Dấu ấn người phi công trong trận không kích lịch sử Tân Sơn Nhất

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Lục là một trong những thành viên của Phi đội Quyết thắng đã thực hiện trận không kích lịch sử vào sân bay Tân Sơn Nhất ngày 28-4-1975, chiến công được ví như “Mũi tiến công thứ 6” trong Chiến dịch Hồ Chí Minh. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, ký ức về trận đánh ấy vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí người phi công năm xưa.

Cuối tháng 3-1975, sau khi quân ta giải phóng Huế và Đà Nẵng, một số máy bay chiến đấu A-37 của đối phương được thu giữ. Bộ Chỉ huy Chiến dịch Hồ Chí Minh giao cho Quân chủng Phòng không - Không quân khẩn trương huấn luyện lực lượng để sử dụng số máy bay này trong giai đoạn quyết định của chiến dịch. Nguyễn Văn Lục cùng các phi công Từ Đễ, Hán Văn Quảng và Hoàng Mai Vượng được điều động từ Gia Lâm vào Đà Nẵng tham gia khóa huấn luyện chuyển loại cấp tốc.

Khóa huấn luyện diễn ra với tốc độ đặc biệt khẩn trương, chỉ gồm một ngày học lý thuyết và hai ngày rưỡi thực hành. Các phi công phải làm quen với hệ thống điều khiển hoàn toàn bằng tiếng Anh trong khi không biết ngoại ngữ này. Để khắc phục khó khăn, các đồng chí Nguyễn Thành Trung, Trần Văn On và Trần Ngọc Xanh đã dịch các ký hiệu sang tiếng Việt rồi dán lên các thiết bị. Nhờ tinh thần học tập nghiêm túc và tranh thủ mọi thời gian nghiên cứu, các phi công nhanh chóng nắm vững kỹ thuật điều khiển máy bay A-37.

Ngày 27-4-1975, khóa huấn luyện hoàn thành. Sáng 28-4, các phi công điều khiển máy bay từ Phù Cát vào sân bay Thành Sơn để chuẩn bị cho nhiệm vụ chiến đấu. Tại đây, Bộ tư lệnh Quân chủng cùng phi đội xây dựng kế hoạch tác chiến, xác định mục tiêu, đội hình bay, phương án hiệp đồng và cách xử trí các tình huống có thể xảy ra. Để bảo đảm bí mật tuyệt đối, phi đội thống nhất không sử dụng liên lạc vô tuyến điện mà chỉ dùng tín hiệu đã quy ước trước.

Chiều 28-4-1975, với tinh thần “Thần tốc, táo bạo, bất ngờ, quyết thắng”, Phi đội Quyết thắng chính thức nhận nhiệm vụ không kích sân bay Tân Sơn Nhất. Để giữ bí mật, phi đội thực hiện nghiêm các quy định về đường bay, độ cao và phương thức liên lạc. Do chỉ có Nguyễn Thành Trung và Trần Văn On thông thạo địa hình khu vực Sài Gòn, các phi công thực hiện theo phương châm “tự đi, tự tìm, tự đánh, tự về”.

Đúng 16 giờ 17 phút ngày 28-4-1975, năm chiếc A-37 cất cánh từ sân bay Thành Sơn. Nguyễn Thành Trung bay dẫn đầu, tiếp theo là Từ Đễ, Nguyễn Văn Lục, Hoàng Mai Vượng - Trần Văn On và Hán Văn Quảng. Mỗi máy bay mang theo bốn quả bom. Khi tiếp cận mục tiêu, các máy bay lần lượt bổ nhào ném bom xuống sân bay Tân Sơn Nhất. Phi đội đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, ném trúng mục tiêu, khiến toàn bộ khu vực sân bay chìm trong biển lửa và khói đen cuồn cuộn bốc cao.

Sau khi hoàn thành trận đánh, toàn phi đội trở về hạ cánh an toàn tại sân bay Thành Sơn. Niềm vui chiến thắng vỡ òa khi các phi công gặp lại nhau sau nhiệm vụ. Trong trận không kích này, Phi đội Quyết thắng đã phá hủy 24 máy bay, 39 xe quân sự, tiêu diệt và làm bị thương hàng trăm quân đối phương, khiến sân bay Tân Sơn Nhất bị tê liệt hoàn toàn.

Sau ngày đất nước thống nhất, Nguyễn Văn Lục tiếp tục thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia, sau đó tham gia công tác huấn luyện, đào tạo các thế hệ phi công quân sự. Năm 2002, ông nghỉ hưu với quân hàm Đại tá, giữ chức Trưởng phòng Quân huấn - Nhà trường, Bộ Tham mưu Quân chủng Phòng không - Không quân. Trong 37 năm quân ngũ và hơn 30 năm cầm lái trên bầu trời, ông có hơn 1.200 giờ bay an toàn tuyệt đối, bắn rơi ba máy bay Mỹ và được tặng ba Huy hiệu Bác Hồ.

Dù đã trở về cuộc sống đời thường, ký ức về Phi đội Quyết thắng và trận không kích lịch sử ngày 28-4-1975 vẫn luôn được ông cùng đồng đội gìn giữ. Với ông, đó không chỉ là một chiến công vẻ vang mà còn là biểu tượng của tinh thần quyết chiến, quyết thắng, góp phần làm nên thắng lợi cuối cùng của dân tộc.