DẤU CHÂN NGƯỜI LÍNH CÔNG BINH

"DẤU CHÂN NGƯỜI LÍNH CÔNG BINH"

Lời kể của cựu chiến binh Trịnh Văn Quân (sinh ngày 16/6/1954)

Có những ký ức theo năm tháng sẽ dần phai mờ, nhưng cũng có những ký ức đã khắc sâu vào cuộc đời người lính, để mỗi lần nhắc lại vẫn nguyên vẹn như mới hôm qua. Với cựu chiến binh Trịnh Văn Quân, những năm tháng từ 1972 đến 1977 là quãng đời không thể nào quên – quãng đời của tuổi mười tám khoác ba lô lên đường, của những bước chân hành quân xuyên Trường Sơn, của mồ hôi, máu và niềm tin son sắt vào ngày đất nước thống nhất.

Ngày 20 tháng 12 năm 1972, khi vừa tròn mười tám tuổi, ông Trịnh Văn Quân lên đường nhập ngũ. Cũng như bao thanh niên thời ấy, ông không nghĩ nhiều về gian khổ hay mất mát, chỉ mang theo trong tim khát vọng được góp sức mình cho Tổ quốc.

Năm 1973, đơn vị bắt đầu hành quân vào chiến trường miền Nam. Chặng đường đi qua A Sầu, A Lưới là một trong những ký ức ám ảnh nhất.

Những ngày mưa lớn, nước sông dâng cao, đơn vị không thể vượt qua. Không còn cách nào khác, anh em phải lấy nước từ những hố bom để vo gạo nấu cơm. Điều lạ là gạo trắng vừa vo xong đã chuyển sang màu đỏ, khi nấu chín lại đen sì như màu đất cháy. Sau này mới biết đó là hậu quả của chất độc hóa học còn sót lại sau chiến tranh.

Ngay bên một hố bom ấy, đơn vị phát hiện bộ xương của một người lính đã nằm lại từ rất lâu. Mọi người đoán rằng người lính ấy bị thương, khát nước, cố uống nước trong hố bom rồi không thể qua khỏi.

Hình ảnh ấy theo ông suốt cả cuộc đời.

Ông thường nói, đến hôm nay bản thân vẫn còn khỏe mạnh, không bị di chứng bởi chất độc da cam, đó là một điều may mắn và cũng là niềm biết ơn cuộc đời.

Sau gần ba tháng hành quân liên tục, đơn vị đến Binh trạm 238. Cũng tại đây, ông là người đầu tiên trong đơn vị gồm 93 chiến sĩ bị sốt rét ác tính. Những cơn sốt rét giữa rừng Trường Sơn khiến người run lên từng cơn, nhưng thuốc men rất ít. Bữa ăn khi ấy chỉ có lá sắn, lá rau lang nấu với mắm nêm đã sủi bọt. Có hôm ăn chưa no đã lại lên đường.

Là lính công binh, công việc của ông không phải trực tiếp cầm súng xung phong nhiều như bộ binh, nhưng sự vất vả thì không hề kém.

Ngày nào cũng cuốc, xẻng, xà beng trên vai. Mở đường, đào hào, đào công sự... tất cả đều làm bằng sức người. Định mức mỗi người đào khoảng sáu mét khối đất đá một ngày. Nhưng mỗi khi bước vào chiến dịch, được tăng thêm một lạng gạo, một lạng thịt, anh em lại động viên nhau làm gấp đôi khối lượng.

Có những hôm mưa lũ, nước sông lạnh buốt, để xe qua phà không bị lệch đường, lính công binh phải đứng thành một hàng dài ngay dưới dòng nước làm "hàng rào sống", lấy chính thân mình làm mốc cho xe đi qua. Không ai nghĩ đến nguy hiểm, chỉ mong đoàn xe tiếp tục tiến về phía trước.

Trong một lần làm nhiệm vụ tại khu vực Cửu Lẫm, đỉnh Hòn Bà, ông bị bệnh thần kinh tọa nặng. Chân đau đến mức phải lết từng đoạn đường phía sau đơn vị, trong khi khu vực ấy vẫn còn nhiều toán biệt kích, thám báo hoạt động.

Có những lúc sốt cao, người mệt lả, nhưng tiếng pháo vẫn dội xuống từng đợt. Ông vẫn cố gắng đào công sự cùng đồng đội. Thời ấy, người lính nào cũng sợ bị xem là "bệnh tư tưởng", sợ đồng đội nghĩ mình né tránh nhiệm vụ. Chính tinh thần ấy đã giúp họ vượt qua biết bao thử thách.

Những ngày hành quân qua vùng đồng bào dân tộc cũng để lại trong ông nhiều kỷ niệm đẹp.

Ông nhớ rằng muốn được đồng bào tin yêu thì trước hết phải sống chân thành. Bộ đội thường mang muối đổi lấy gà, đổi lấy rau, giúp bà con làm việc, cùng nhau chia sẻ khó khăn. Chính sự chân tình ấy đã làm nên hình ảnh đẹp của "Bộ đội Cụ Hồ".

Cũng có những câu chuyện vui. Có lần đơn vị nhổ những gốc sắn tưởng là sắn mọc hoang để ăn. Sau mới biết đó là nương sắn bà con trồng từ trước. Thế là bà con tìm đến đòi "đền". Không có tiền, anh em đành đổi bằng chiếc đèn pin và vài vật dụng quân y. Nhắc lại chuyện ấy, ông vẫn cười rất hiền.

Trong đơn vị cũng không phải lúc nào mọi chuyện đều thuận lợi. Có người làm việc chưa tốt, có người chưa hoàn thành nhiệm vụ. Có lúc cách chỉ huy còn nóng nảy, lời nói thiếu động viên khiến anh em chạnh lòng. Chính những điều ấy cũng từng ảnh hưởng đến quá trình phấn đấu vào Đảng của ông trước ngày đất nước giải phóng.

Đến tháng 4 năm 1975, đơn vị của ông tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Nhiệm vụ của lính công binh là mở đường và dẫn đường cho xe tăng tiến vào giải phóng khu vực Cam Ranh, Phan Rang.

Tại khu vực Trại Dừa, Cam Thịnh, đơn vị bị kẹt suốt hai ngày một đêm dưới làn pháo kích từ tàu chiến ngoài biển và bom của máy bay A37. Anh em phải chui xuống các cống thoát nước ven đường để tránh pháo. Lương khô chia nhau từng miếng nhỏ, nước uống phải múc từ ruộng.

Khó khăn là vậy, nhưng không ai lùi bước.

Rồi ngày chiến thắng cũng đến.

Chỉ 20 ngày sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, vào ngày 20 tháng 5 năm 1975, ông Trịnh Văn Quân vinh dự được đứng vào hàng ngũ của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Đó là niềm tự hào lớn nhất trong cuộc đời người lính.

Trong cả đại đội hơn 110 người, chỉ có 07 người được kết nạp Đảng đợt ấy. Với ông, đó không chỉ là phần thưởng cho những năm tháng chiến đấu mà còn là lời nhắc nhở phải sống xứng đáng với niềm tin của tổ chức và đồng đội.

Ngày 20 tháng 5 năm 1977, ông hoàn thành nghĩa vụ quân sự, xuất ngũ trở về quê hương.

Rời quân ngũ nhưng không rời trách nhiệm.

Ông tiếp tục tham gia công tác địa phương với tinh thần của người lính năm xưa. Ông có 18 năm làm Bí thư Chi bộ thôn, từng giữ cương vị Chủ tịch Hội Nông dân, Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh, nhiều năm liên tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và được huyện Cam Lâm cũ tặng giấy khen.

Hôm nay, khi mái tóc đã bạc, mỗi lần kể lại những năm tháng chiến tranh, giọng ông vẫn chậm rãi nhưng đầy tự hào. Điều ông muốn nhắn gửi đến thế hệ trẻ không phải là những chiến công lớn lao, mà là giá trị của lòng yêu nước, của trách nhiệm và của sự kiên trì trước mọi khó khăn.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những dấu chân của người lính công binh năm nào vẫn còn in đậm trong ký ức. Đó là những bước chân mở đường cho đoàn xe tiến về phía trước, cũng là những bước chân mở đường cho hòa bình, độc lập và tương lai của dân tộc.

Thời gian có thể làm phai màu quân phục, nhưng sẽ không bao giờ làm phai nhạt tinh thần "Bộ đội Cụ Hồ" trong trái tim những người đã đi qua thời hoa lửa.