“Dấu chân người mở đất ở Piềng Láo”
Tôi là Vàng A Đức, sinh ra và lớn lên ở Piềng Láo – nơi ngày trước chỉ là một thung lũng nhỏ nằm nép mình dưới dãy núi Ky Quan San. Thuở tôi còn bé, cả vùng Mường Hum rộng lắm, đi cả ngày đường chưa hết đất của một xã. Người già bảo rằng, ngày xưa nơi đây thuộc động Mường Hum, rồi thành xã Mường Hum, bao trùm cả tám vùng đất rộng lớn.
Những năm đầu sau Cách mạng Tháng Tám, Piềng Láo vẫn thưa thớt nhà cửa. Mỗi bản chỉ vài nóc nhà sàn nép bên sườn núi, ruộng nương thì chia theo khe suối. Dân bản sống chan hòa, ai cũng quen biết nhau. Khi Nhà nước quyết định chia tách, lập lại địa giới hành chính, người dân vừa mừng vừa lo. Mừng vì có chính quyền gần dân hơn, lo vì chưa biết cuộc sống sẽ đổi thay thế nào.
Tôi nhớ rõ năm 1955, khi cán bộ huyện về công bố việc thành lập các xã mới. Lần đầu tiên, cái tên “xã Mường Hum” được gọi rõ ràng, rành rọt giữa sân bản. Cờ đỏ được cắm lên đỉnh đồi, tiếng chiêng vang suốt đêm. Người già bảo: “Từ nay, đất này có tên, có chủ, có Đảng lo cho dân”.
Chúng tôi không hiểu hết những điều lớn lao, chỉ thấy lòng ấm lại. Từ những ngày ấy, Piềng Láo bắt đầu đổi thay, ruộng nương được đo đạc, đường mòn thành lối đi, bản làng gắn bó hơn trong một xã mới hình thành.



