DÁU CHÂN GÙI HẠT TRÊN DỐC SƯƠNG MÙ NGỌC LINH
Những ngày thu này, đứng ở thung lũng Măng Ri hay ngước nhìn lên đỉnh Ngọc Linh sương giăng trắng xóa, gió đại ngàn vẫn thổi qua những triền thông vi vút như hát mãi khúc ca của một thời hoa lửa. Với đồng bào Xơ Đăng ở huyện Tu Mơ Rông, lịch sử kháng chiến không nằm xa xôi trong sách vở, mà đọng lại qua hình bóng một người phụ nữ vóc dáng nhỏ nhắn nhưng mang sức mạnh của thác ghềnh: nữ Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Y Buông.
Những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, Tu Mơ Rông thuộc mật danh căn cứ H80 – "thủ đô kháng chiến" hiểm trở của Tỉnh ủy Kon Tum. Giặc Mỹ hiểu rõ vị trí huyết mạch này nên đã biến sườn Tây Ngọc Linh thành túi bom. Máy bay trinh sát quần đảo suốt ngày đêm, bom phạt ngang sườn đồi, chất độc hóa học rải xuống biến những vạt rừng xanh thẳm thành vùng đất chết trơ trọi. Giặc phong tỏa mọi nẻo đường tiếp tế hòng cắt đứt nguồn sống, dồn bộ đội và dân quân vùng căn cứ vào cảnh kiệt quệ.
Giữa lằn ranh sinh tử ấy, cô gái Y Buông bước vào cuộc chiến ở độ tuổi đôi mươi tràn đầy nhiệt huyết. Được giao trọng trách tiếp tế, nuôi quân và chăm sóc trạm phẫu tiền phương, bà cùng chiếc gùi mây quen thuộc gắn chặt trên lưng như một phần cơ thể. Dù trời đổ mưa rừng buốt giá hay đất đá sạt lở dưới tầm bom rốc-két, đôi chân trần của bà vẫn thoăn thoắt bấm chặt vào từng vách đá dựng đứng. Không ít lần trực thăng đổ quân bất ngờ càn quét qua nương rẫy, Y Buông nhanh trí vùi mình xuống hố sâu bên suối, hai tay ôm ghì lấy gùi lương thực, chịu gai cào rách da rách thịt để bảo vệ từng hạt gạo nguyên vẹn cho chiến sĩ.
Thời điểm ngặt nghèo nhất, nguồn tiếp tế đứt đoạn, muối và ngô thiếu hụt trầm trọng. Nhìn thương bệnh binh sốt rét run rẩy trên sàn nứa, Y Buông nuốt nước mắt vào trong. Ban ngày bà lội suối đào củ mài, hái rau dớn, tìm vỏ cây rừng lót dạ; đêm về, bà lại len lỏi qua các rẫy bỏ hoang tìm từng củ sắn, bắp ngô còn sót lại giấu vào hang đá dự trữ. Từng lon gạo nghĩa tình ấy bà dành trọn để nấu cháo bồi dưỡng cho thương binh, còn bản thân chỉ uống nước suối cầm hơi.
Khi chiến tranh lùi xa, người con gái kiên trung năm xưa trở thành niềm tự hào bất diệt của đại ngàn Bắc Tây Nguyên. Tên tuổi của Y Buông đi vào trang sử quê hương như một biểu tượng cho sự hy sinh thầm lặng mà vĩ đại: lấy tấm lòng kiên trinh và đôi vai gùi vác che chở cho ngọn lửa cách mạng cháy sáng trên đỉnh ngàn mây.
