Dấu ấn người anh hùng trên cửa ngõ Mường Thanh

Trong những trang sử hào hùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ, cái tên Trần Can luôn được nhắc đến như biểu tượng của lòng dũng cảm, ý chí quyết chiến và tinh thần xung kích của người lính bộ đội Cụ Hồ. Cuộc đời chiến đấu của anh tuy ngắn ngủi nhưng rực sáng, gắn liền với những trận đánh then chốt mở màn cho chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Ngay từ những ngày đầu vào quân ngũ, Trần Can đã nổi bật bởi sự gan dạ, mưu trí và tinh thần luôn xung phong đi đầu. Dù trong hoàn cảnh nào, anh cũng là người dẫn dắt đơn vị vượt qua khó khăn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Năm 1952, sau đợt chỉnh huấn lớn của quân đội, các đơn vị chủ lực được tổ chức lại, huấn luyện bài bản hơn, tạo nên sức mạnh mới cho toàn quân. Trung đoàn 209, Đại đoàn 312 – nơi Trần Can công tác – bước vào chiến dịch Tây Bắc với niềm tin và khí thế mới. Những trận đánh tại bản Hoa, Nậm Mười… đã tôi luyện thêm bản lĩnh chiến đấu của người tiểu đội trưởng trẻ tuổi.

Ở trận bản Hoa, khi tiểu đội bị thương vong gần hết, Trần Can không hề nao núng. Anh nhanh chóng tập hợp lực lượng còn lại, tiếp tục xung phong, tiêu diệt nhiều hỏa điểm, đánh thẳng vào sở chỉ huy địch, bắt sống tù binh và thu nhiều vũ khí. Đó là minh chứng rõ nét cho tinh thần “còn người còn trận địa”.

Bước vào chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị của Trần Can được giao nhiệm vụ tiến công cứ điểm Him Lam – một trong những vị trí phòng ngự kiên cố nhất của địch. Đây là “cánh cửa thép” bảo vệ trung tâm Mường Thanh, được bố trí dày đặc hỏa lực, hàng rào, bãi mìn và hệ thống công sự hiện đại.

Trước một đối thủ mạnh, công tác trinh sát được tiến hành hết sức công phu. Bộ đội ta phải bám trụ ngày đêm, đào hào, tiếp cận từng bước dưới làn bom đạn dày đặc. Địch liên tục phản kích, lấp hào, rải mìn, ném bom, nhưng ý chí của người lính không hề lung lay.

Chiều ngày 13-3-1954, trận đánh Him Lam chính thức mở màn. Pháo binh ta dội lửa xuống cứ điểm, tạo điều kiện cho bộ binh xung phong. Trong làn đạn dày đặc, Trần Can dẫn đầu tiểu đội vượt qua cửa mở, nhanh chóng đánh chiếm lô cốt đầu cầu.

Không dừng lại, anh tiếp tục chỉ huy đánh chiếm các vị trí trọng yếu. Trước hỏa lực dữ dội của địch, Trần Can đã mưu trí tổ chức nghi binh, cho đồng đội đánh từ phía sau, tiêu diệt ổ đề kháng nguy hiểm. Khi thời cơ đến, anh dũng cảm nhảy lên khỏi giao thông hào, cắm lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” lên nóc lô cốt địch.

Đó là lá cờ đầu tiên của quân ta tung bay trên cứ điểm Him Lam – một hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng, cổ vũ tinh thần chiến đấu của toàn mặt trận.

Không chỉ lập công trong trận mở màn, Trần Can còn tiếp tục tỏa sáng trong các trận đánh ác liệt sau đó. Ở điểm cao 507, giữa những đợt phản kích điên cuồng của địch, anh vẫn kiên cường chỉ huy đơn vị giữ vững trận địa. Dù bị thương, anh vẫn không rời vị trí, trực tiếp chiến đấu, động viên đồng đội, tổ chức lại đội hình, đánh bại nhiều đợt tiến công của địch.

Tinh thần ấy chỉ dừng lại khi anh ngã xuống. Sáng ngày 7-5-1954, trong trận tiến công vào sở chỉ huy của tướng Christian de Castries, Trần Can đã anh dũng hy sinh, góp phần vào giờ phút toàn thắng của chiến dịch.

Cuộc đời Trần Can là bản anh hùng ca của một thế hệ “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Hình ảnh người chiến sĩ cắm lá cờ chiến thắng trên cứ điểm Him Lam sẽ mãi là biểu tượng bất diệt của lòng dũng cảm và niềm tin tất thắng của quân đội và nhân dân Việt Nam.