Dấu ấn sâu đậm về Nguyễn Đức Cảnh trên quê hương Diêm Điền

Khác với những năm trước, dẫn chúng tôi đi thăm khu lưu niệm đồng chí Nguyễn Đức Cảnh không còn là người cháu ruột Nguyễn Đức Môn nữa. Sau 30 năm kể từ ngày có khu lưu niệm, ông Môn - người đảm nhận công việc trông coi, dọn dẹp, đèn nhang, hương khói cho người chú ruột của mình cũng đã ra đi. Việc trông coi và hướng dẫn cho du khách được ông Môn giao lại cho người con trai út là Nguyễn Đức Văn.

Anh Văn nói, “Khi còn sống, bố tôi ngày ngày vẫn gắn bó với nơi đây, mỗi năm tiếp cả nghìn lượt khách về thắp hương cho ông Cảnh. Vì thế, mỗi câu chuyện bố kể về cuộc đời, sự nghiệp, về tinh thần chiến đấu của ông Cảnh đã in sâu trong mỗi người gia tộc Nguyễn Đức và dân làng Diêm Điền”.

Khu lưu niệm được xây dựng trên chính mảnh đất hương hoả của 8 gia đình trong thân tộc cùng sinh sống, có diện tích rộng 1.600m2. Khung cảnh nếp nhà xưa của gia đình đồng chí Nguyễn Đức Cảnh lúc sinh thời gồm: Ngôi nhà thờ Tổ (vốn là trường dạy học của ông thân sinh ra đồng chí Nguyễn Đức Cảnh), nhà ở, nhà bếp được dựng lại nguyên vẹn trên nền đất cũ.

Không gian thật giản dị, khiêm nhường, gợi lại hình ảnh nền nếp, gia phong của một gia đình nho giáo thời xưa. Khu Nhà tưởng niệm lãnh tụ Nguyễn Đức Cảnh cũng mới được khánh thành dịp đầu năm nhân 110 năm ngày sinh của ông.

Vừa dẫn chúng tôi đi thăm khu lưu niệm, anh Văn kể: “Năm cụ Cảnh lên máy chém bố tôi mới 2 tuổi, sau này lớn lên thì được nghe những người trong gia đình kể lại những kỷ niệm lúc sinh thời của cụ”.

Dừng chân ở sân giếng phía sau nhà, anh Văn múc lên một gáo nước trong vắt để uống và rửa mặt. Anh Văn nói, nơi này hơn 100 năm trước đã ghi dấu một thời khắc đặc biệt. Sáng mùng 1 Tết Mậu Thân (1908) (tức là ngày 2.2.1908), cụ bà Trần Thị Thùy ra mừng tuổi giếng theo phong tục rắc tiền xu xuống giếng để cuối năm khi rửa giếng, người nhặt được tiền sẽ là người may mắn. Thế rồi, cậu bé Nguyễn Đức Cảnh được đẻ rơi tại nơi đây.

Kỳ lạ là mặc dù ở vùng ven biển, hầu hết nước giếng đều mặn và đục nhưng riêng giếng nước này cả trăm năm nay, nước vẫn đầy ắp, ngọt và trong vắt, nhìn thấu tận đáy. Người dân trong vùng đặt tên cho nó là giếng Ngọc. Hằng ngày, khách viếng thăm khu lưu niệm vẫn ra múc nước uống, rửa mặt cho mát. Thời kỳ chưa có khu tưởng niệm, nhân dân vẫn đến lấy nước về ăn.

Dân làng Diêm Điền có bài thơ:

“Anh sinh ra bên bờ giếng nhỏ

Nước trong soi rõ mặt người

Mẹ anh gánh nước giếng khơi

Sáng một một Tết, đất trời sang xuân”.

Bên bờ giếng có tấm bia đá rộng khoảng 3m x 5m, trên có khắc bài thơ “Tạ từ ngôn” - thư của đồng chí Nguyễn Đức Cảnh gửi thân mẫu viết trong những ngày bị kẻ thù giam giữ trong xà lim án chém, có câu:

“Xót tình con trẻ mẹ già. Tấm lòng thương nhớ biết là có nguôi”

Và:

“Hồn còn mang nặng lời thề. Nát thân chưa dễ đền nghì trời mây! Tạ từ vĩnh quyết từ nay. Cúi xin từ mẫu chóng khuây nỗi buồn”...

Mỗi dòng thơ trong bài thơ khiến người đọc xúc động về tấm lòng người con đối với mẹ, ý chí cách mạng của người chiến sĩ cách mạng. Tiếc rằng cuộc đời đồng chí chưa hoàn thành xong nhiệm vụ cách mạng giao phó…

Nguồn tham khảo:Báo lao động Việt Nam

https://laodong.vn/cong-doan/dau-an-sau-dam-ve-nguyen-duc-canh-tren-que-huong-diem-dien-655672.ldo

#Cauchuyenthoihoalua

#TuhaoVietNam