DẤU CHÂN NGƯỜI LÍNH NƠI BIÊN GIỚI TÂY NAM (1)

TÊN TÁC PHẨM: DẤU CHÂN NGƯỜI LÍNH NƠI BIÊN GIỚI TÂY NAM

Tác giả: Ngô Minh Quân – UV BCH chi đoàn Công an xã

THÔNG TIN NHÂN VẬT

- Họ và tên nhân vật: Cao Tất Tác

- Năm sinh: 1957

- Quê quán: Xã Hải Châu, tỉnh Nghệ An

- Nơi ở hiện nay: Thôn Ngọc Mỹ, xã Hải Châu, tỉnh Nghệ An

Lời kể của người lính Công an vũ trang năm xưa

Có những trang sử không chỉ được ghi lại trong sách vở, mà còn được khắc sâu trên thân thể và trong ký ức của những người đã đi qua chiến tranh. Mỗi vết sẹo, mỗi mảnh đạn còn nằm trong cơ thể họ là một minh chứng sống động cho những tháng năm chiến đấu gian khổ vì sự bình yên của Tổ quốc. Thời gian có thể làm mái tóc bạc trắng, bước chân chậm lại, nhưng không thể xóa nhòa tinh thần quả cảm và lòng trung thành son sắt của những người lính đã một thời cống hiến tuổi xuân nơi biên cương.

Trong căn nhà nhỏ ở thôn Ngọc Mỹ, xã Hải Châu, cựu chiến binh Cao Tất Tác, sinh năm 1957, vẫn thường kể cho con cháu và đoàn viên, thanh niên địa phương nghe về những năm tháng phục vụ trong lực lượng Công an vũ trang – lực lượng tiền thân của Bộ đội Biên phòng ngày nay. Mỗi câu chuyện của bác đều bình dị, mộc mạc, nhưng ẩn chứa phía sau là biết bao gian khổ, mất mát và sự hy sinh của cả một thế hệ đã dành trọn tuổi thanh xuân để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.

Nhắc đến những năm tháng quân ngũ, ký ức khiến bác Cao Tất Tác xúc động nhất chính là trận đánh cuối cùng trong cuộc đời cầm súng. Đó là trận chiến diễn ra trong thời kỳ quân tình nguyện Việt Nam thực hiện nghĩa vụ quốc tế giúp nhân dân Campuchia đánh đổ và truy quét tàn quân Khmer Đỏ của chế độ Pol Pot.

Khi ấy, bác là cán bộ của Trung đoàn 14 Công an vũ trang (đơn vị sau này là Trung đoàn 686 Bộ đội Biên phòng), giữ cương vị Trung đội trưởng, trực tiếp chỉ huy một trung đội gồm 30 cán bộ, chiến sĩ. Đơn vị của bác được giao làm nhiệm vụ chiến đấu trên đất Campuchia.

Trận đánh cuối cùng diễn ra tại tỉnh Bôn Sát, Campuchia. Theo kế hoạch tác chiến, trung đội của bác tổ chức mai phục nhằm đón đánh lực lượng Khmer Đỏ đang hoạt động trong khu vực. Địa hình rừng núi hiểm trở, cây rừng rậm rạp cùng những bãi mìn dày đặc khiến trận chiến càng trở nên cam go và khốc liệt.

Bác chậm rãi nhớ lại:

"Chúng tôi mai phục từ rất sớm. Khi địch xuất hiện, hai bên nổ súng quyết liệt. Tiếng B40, tiếng súng bộ binh và tiếng mìn vang khắp cánh rừng. Không ai nghĩ đến sự sống hay cái chết của riêng mình, chỉ có một mục tiêu là hoàn thành nhiệm vụ và bảo vệ đồng đội." Trong trận đánh ấy, điều khiến bác nhớ mãi là hình ảnh người đồng đội tên Khuỷnh, quê Thanh Hóa.

"Thông thường mỗi chiến sĩ chỉ bắn một quả B40 vì sức ép rất lớn. Nhưng hôm đó anh Khuỷnh đã bắn liên tiếp bảy quả B40 để chặn các mũi tiến công của địch. Sau trận đánh, tai anh ấy chảy máu vì chịu áp lực quá mạnh, nhưng vẫn kiên cường bám trận địa." Đó là hình ảnh mà bác Tác luôn nhắc đến với niềm khâm phục, như biểu tượng của lòng dũng cảm và tinh thần chiến đấu quên mình của những người lính Việt Nam thực hiện nghĩa vụ quốc tế trên đất bạn Campuchia. Bên cạnh hỏa lực của đối phương, những bãi mìn do Khmer Đỏ cài lại là hiểm họa thường trực. Theo lời bác kể, loại mìn KB2, nặng khoảng 1,2 kg, khi phát nổ tạo ra 360 mảnh văng với sức sát thương rất lớn. Chỉ một bước chân sơ suất cũng có thể cướp đi tính mạng hoặc để lại thương tật suốt đời.

"Nhiều đồng đội của tôi giẫm phải mìn. Có người bị thương quá nặng, bác sĩ phải cắt bỏ cả hai chân để giữ lại mạng sống. Chứng kiến anh em ngã xuống ngay trước mắt mình là nỗi đau mà đến hôm nay tôi vẫn không thể quên." Trong chính trận chiến ấy, một quả mìn phát nổ ở cự ly rất gần khiến bác Cao Tất Tác bị thương khắp cơ thể. Đôi chân bị thương nặng, nhiều vị trí trên người mang thương tích nghiêm trọng. Sau khi được đồng đội đưa đi cấp cứu và điều trị, các bác sĩ kết luận sức khỏe của bác không còn đủ điều kiện để tiếp tục phục vụ chiến đấu. Rời quân ngũ trong niềm tiếc nuối, bác mang theo những vết thương chiến tranh suốt cuộc đời. Nhưng điều khiến bác day dứt nhất không phải là thương tật của bản thân, mà là những đồng đội đã mãi mãi nằm lại trên đất Campuchia hoặc trở về với những thương tích không bao giờ lành. Với bác, đó là những người đã góp phần hoàn thành nghĩa vụ quốc tế cao cả của quân đội Việt Nam, đồng thời bảo vệ vững chắc hòa bình cho Tổ quốc và nhân dân Campuchia sau những năm tháng chiến tranh.

Chiến tranh kết thúc, bác trở về quê hương với thương tật suốt đời. Dẫu vậy, bác chưa bao giờ coi những vết thương ấy là điều đáng tiếc. Với bác, đó là dấu tích của một thời tuổi trẻ đã sống trọn vẹn vì Tổ quốc. Điều đặc biệt là suốt nhiều chục năm sau chiến tranh, không ai biết trong mắt phải của bác vẫn còn sót lại một mảnh đạn nhỏ. Chỉ đến năm 2025, trong một lần ra Hà Nội thăm khám chuyên sâu về mắt, các bác sĩ mới phát hiện dị vật kim loại vẫn còn nằm bên trong nhãn cầu. Sau ca phẫu thuật, mảnh đạn được lấy ra, khép lại hành trình hơn bốn mươi năm mang theo dấu tích chiến tranh trong cơ thể.

Nhìn mảnh đạn nhỏ được các bác sĩ trao lại sau ca mổ, bác chỉ lặng lẽ mỉm cười. Với người lính già, đó không đơn thuần là một mảnh kim loại, mà là ký ức còn sót lại của một thời khói lửa không thể nào quên.

Hôm nay, khi đất nước đã hòa bình, những người lính năm xưa đều đã bước sang tuổi xế chiều. Thế nhưng, trong ánh mắt của bác Cao Tất Tác vẫn ánh lên niềm tự hào khi nhắc về màu xanh áo lính, về những người đồng đội đã ngã xuống nơi biên giới để giữ vững chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Mỗi lần gặp gỡ đoàn viên, thanh niên hay học sinh, bác luôn gửi gắm những lời giản dị nhưng đầy ý nghĩa: "Các cháu hôm nay được học tập, được lớn lên trong hòa bình là điều rất đáng quý. Hãy biết trân trọng những gì mình đang có, sống có trách nhiệm với bản thân, với gia đình và với đất nước. Đừng bao giờ quên rằng sự bình yên hôm nay đã được đánh đổi bằng biết bao máu xương của những thế hệ đi trước". Lời nhắn nhủ ấy không chỉ xuất phát từ trái tim của một người lính đã đi qua chiến tranh, mà còn là tiếng nói của cả một thế hệ đã dâng hiến tuổi trẻ cho Tổ quốc. Đó là lời nhắc nhở mỗi chúng ta phải biết gìn giữ hòa bình, trân trọng lịch sử và tiếp nối truyền thống yêu nước bằng những hành động thiết thực trong học tập, lao động và cống hiến. Khép lại câu chuyện, bác Cao Tất Tác nhẹ nhàng cầm trên tay những kỷ vật còn lưu giữ từ những năm tháng quân ngũ. Ngoài hiên nhà, tiếng cười của con cháu vang lên giữa cuộc sống thanh bình. Có lẽ, đó chính là điều mà những người lính năm xưa đã chấp nhận hy sinh cả tuổi xuân để đổi lấy. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng dấu chân của những người lính nơi biên giới Tây Nam vẫn còn in đậm trong lịch sử dân tộc. Những câu chuyện bình dị của các nhân chứng sống như bác Cao Tất Tác sẽ mãi là ngọn lửa truyền thống, thắp sáng lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến của các thế hệ hôm nay và mai sau, để mỗi người Việt Nam luôn biết trân trọng giá trị của hòa bình, độc lập và chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.