DẤU CHÂN NGƯỜI ĐI TÌM KÝ ỨC (Câu chuyện về Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Hẫu)

Tôi đến xã Đôn Châu vào một buổi chiều lộng gió. Con đường quê nhỏ hẹp, hai bên là những hàng dừa nghiêng mình theo gió biển, như đang kể lại những câu chuyện cũ của một thời bom đạn. Là một cán bộ đoàn, tôi mang theo nhiệm vụ sưu tầm tư liệu về các Mẹ Việt Nam Anh hùng – nhưng hơn hết, tôi mang theo sự kính trọng và một trái tim muốn được lắng nghe.

Người dân nơi đây nhắc đến Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Hẫu bằng một giọng trầm lắng, vừa tự hào, vừa xót xa.

Mẹ sinh năm 1915, lớn lên trên mảnh đất Đôn Châu còn nhiều gian khó. Cuộc đời mẹ gắn với ruộng đồng, với những tháng ngày tảo tần bên người chồng – ông Trầm Quốc Xuân. Mẹ sinh được bốn người con, hai trai, hai gái. Một mái ấm giản dị, nhưng đầy ắp tình thương.

Thế rồi chiến tranh ập đến, cuốn theo cả những ước mơ bình dị nhất.

Hai người con trai của mẹ – anh Trầm Phước Minh và anh Trầm Phước Lộc – đã sớm giác ngộ cách mạng và lên đường tham gia kháng chiến. Họ rời xa mái nhà thân thương, mang theo lời dặn dò của mẹ, để bước vào cuộc chiến mà ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ là gang tấc.

Qua lời kể của các bậc cao niên trong xã, tôi hình dung ra hình ảnh anh Trầm Phước Minh – một tiểu đội phó du kích gan dạ, luôn xông pha nơi tuyến đầu. Ngày 29 tháng 8 năm 1969, trong hoàn cảnh đơn vị bị địch bao vây, anh nhận nhiệm vụ đi mua gạo tiếp tế cho anh em. Một nhiệm vụ tưởng chừng giản đơn nhưng lại đầy hiểm nguy. Và rồi, trên con đường trở về, anh đã vĩnh viễn nằm lại nơi ấp Xẻo Bọng, xã Long Vĩnh… khi một quả lựu đạn bất ngờ phát nổ.

Còn anh Trầm Phước Lộc – người em – lại chọn con đường cứu người. Là một cán bộ y tá của Quân y huyện Trà Cú, anh ngày đêm chăm sóc thương binh, đồng đội. Nhưng chiến tranh không chừa một ai. Ngày 10 tháng 6 năm 1962, khi đang làm việc tại cơ quan, địch bất ngờ đổ quân tấn công. Anh đã hy sinh ngay tại nơi mình đang thực hiện nhiệm vụ cứu người – để lại phía sau bao ước mơ còn dang dở.

Hai người con, hai con đường, nhưng cùng chung một điểm đến: hiến dâng trọn đời mình cho Tổ quốc.

Nghe đến đây, tôi lặng đi. Trước mắt tôi không chỉ là những dòng tư liệu khô khan, mà là cả một cuộc đời người mẹ với hai lần tiễn con đi… và không một lần đón con trở lại.

Người dân kể rằng, sau những mất mát ấy, mẹ Nguyễn Thị Hẫu vẫn sống lặng lẽ, kiên cường. Mẹ không than khóc nhiều, chỉ âm thầm chịu đựng. Có lẽ, trong sâu thẳm trái tim, mẹ hiểu rằng sự hy sinh của các con là điều thiêng liêng, là niềm tự hào dù phải đánh đổi bằng nỗi đau không gì bù đắp.

Tôi đứng trước nền nhà xưa – nơi mẹ từng sống, từng chờ đợi, từng hy vọng. Gió vẫn thổi, hàng dừa vẫn nghiêng, nhưng mẹ thì đã đi xa. Chỉ còn lại ký ức và lòng biết ơn của những thế hệ sau.

Ngày 26 tháng 3 năm 2014, Nhà nước đã truy tặng mẹ danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”. Nhưng với người dân Đôn Châu, mẹ không chỉ là một danh hiệu. Mẹ là biểu tượng của sự hy sinh, của lòng yêu nước, của một thế hệ đã lặng lẽ hiến dâng tất cả cho quê hương.

Rời Đôn Châu, tôi mang theo trong lòng không chỉ là những trang tư liệu, mà là một câu chuyện – một câu chuyện khiến tôi hiểu hơn giá trị của hòa bình hôm nay.

Và tôi tự nhủ:
Chúng tôi – những người trẻ – sẽ tiếp tục kể lại câu chuyện này,
để không ai quên…
để những hy sinh ấy mãi được khắc ghi trong trái tim đất Việt.