế - Đà Nẵng tạo ra thời cơ chiến lược. Ngày 1/4/1975, Bộ Chính trị quyết định tổng công kích - tổng khởi nghĩa, giải phóng hoàn toàn miền Nam. Trên địa bàn Khu 8, nhiệm vụ đặt ra là cắt đứt Lộ 4, kênh Chợ Gạo, mở hướng tiến công từ phía nam Sài Gòn và tự lực giải phóng địa bàn.
Từ ngày 10 đến 12/4/1975, Hội nghị tại căn cứ Khu ủy Khu 8 ở Long Trung thống nhất kết hợp tiến công quân sự với nổi dậy của quần chúng, phát huy ba mũi chính trị, quân sự, binh vận. Ngày 14/4, Chiến dịch Hồ Chí Minh được thông qua.
Thực hiện nghị quyết, sư đoàn nhẹ mang mật danh J50 được thành lập. Đồng chí Lê Văn Phẩm giữ cương vị Phó Tư lệnh. Đơn vị gồm Trung đoàn 88, Trung đoàn 24, hai tiểu đoàn tỉnh Long An, tiểu đoàn pháo mặt đất và tiểu đoàn pháo cao xạ.
Từ giữa tháng 4, đồng chí Lê Văn Phẩm trực tiếp xuống các địa bàn Chợ Gạo, Mỹ Tho, Châu Thành, Tân An, Tân Trụ và Long An, chỉ đạo lực lượng ba mũi phá đồn, phá kìm, mở hành lang. Nhiều khu vực được giải phóng, hàng loạt đồn bót bị đánh chiếm.
Ngày 15/4, J50 giao nhiệm vụ tiến công theo trục Lộ 5B đến sông Cần Giuộc; Trung đoàn 24 đánh Chi khu Cần Giuộc, Trung đoàn 88 đánh Chi khu Tân Trụ. Đến tối 27/4, lực lượng tập kết ở nam sông Cần Giuộc. Chiều 29/4, hai cánh quân tiến về cầu Chữ Y và cầu Nhị Thiên Đường.
Rạng sáng 30/4, J50 nổ súng. Đến 8 giờ, ta chiếm cầu Nhị Thiên Đường; 8 giờ 30 phút chiếm cầu Chữ Y. Lực lượng tiếp tục vượt qua hỏa lực địch, tiến vào trung tâm Sài Gòn. 10 giờ 45 phút, J50 đánh chiếm Bộ Tư lệnh cảnh sát chính quyền Sài Gòn; đến 11 giờ, khoảng 1.000 tên địch đầu hàng.
Chiến công ấy góp phần giải phóng hoàn toàn Sài Gòn và miền Nam. Trong thắng lợi chung, có đóng góp tích cực của đồng chí Lê Văn Phẩm trên cương vị Phó Tư lệnh J50 Mặt trận Nam Sài Gòn.
