DẤU ẤN MỘT ĐỜI CỐNG HIẾN CỦA NGƯỜI CÁN BỘ QUÂN SỰ MIỀN ĐÔNG NAM BỘ - ĐỒNG CHÍ NGUYỄN VĂN THI

Đồng chí Nguyễn Văn Thi tham gia cách mạng từ sớm và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1940. Ngay sau đó, đồng chí được giao giữ chức Bí thư Chi bộ xã Long Hòa, Ủy viên Huyện ủy Cần Đước. Trong giai đoạn 1941–1945, đồng chí hoạt động tại Bình Dương, phụ trách công tác vũ trang của Tỉnh ủy, trực tiếp chỉ huy lực lượng bảo vệ và hỗ trợ nhân dân giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Sau Cách mạng Tháng Tám, cuối năm 1945, đồng chí là Chi đội phó Chi đội 1 Thủ Dầu Một. Đến ngày 27/3/1948, khi các đơn vị được tổ chức lại thành trung đoàn, Chi đội 1 được chuyển thành Trung đoàn 301 với đồng chí làm Trung đoàn trưởng. Dưới sự chỉ huy của đồng chí, Trung đoàn 301 lập nhiều thành tích xuất sắc và được Chủ tịch Hồ Chí Minh biểu dương.

Cuối năm 1949, khi thành lập Liên Trung đoàn 301–310, đồng chí được giao làm Chỉ huy trưởng, đồng thời tham gia Khu ủy Khu 7 và là Thường vụ Tỉnh ủy Thủ Biên. Đầu năm 1950, trong Chiến dịch Dầu Tiếng – Bến Cát, đồng chí được giao làm Chỉ huy chiến dịch, cùng các đồng chí khác tổ chức lực lượng chiến đấu, tiêu diệt và làm bị thương nhiều quân địch, qua đó rút ra kinh nghiệm quý về vận động chiến.

Tháng 8/1950, khi Đặc khu Sài Gòn – Chợ Lớn được thành lập, đồng chí giữ chức Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự Đặc khu và được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ. Tháng 10 cùng năm, đồng chí tiếp tục tham gia Chiến dịch Bến Cát, góp phần vào thắng lợi chung. Tuy nhiên, tháng 3/1951, đồng chí bị địch bắt và bị đày ra Côn Đảo. Trong tù, đồng chí giữ vai trò Bí thư nhà tù. Sau Hiệp định Genève, đồng chí được trao trả và tập kết ra Bắc.

Từ năm 1956, đồng chí đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong lĩnh vực kinh tế như Tổng Giám đốc Tổng Công ty Nội thương, Tổng cục phó Tổng cục Lương thực. Năm 1962, theo yêu cầu, đồng chí trở lại miền Nam, tiếp tục hoạt động trong Trung ương Cục với các chức vụ như Ủy viên Ban Kinh tài, Cục trưởng Cục Hậu cần Miền. Giai đoạn 1970–1972, đồng chí phụ trách phân phối hàng hóa từ Bắc vào Nam tại Quảng Trị và tham gia công tác trao đổi tù chính trị.

Sau ngày đất nước thống nhất, từ năm 1975 đến 1990, đồng chí làm Trợ lý Bộ trưởng trong công tác xây dựng công nghiệp dầu khí phía Nam, trước khi nghỉ hưu. Là cán bộ tiền khởi nghĩa, cuộc đời đồng chí gắn bó sâu sắc với chiến trường miền Nam, đặc biệt là Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh. Với những đóng góp to lớn trong hai cuộc kháng chiến, đồng chí được Nhà nước tặng thưởng nhiều huân chương cao quý. Đồng chí qua đời năm 2012 tại Thành phố Hồ Chí Minh.