Dấu bánh xe trong lửa đạn!

Lên đường từ ghế nhà trường

Năm 1971, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn vô cùng cam go, lớp thanh niên vừa hoàn thành chương trình phổ thông lớp 10 đã được huy động nhập ngũ. Sau những năm tháng chiến sự ác liệt tại Quảng Trị, Thành cổ Huế (1968–1972), chiến trường miền Trung và miền Nam đang khát nhân lực, từng đoàn người từ hậu phương miền Bắc lên đường chi viện cho tiền tuyến.

Tháng Tám năm ấy, một chàng trai trẻ rời ghế nhà trường, khoác ba lô ra trận. Người lính ấy là Trần Quang Hán. Sau thời gian huấn luyện bộ binh, ông được điều động về một binh chủng kỹ thuật đặc biệt – lái xe ô tô quân sự. Ông theo học tại Trường Lái xe Quân khu Việt Bắc (Thái Nguyên). Khóa huấn luyện chỉ vỏn vẹn 45 ngày – ngắn ngủi, gấp gáp, nhưng đủ để cầm vô lăng bước vào một nhiệm vụ sống còn, bởi chiến trường đang rất cần những chuyến xe tiếp vận.

Những chuyến xe không trở về đủ người

Kết thúc khóa học, ông cùng đồng đội lên Đồng Đăng (Lạng Sơn) nhận xe – những chiếc xe quân sự do Liên Xô viện trợ, vận chuyển qua Trung Quốc rồi bàn giao cho Việt Nam. Từ đây, các đoàn xe bắt đầu lăn bánh vào Thanh Hóa, Nghệ An, vượt Trường Sơn, hướng về các chiến trường miền Nam.

Không trực tiếp cầm súng chiến đấu, nhưng những người lính lái xe như ông Trần Quang Hán lại giữ vai trò sống còn đối với mặt trận. Đường Trường Sơn khi ấy là tuyến vận tải huyết mạch, đồng thời cũng là nơi bom đạn dày đặc nhất. Máy bay Mỹ đánh phá ngày đêm, không khoan nhượng.

Có những đoàn xe mười chiếc xuất phát từ miền Bắc, nhưng khi vào đến chiến trường chỉ còn lại hai hoặc ba chiếc. Xe bị bom đánh cháy, đồng đội hy sinh dọc đường, nhiều người không bao giờ trở về. Nhiệm vụ của họ là chở súng đạn, lương thực, thuốc men; đưa bộ đội vào tuyến lửa và đưa thương binh trở ra tuyến sau. Mỗi chuyến đi là một lần đối mặt với cái chết, nhưng không ai chùn bước, bởi phía trước là sinh mạng của đồng đội.

Từ Trường Sơn đến biên giới phía Bắc

Ông Trần Quang Hán gắn bó với quân đội từ năm 1971 đến 1991, gần hai mươi năm quân ngũ. Khi chiến tranh chống Mỹ kết thúc, đất nước chưa kịp hưởng trọn hòa bình thì lại bước vào cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc.

Từ năm 1979, ông tiếp tục làm nhiệm vụ vận tải hậu cần, đưa bộ đội, thương binh, lương thực, thuốc men lên các tỉnh Hà Giang, Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Lào Cai. Một lần nữa, những bánh xe lại lăn vào vùng lửa đạn....