DẤU CHÂN NGƯỜI LÍNH GIỮA MÙA HOA LỬA

Ở một góc nhỏ bình yên nơi xã Khánh Thiện, ông Bùi Đình Chiến sống lặng lẽ trong căn nhà giản dị như bao người nông dân khác. Nếu chỉ nhìn thoáng qua, ít ai nghĩ người đàn ông có dáng người nhỏ nhắn, mái tóc bạc trắng và giọng nói chậm rãi ấy từng đi qua những năm tháng dữ dội nhất của chiến tranh.

Ông nói chuyện từ tốn, không quen kể nhiều về mình. Mỗi khi nhắc đến chiến trường, ông thường chỉ cười nhẹ rồi kể bằng giọng đều đều như thể đó chỉ là những chuyện rất bình thường của cuộc đời. Nhưng càng nghe, người ta càng cảm nhận được phía sau sự bình thản ấy là cả một quãng đời chất đầy bom đạn, mất mát và hy sinh.

Điều đặc biệt ở ông không phải vẻ hào hùng của một người lính từng chiến đấu nơi chiến trường ác liệt, mà chính là sự giản dị đến mộc mạc. Ông không mang dáng vẻ của một người thích được ngợi ca. Sau tất cả những gì đã trải qua, ông vẫn giữ nguyên sự chân chất của một người con quê mùa, sống âm thầm, khiêm nhường và luôn nghĩ nhiều cho người khác hơn cho bản thân mình. Có lẽ chính sự bình dị ấy lại khiến người ta kính trọng hơn cả.

Chàng trai gầy gò năm ấy và quyết định bước vào chiến tranh.

Năm 1965, cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt. Tiếng gọi của Tổ quốc vang lên từ khắp những miền quê nghèo miền Bắc. Khi ấy, Bùi Đình Chiến chỉ là một chàng trai trẻ gầy đến mức khám nghĩa vụ quân sự không đạt vì chưa đầy bốn mươi cân.

Ông kể lại chuyện ấy bằng một nụ cười hiền :“Họ đuổi xuống khỏi bàn cân luôn.”.Câu nói mộc mạc ấy khiến người ta vừa thương vừa cảm phục. Bởi trong thời khắc đất nước cần, điều ông buồn không phải mình quá gầy yếu, mà là sợ bản thân không được góp sức cho Tổ quốc.

Rồi ông được chọn vào đội Thanh niên xung phong đặc biệt K53 – “Lớp Anh Trỗi 1”. Đó là đơn vị tập hợp những thanh niên trẻ tuổi mang tinh thần giác ngộ cao và sẵn sàng đi vào nơi nguy hiểm nhất. Ngày lên đường, ông cũng như bao chàng trai thời ấy, ra đi rất giản dị. Không lời hứa hẹn lớn lao. Không những câu nói đầy khí thế. Chỉ lặng lẽ khoác ba lô rồi bước về phía chiến trường.

Chính sự giản dị ấy lại làm nên vẻ đẹp lớn nhất của thế hệ năm xưa. Họ không coi sự hy sinh là điều phi thường. Họ xem việc lên đường cứu nước là điều tự nhiên mà tuổi trẻ phải làm.

• Cuộc hành quân xuyên Trường Sơn và sức chịu đựng phi thường của người lính trẻ.

Cuộc hành quân vào Nam kéo dài gần hai tháng trời.Không xe cộ.Không đường bằng.

Chỉ có những cánh rừng Trường Sơn hun hút và những đôi chân đi mãi trong đêm tối.Ông Chiến kể rằng đoàn quân của mình đi theo phương châm “đêm đi, ngày nghỉ” để tránh máy bay Mỹ. Họ băng qua những vùng trọng điểm đánh phá ác liệt như Thanh Hóa, Quảng Bình trong cảnh bom đạn luôn chực chờ trên đầu.

Điều khiến người ta xúc động không chỉ là gian khổ họ phải chịu, mà là cách họ vượt qua tất cả bằng một ý chí bền bỉ đáng kinh ngạc.

Một chàng trai chỉ chưa đầy bốn mươi cân năm ấy lại có thể đi bộ ròng rã hàng tháng trời giữa núi rừng hiểm trở. Vai gánh đạn dược, chân dẫm lên đá sắc, đêm ngủ giữa rừng sâu lạnh buốt nhưng vẫn không cho phép mình chùn bước.

Có lẽ chiến tranh đã khiến con người trưởng thành rất nhanh.Những chàng trai tuổi đôi mươi chưa kịp sống cho riêng mình đã phải học cách đối diện với đói rét, bệnh tật và cả cái chết.

Nhưng điều đáng quý là giữa gian khổ ấy, ông Chiến và đồng đội vẫn giữ được tinh thần lạc quan. Đó là vẻ đẹp rất đặc biệt của thế hệ đi qua chiến tranh: càng thiếu thốn càng sống giàu tình nghĩa, càng đối diện mất mát càng kiên cường hơn.

• Dòng Thạch Hãn và nỗi đau theo suốt một đời người.

Trong rất nhiều ký ức chiến tranh, lần vượt sông Thạch Hãn có lẽ là ký ức đau đớn nhất đối với ông Chiến.

Hôm ấy, nước lũ từ thượng nguồn đổ về dữ dội. Những người lính phải bám vào dây thừng để vượt qua dòng nước xiết. Nhưng rồi sợi dây bất ngờ bị đứt.Người đồng đội tên Hưởng bị cuốn đi giữa dòng nước đỏ ngầu.

Ông kể đến đó thì lặng đi rất lâu rồi chỉ nói khẽ:

“Chưa hề đánh nhau, chưa gì hết…”.Câu nói ngắn ngủi ấy lại chứa đựng cả nỗi đau của chiến tranh.Đồng đội của ông ra đi khi tuổi đời còn quá trẻ, chưa kịp lập chiến công, chưa kịp sống hết tuổi thanh xuân. Cái chết đến bất ngờ và lạnh lùng đến mức người ta không kịp chuẩn bị cho một lời từ biệt.

Nhưng điều khiến người nghe xúc động hơn cả là sự day dứt trong ánh mắt ông khi nhắc về đồng đội đã mất. Sau hơn nửa thế kỷ, ông vẫn nhớ tên, nhớ gương mặt và nhớ cả khoảnh khắc đau lòng ấy.

Điều đó cho thấy ông là một con người sống rất sâu tình nghĩa.

Chiến tranh có thể qua đi, nhưng với những người từng sống chết bên nhau nơi chiến trường, ký ức về đồng đội chưa bao giờ mất đi khỏi trái tim họ.

• Người lính bước qua ranh giới sống chết bằng nghị lực và tình đồng đội.

Chiến trường không chỉ có bom đạn mà còn đầy bệnh tật và hiểm nguy.Ông Chiến từng bị sốt rét ác tính trong lúc đang cõng hai thùng đạn B40 nặng hơn ba mươi ký trên vai. Ông ngất lịm giữa đường hành quân, bất tỉnh suốt ba ngày trời.

Giữa núi rừng lạnh buốt ấy, đồng đội đã thay nhau cáng ông xuống núi chữa trị.Nếu họ bỏ mặc ông lại, có lẽ ông đã không còn sống đến hôm nay.

Khi kể lại chuyện ấy, ông không nói nhiều về sự đau đớn của bản thân. Ông chỉ nhắc nhiều đến sự tận tình của đồng đội. Điều ấy khiến người ta càng cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp trong con người ông: luôn nghĩ cho người khác trước khi nghĩ cho mình.Có lẽ vì từng đi qua chiến tranh nên ông hiểu rằng mạng sống con người quý giá đến nhường nào.

Ông là kiểu người dù trải qua quá nhiều mất mát vẫn không trở nên khô cằn. Ngược lại, càng đi qua khốc liệt, ông càng sống nhân hậu và giàu tình cảm hơn.Đó là điều khiến người ta kính phục nhất ở những con người của “thời hoa lửa”.

• Sau chiến tranh – một con người chưa bao giờ sống cho riêng mình.

Năm 1976, ông Bùi Đình Chiến xuất ngũ trở về quê hương.Nhiều người sau chiến tranh chọn sống bình lặng cho riêng mình sau những năm tháng quá nhiều mất mát. Nhưng ông thì khác. Người lính trong ông dường như chưa bao giờ cho phép mình nghỉ ngơi.

Ông tiếp tục làm Bí thư chi bộ, xóm trưởng rồi tham gia công tác Hội Cựu chiến binh và Hội Thanh niên xung phong của xã.Điều đáng quý là ông làm tất cả những công việc ấy bằng sự tự nguyện và chân thành chứ không phải để được ghi nhận.

Khi được hỏi vì sao tuổi đã cao mà vẫn nhiệt tình với việc chung, ông chỉ cười hiền:“Không làm thì làm gì.”Câu trả lời giản dị ấy khiến người ta hiểu rằng: cống hiến đã trở thành lẽ sống tự nhiên trong con người ông.Có những người sau chiến tranh thường kể nhiều về chiến công của mình.Nhưng ông Chiến thì không.Ông chọn cách sống lặng lẽ, âm thầm giúp ích cho cộng đồng như thể đó chỉ là điều bình thường phải làm. Chính sự khiêm nhường ấy lại làm cho nhân cách của ông trở nên đẹp hơn bao giờ hết.

• Một con người bình dị nhưng mang dáng hình của cả một thế hệ.

Câu chuyện về ông Bùi Đình Chiến không chỉ khiến người ta xúc động bởi những gian khổ ông từng trải qua, mà còn bởi vẻ đẹp trong chính con người ông.

Đó là sự kiên cường của một người lính không đầu hàng gian khổ.Là lòng yêu nước âm thầm mà mãnh liệt.Là tình nghĩa sâu nặng với đồng đội.Là sự khiêm nhường của một con người đã hy sinh rất nhiều nhưng chưa bao giờ nhận mình vĩ đại.

Ông giống như biết bao con người của “thời hoa lửa” – những con người đã sống một đời bình dị nhưng lại làm nên chiều sâu cho đất nước này.Họ đã đi qua chiến tranh bằng tuổi trẻ.

Đi qua mất mát bằng nghị lực.Và đi qua cuộc đời bằng một trái tim luôn hướng về quê hương, dân tộc.

Có lẽ điều khiến người ta kính trọng nhất không phải những tấm huân chương ông mang trên ngực áo, mà là cách ông sống sau tất cả đau thương: chân thành, trách nhiệm và chưa bao giờ thôi cống hiến.

Những con người như ông khiến thế hệ hôm nay hiểu rằng hòa bình không tự nhiên mà có.

Nó được đánh đổi bằng máu xương, bằng những tuổi hai mươi nằm lại nơi rừng sâu, bằng cả những cuộc đời âm thầm hy sinh mà không đòi hỏi được nhớ tên.

Và rồi thời gian có thể làm mái tóc con người bạc trắng, có thể phủ bụi lên những ký ức chiến tranh, nhưng sẽ không bao giờ làm phai đi vẻ đẹp của một thế hệ đã sống như những ngọn lửa.

Âm thầm cháy hết mình.Để đất nước được bình yên.