Dấu chân người mở đường – Nghĩ về một trăm năm cống hiến của Dương Quang Đông

Điều khiến tôi suy ngẫm nhiều là cách ông đi qua lịch sử mà không để lịch sử “đi qua mình” một cách hờ hững. Ở mỗi giai đoạn, ông đều đóng một vai trò thiết thực. Khi phong trào công nhân còn non trẻ, ông là người xây dựng cơ sở. Khi tổ chức bị khủng bố, ông là người giữ mối liên lạc. Khi kháng chiến thiếu thốn vũ khí, ông là người tìm đường tiếp viện. Khi cần mở tuyến giao liên, ông là người vạch hướng. Và khi hòa bình lập lại, ông tiếp tục góp phần xây dựng hạ tầng cho thành phố.

Tôi đặc biệt ấn tượng với cụm từ “mở đường” khi nghĩ về ông. Mở đường không phải lúc nào cũng là việc cầm bản đồ và đi tiên phong giữa rừng sâu. Mở đường còn là dám nghĩ đến những phương án táo bạo khi mọi lối đi tưởng như đã bị phong tỏa. Trong hoàn cảnh Nam Bộ bị cô lập, việc sang Thái Lan tìm mua vũ khí là một quyết định đầy rủi ro. Nhưng nếu không có những quyết định táo bạo như vậy, lịch sử có lẽ đã rẽ sang hướng khác.

Đọc về những chuyến tàu không số trên biển, tôi cảm nhận rõ sự mong manh giữa thành công và thất bại. Chỉ cần một sơ suất nhỏ, cả con tàu có thể bị phát hiện, cả tuyến đường có thể bị lộ. Thế nhưng, bằng kinh nghiệm và sự cẩn trọng, ông cùng đồng đội đã giữ cho tuyến đường ấy tồn tại và phát triển. Điều đó cho thấy ông không chỉ dũng cảm mà còn vô cùng điềm tĩnh – một phẩm chất hiếm có trong thời chiến.

Tôi cũng không quên chi tiết ông từng nhiều lần bị bắt, bị giam, bị đày ải. Với nhiều người, những lần tù đày ấy có thể là điểm kết thúc. Nhưng với ông, đó dường như chỉ là quãng lặng trước khi tiếp tục dấn bước. Sự bền bỉ ấy khiến tôi liên tưởng đến những con sông miền Tây – lặng lẽ chảy, nhưng bền bỉ và không ngừng nghỉ.

Khi nghĩ về những phần thưởng cao quý ông được trao tặng, tôi không chỉ nhìn đó như sự tôn vinh cá nhân. Tôi thấy trong đó là sự ghi nhận dành cho cả một lớp người – những người âm thầm tổ chức, vận hành, giữ mạch máu hậu cần cho chiến trường. Họ không luôn xuất hiện trên trang nhất, nhưng nếu thiếu họ, mọi chiến công đều khó thành hiện thực.

Có một điều làm tôi xúc động sâu sắc: suốt cuộc đời dài hơn một thế kỷ, ông dường như không để lại điều gì cho riêng mình ngoài ký ức và những kỷ vật được trao lại cho bảo tàng. Ông sống giản dị, kín đáo, và ra đi nhẹ nhàng. Một đời người như vậy khiến tôi tin rằng sự vĩ đại không nằm ở sự phô bày, mà ở sự cống hiến bền bỉ qua năm tháng.

Là một người đọc hôm nay, tôi cảm thấy câu chuyện về Dương Quang Đông giống như một tấm gương lặng lẽ đặt giữa đời thường. Nó không chói lóa, nhưng nếu ta dừng lại nhìn kỹ, ta sẽ thấy ánh sáng rất sâu. Ánh sáng của trách nhiệm, của lòng trung thành, của tinh thần dám dấn thân khi Tổ quốc cần.

Có lẽ điều lớn nhất tôi học được từ cuộc đời ông là sự kiên định với lựa chọn của mình. Một khi đã chọn con đường cách mạng, ông đi đến cùng – dù là giữa lao tù, giữa rừng sâu, trên biển lớn hay trong những văn phòng hành chính thời bình. Sự nhất quán ấy tạo nên chiều sâu của một nhân cách lớn.

Dương Quang Đông đã khép lại hành trình trăm năm của mình, nhưng những con đường ông mở vẫn còn đó – không chỉ trên bản đồ, mà trong ký ức của dân tộc. Và với tôi, mỗi lần đọc lại câu chuyện ấy, tôi lại thấy mình được nhắc nhở rằng: lịch sử không chỉ được viết bằng những trang hào hùng, mà còn bằng những bước chân âm thầm nhưng không bao giờ lùi lại.

Nguồn : cand.com.vn